تحقیق درباره فضا و سیارات

فضا و سیارات پر از شگفتی‌هایی هستند که ذهن را به خود مشغول می‌کنند. در این جهان بی‌کران، میلیاردها ستاره و سیاره وجود دارد که هر کدام ویژگی‌های منحصر به فردی دارند. برخی از سیارات از گاز تشکیل شده‌اند و برخی دیگر سنگی و سخت هستند. فاصله‌ها در فضا آنقدر زیاد است که با واحدهای معمولی قابل اندازه‌گیری نیستند و ستاره‌شناسان از واحدهایی مانند سال نوری استفاده می‌کنند.

خورشید، ستاره مرکزی منظومه شمسی ما، آنقدر بزرگ است که می‌تواند یک میلیون سیاره به اندازه زمین را در خود جای دهد. سیارات دیگر مانند مشتری، غول گازی منظومه ما، طوفان‌هایی به بزرگی زمین دارد که قرن‌هاست در جریان هستند. حتی سیاره زحل با حلقه‌های زیبایش از یخ و سنگ تشکیل شده که آن را به یکی از دیدنی‌ترین سیارات تبدیل کرده است.

علاوه بر این، سیاراتی خارج از منظومه شمسی ما وجود دارند که به دور ستاره‌های دیگر می‌چرخند و برخی از آن‌ها ممکن است شرایطی شبیه به زمین داشته باشند. دانشمندان همچنان در حال کشف رازهای فضا هستند و هر روز اطلاعات تازه‌ای به دست می‌آورند که درک ما از جهان را گسترش می‌دهد.

از دیرباز، انسان‌ها در مورد اسرار آفرینش—از آسمان‌های بی‌پایان تا ژرفای اقیانوس‌ها—کنجکاو بوده‌اند و همواره برای کشف رازهای این جهان شگفت تلاش کرده‌اند. به نظر شما کدام یک مرموزتر است: اعماق دریا یا فضا؟ اغلب مردم در پاسخ به این پرسش، فضا را برمی‌گزینند؛ چرا که تنها عده‌ی بسیار کمی از انسان‌ها توانسته‌اند به فضا سفر کنند و از نزدیک شگفتی‌های آن را تجربه نمایند. برای سایر ساکنان زمین، این شگفتی‌ها تنها در قالب داستان‌ها و گزارش‌هایی است که شنیده‌اند. در ادامه، قصد داریم با هم سفری خیالی به فضا داشته باشیم و با برخی از واقعیت‌های جالب و حیرت‌انگیز آن بیشتر آشنا شویم.

فضا چیست و از چه چیزی تشکیل شده است؟

کلمه “فضا” در زبان فارسی به معنای جای خالی، گنجایش، محل و گستره آسمان به کار می‌رود. در دانش ستاره‌شناسی، فضا بخش تقریباً خالی از جهان است که خارج از لایه هوایی سیاره‌ها قرار گرفته است. مرز دقیق و روشنی بین این بخش و جو سیارات وجود ندارد و همین ویژگی باعث می‌شود ستاره‌ها، سیارات و ماه در مسیر خود بدون هیچ مانع و اصطکاکی به حرکت ادامه دهند.

فضا یا محیط بین سیاره‌ها از هیدروژن خنثی و بدون بار الکتریکی، گاز پلاسما، پرتوهای کیهانی و ذرات ریز غبار تشکیل شده است. به همین دلیل، نمی‌توان آن را کاملاً تهی و بدون ماده دانست.

سیاره چیست؟ سیارات منظومه شمسی در فضا

یک سیاره، جرم بزرگی در آسمان است که به دور یک ستاره می‌گردد. در منظومه شمسی ما هشت سیاره وجود دارند که هر کدام با ویژگی‌های شگفت‌انگیز خود به دور خورشید، تنها ستاره این منظومه، در چرخش هستند.

۱. **مشتری (هرمز)**: این سیاره بزرگ‌ترین عضو منظومه شمسی است و کوتاه‌ترین روزها را دارد. یک روز کامل در مشتری تنها حدود ۹ ساعت طول می‌کشد.

