آموزش کار با سوزن پانچ

خیلی از کسانی که به هنر زیبای گلدوزی علاقه‌مند هستند، می‌خواهند کار با سوزن پانچ را یاد بگیرند. باید گفت که سوزن‌دوزی یکی از هنرهای اصیل و قدیمی ایران است و تاریخچه طولانی دارد. این هنر آنقدر معروف بوده که در قرن پانزدهم، سفیر پادشاه هنری سوم در سفرش به ایران، در زمان حکومت مغولان، در کتاب خود از زیبایی خیره‌کننده سوزن‌دوزی‌ها نوشته است.
نام انگلیسی سوزن‌دوزی، SUZANI است که از ریشه فارسی این هنر اصیل گرفته شده. با وجود گذشت سال‌ها و قرن‌ها، این هنر همچنان پرطرفدار است و با کمک طرح‌ها و کیت‌های گوناگون، به شکل‌های ساده تا پیشرفته دوخته می‌شود.
سوزن‌دوزی در واقع با استفاده از سوزن پانچ و ایجاد بخیه روی پارچه انجام می‌شود. این یک هنر خلاقانه در گلدوزی است که هم تازه‌کارها و هم افراد حرفه‌ای دوست دارند در کارهای دستی ارزشمند خود از آن استفاده کنند.
برخلاف چی که ممکن است در نگاه اول به نظر برسد، سوزن‌دوزی کار سختی نیست و وقتی اصول اولیه آن را یاد بگیرید، می‌توانید انواع تابلو، دیوارکوب، کوسن و حتی فرش را بدوزید.

انواع سوزن های مناسب هنر پانچ دوزی

در هنر پانچ‌دوزی از سوزن مخصوصی به نام سوزن پانچ استفاده می‌شود. این سوزن‌ها را با نام‌های سوزن مخمل‌دوزی یا سوزن شبه‌قالی نیز می‌شناسند. سوزن پانچ، یک سوزن بلند با بدنه‌ای توخالی و یک سوراخ بزرگ است. بهتر است دسته این سوزن‌ها از جنس چوب یا پلاستیک باشد.

سوزن‌های پانچ با دسته چوبی، علاوه بر دوام بالا، معمولاً قیمت بیشتری هم دارند و جزء مدل‌های کلاسیک محسوب می‌شوند. با این حال، نوع پلاستیکی آن اگر از مواد مرغوب ساخته شده باشد، می‌تواند برای مدتی طولانی نیاز شما را برطرف کند و دیگر لازم نباشد سوزن جدید بخرید.

سوزن‌های پانچ با توجه به طرحی که انتخاب می‌کنید، انواع مختلفی دارند. اگر می‌خواهید هزینه کمتری پرداخت کنید، می‌توانید از سوزن‌های پلاستیکی که معمولاً در بسته‌های سه‌تایی عرضه می‌شوند، استفاده کنید. نکته مهم این است که سوزن‌های چوبی فقط یک سوزن ثابت دارند و نمی‌توان سوزن آن‌ها را عوض کرد. در حالی که قابلیت تعویض سوزن، به شما امکان می‌دهد طرح‌های متنوع‌تری را اجرا کنید. این ویژگی در مدل‌های کلاسیک وجود ندارد، اما در نمونه‌های پلاستیکی برای راحتی بیشتر هنرمندان در نظر گرفته شده است.

در دوره جامع گلدوزی سایت آدینوشاپ می‌توانید از صفر تا صد گلدوزی را فراگیرید.

آشنایی با سوزن مناسب برای پانچ دوزی

به طور کلی، سوزن‌های نیدل پانچ در سه ویژگی اصلی با هم فرق دارند:

– از نظر ضخامت و نازکی
– از نظر جنس دسته که چوبی یا پلاستیکی است
– و از نظر قابل تنظیم بودن یا نبودن دسته

سوزن نیدل پانچ با دسته پلاستیکی و قابلیت تنظیم ارتفاع، این امکان را به شما می‌دهد که برای طرح‌های مختلف از آن استفاده کنید. همچنین این نوع سوزن، همراه با یک سوزن نخ‌کن عرضه می‌شود که کار را سریع‌تر و راحت‌تر می‌کند.

سوزن پانچ ضخیم با دسته چوبی و بدون قابلیت تنظیم، دارای سوزن نخ‌کن با کیفیت است. استفاده از دسته‌های چوبی نه‌تنها بادوام است، بلکه به حفظ محیط زیست نیز کمک می‌کند.

سوزن نیدل پانچ نازک و سه‌سوزنه، مناسب برای نخ‌های گلدوزی و کامواهای ظریف است. این مدل قابلیت تنظیم دارد و همراه آن دو عدد سوزن نخ‌کن نیز ارائه می‌شود.

