کاهش ۴۲ درصدی ورودی آب به سدها و افت ۲۶ درصدی مخازن کشور، نشانه تشدید بحران کمآبی است؛ تهران نیز در وضعیت هشدار قرار دارد.
آژیر قرمز بحران آب در تهران و سراسر کشور
بر اساس گزارشهای رسمی، وضعیت سدهای کشور تا ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ بیانگر آغاز مرحله تازهای از بحران کمآبی در ایران است. ورودی آب به سدها از ابتدای سال آبی جاری تنها ۲۳.۰۲ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به سال گذشته کاهش چشمگیر ۴۲ درصدی را نشان میدهد. همچنین خروجی مخازن نیز با ۲۵.۰۵ میلیارد مترمکعب، حدود ۲۲ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل ثبت شده است.
کاهش شدید حجم مخازن و پرشدگی سدها
حجم فعلی آب ذخیرهشده در سدهای کشور اکنون به ۲۲.۰۲ میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۶ درصد کاهش یافته است. میانگین سطح پرشدگی سدها نیز به ۴۳ درصد رسیده که نسبت به هفته گذشته یک درصد کاهش داشته و هشدار جدی برای مدیریت مصرف آب را به همراه دارد.
سدهای بحرانی ایران در تابستان ۱۴۰۴
چندین سد مهم کشور در وضعیت بحرانی قرار گرفتهاند. برای نمونه، سد لار و سد دوستی در مرز خراسان با تنها ۶ درصد پرشدگی، سد استقلال در هرمزگان با ۴ درصد و سد رودبال داراب در استان فارس با تنها ۱ درصد پر هستند. در برخی مناطق مانند سد شمیل و نیان در هرمزگان، مخازن بهطور کامل خالی شدهاند که خطر جدی کمبود آب شرب در جنوب کشور را افزایش داده است.
کاهش نگرانکننده بارشها در سطح ملی
میزان بارندگی در سراسر کشور نیز به شکل کمسابقهای کاهش یافته است. طبق آخرین آمار تا ۱۰ مرداد، مجموع بارشها تنها ۱۴۷.۴ میلیمتر بوده که نسبت به میانگین بلندمدت و سال گذشته به ترتیب ۳۹ و ۴۱ درصد افت نشان میدهد. این وضعیت نشانگر نیاز فوری به بازبینی در سیاستهای تخصیص منابع آب، الگوی کشت و مدیریت مصرف شهری است.
آیا تهران باید تخلیه شود؟
با وجود تیترهای هشداردهنده در شبکههای اجتماعی درباره «آژیر قرمز در تهران» و درخواست برای ترک پایتخت، سازمان مدیریت بحران و وزارت نیرو تاکنون هیچ گزارش رسمی مبنی بر لزوم تخلیه تهران منتشر نکردهاند. کارشناسان تأکید دارند که بحران فعلی مربوط به کاهش منابع آبی است، نه خطر فوری برای سکونت در پایتخت. با این حال، وضعیت ذخایر سدهای تامینکننده آب تهران از جمله سد لار و طالقان بسیار نگرانکننده است و اگر مصرف کنترل نشود، احتمال سهمیهبندی آب در ماههای آینده وجود دارد.
ضرورت اقدام فوری برای مقابله با خشکسالی
کارشناسان محیطزیست معتقدند که ادامه این روند بدون تغییر در الگوی کشت، اصلاح شبکه انتقال آب، کاهش هدررفت شهری و تقویت فناوریهای بازیافت و استفاده از پساب، میتواند کشور را تا پایان تابستان آینده با بحران بیسابقهای در بخش آب شرب و کشاورزی مواجه کند.
در نتیجه، مدیریت منابع، آموزش عمومی درباره صرفهجویی و کنترل برداشتهای غیرمجاز از آبهای زیرزمینی باید در اولویت برنامههای دولت و استانداریها قرار گیرد تا از بروز کمبودهای جدی پیشگیری شود.