وسایل مورد نیاز برای شروع پانچ دوزی

برای شروع این کار، ابتدا بیایید با هم وسایل لازم را مرور کنیم. چیزهایی که نیاز دارید عبارتند از:

* سوزن مخصوص نیدل پانچ
* کارگاه گلدوزی یا یک حلقه مخصوص
* پارچه مناسب نیدل پانچ که معمولاً زبر یا پشمی است (مثل پارچه لنین)
* یک طرح یا الگو برای پانچ کردن
* یک مداد یا کاغذ کاربن برای انتقال طرح
* سوزن معمولی برای نخ کردن
* یک قیچی تیز و مناسب برای کارهای گلدوزی

پیش‌تر درباره انواع سوزن‌ها و جنس‌های مختلف آن صحبت کردیم تا انتخاب برای شما راحت‌تر شود. حالا خوب است کمی هم درباره پارچه مناسب برای این هنر صحبت کنیم.
پارچه‌ای که برای نیدل پانچینگ انتخاب می‌کنید، بهتر است از نوع زبر یا پشمی باشد. در زبان انگلیسی به این پارچه، “پارچه راهب” می‌گویند، چون در گذشته راهبان از آن برای دوخت لباس‌های خود استفاده می‌کردند. این پارچه خودش انواع مختلفی دارد و هر کدام برای کارهای خاصی در سوزندوزی مناسب هستند. علاوه بر این، شما می‌توانید از پارچه‌های دیگری مثل لنین، کنف، متقال و کرباس نیز استفاده کنید. تنها نکته بسیار مهم این است که بافت پارچه با اندازه سوزن و نوع کاموایی که استفاده می‌کنید، هماهنگ باشد. برای نخ‌های نازک، از پارچه‌های با بافت ریز استفاده کنید و برای نخ‌های ضخیم، سراغ پارچه‌های با بافت درشت بروید.

نحوه کار با سوزن نیدل مناسب پانچ دوزی

در ابتدا طرح دلخواه را با ماژول مخصوص روی پارچه می‌کشیم. شما می‌توانید از هر نقشی برای گلدوزی استفاده کنید، اما پیشنهاد می‌شود از طرح‌های مخصوص پانچ‌دوزی بهره ببرید. نکته قابل توجه این است که نقش اصلی در واقع پشت پارچه کشیده می‌شود و شما از همان ابتدا از پشت پارچه، دوخت را شروع می‌کنید. در پایان، کار هنری شما در پشت پارچه نمایان خواهد شد.

بعد از این، پارچه را داخل کارگاه می‌گذارید. فقط یادتان باشد که پارچه باید طوری داخل کارگاه قرار بگیرد که مانند یک طبل کاملاً سفت و کشیده باشد. اینطوری سوزن به راحتی و پشت سر هم روی پارچه فرود می‌آید. اگر دیدید پارچه داخل کارگاه شل شده، با چرخاندن پیچ کارگاه، آن را دوباره محکم کنید. همیشه حواس‌تان باشد که حدود ۵ سانتی‌متر از نخ از نوک سوزن بیرون بماند. سپس سوزن را روی پارچه و دقیقاً بر اساس خطوط طرح یا الگو حرکت دهید و تا انتهای کار فشار دهید تا کوک‌ها محکم شوند و از هم جدا نشوند.

سوزن را به آرامی به سمت خود بکشید تا نوک آن کاملاً از پارچه خارج شود. سپس، سوزن را در نقطه‌ای نزدیک روی پارچه قرار دهید که می‌خواهید کوک بعدی را شروع کنید. بعد، سوزن را دوباره به داخل پارچه فشار دهید و بقیه مراحل را به همین شکل ادامه دهید. توجه داشته باشید که طرحی که روی آن کار می‌کنید، معمولاً در پشت کار قرار می‌گیرد. در ابتدای کار، کوک‌ها ممکن است جدا از هم به نظر برسند، اما با پیشرفت دوخت و کامل شدن طرح، این بخیه‌ها به هم متصل شده و یک نقش زیبا و یکدست ایجاد می‌کنند.

وقتی می‌خواهید بخشی از کار پانچ‌دوزی را به پایان برسانید، کافی است آخرین بخیه را با انگشت خود نگه دارید. سپس سوزن را چند سانتیمتر به سمت بیرون بکشید و از همان نقطه‌ای که شروع کرده‌ید، نخ را قیچی کنید. قسمت برش‌خورده در پشت کار، اصلاً نیاز به چسب زدن یا گره زدن ندارد.

پس از اتمام سوزن‌دوزی، نخ را از داخل سوزن پانچ خارج کنید و انتهای آن را در جای خود محکم نمایید. در مرحله آخر، حلقه‌های ایجادشده را با نوک قیچی جابه‌جا کرده و مرتبشان کنید.

به این ترتیب، کار شما به پایان می‌رسد و می‌توانید طرح زیبایتان را ببینید. حالا که هنر پانچ‌دوزی را یاد گرفته‌اید، برای خرید وسایل مورد نیاز آن می‌توانید به فروشگاه آدینوشاپ مراجعه کنید و لوازم لازم را تهیه نمایید.