۲. **زحل (کیوان)**: سبک‌ترین سیاره منظومه ماست و به خاطر حلقه‌های درخشان و رنگارنگی که دارد، به راحتی در آسمان قابل تشخیص است.

۳. **اورانوس**: این سیاره هم حلقه دارد، اما حلقه‌های آن بسیار کم‌نور و نازک هستند و به سختی دیده می‌شوند. گفته می‌شود در زمان تشکیل منظومه شمسی، یک جرم بزرگ به آن برخورد کرده و باعث کج شدنش شده؛ به همین دلیل به آن سیاره کج نیز می‌گویند. اورانوس با دمای منفی ۲۲۴ درجه سانتی‌گراد، سردترین سیاره منظومه شمسی است.

۴. **زهره (ناهید)**: این سیاره طولانی‌ترین روزها را دارد، به طوری که یک روز آن برابر با ۲۴۳ روز روی زمین است. سطح زهره پر از کوه‌ها و آتشفشان‌هایی است که احتمالاً بعضی از آنها هنوز هم فعالند. با دمای متوسط ۴۶۵ درجه، زهره داغ‌ترین سیاره منظومه شمسی محسوب می‌شود.

۵. **عطارد (تیر)**: نزدیک‌ترین سیاره به خورشید است و سریع‌ترین سیاره منظومه شمسی نیز هست. به دلیل سرعت زیادش، آن را تیر نیز نامیده‌اند. عطارد کوچک‌ترین سیاره منظومه ماست.

۶. **نپتون**: این سیاره هشتمین و دورترین سیاره از خورشید است. نور خورشید بیش از ۴ ساعت طول می‌کشد تا به نپتون برسد.

۷. **زمین**: تنها سیاره‌ای است که امکان زندگی روی آن وجود دارد. لایه هوایی اطراف زمین، ما را از برخورد سنگ‌های آسمانی و پرتوهای خطرناک خورشید محافظت می‌کند.

۸. **مریخ (بهرام)**: دانشمندان فکر می‌کنند در آینده ممکن است بتوان روی مریخ زندگی کرد. به همین دلیل در ۶۰ سال گذشته، بیشتر از هر سیاره دیگری، فضاپیماها به سمت مریخ فرستاده شده‌اند. چون این سیاره در آسمان شب قرمز رنگ دیده می‌شود، به آن سیاره سرخ هم می‌گویند.

چهار سیاره اول – عطارد، زهره، زمین و مریخ – به خاطر سطح سنگی و سفت خود، سیاره‌های سنگی یا خاکی نامیده می‌شوند.

چهار سیاره بعدی – مشتری، زحل، اورانوس و نپتون – چون بیشتر از گازهایی مانند هیدروژن، هلیوم و آمونیاک ساخته شده‌اند، سیاره‌های گازی نام گرفته‌اند.

نکاتی جالب در مورد کهکشان راه شیری و منظومه شمسی

ما هنوز عدد دقیقی از تعداد ستاره‌های کهکشان راه شیری نداریم، اما دانشمندان حدس می‌زنند که حدود ۱۰۰ میلیارد ستاره در آن وجود دارد.

منظومه شمسی ما تقریباً ۴.۶ میلیارد سال سن دارد و در فاصله‌ای حدود ۲۵ هزار سال نوری از مرکز کهکشان راه شیری قرار گرفته است.

خورشید، که در مرکز منظومه شمسی قرار دارد، تقریباً ۱۵۰ میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد.

ستاره‌ها عمدتاً در دو بازوی اصلی کهکشان راه شیری جای گرفته‌اند و منظومه شمسی ما هم در یکی از همین بازوها واقع شده است. در واقع، ما در نزدیکی لبه کهکشان زندگی می‌کنیم.

زمین به دور خورشید می‌چرخد و خورشید نیز به نوبه خود به دور مرکز کهکشان راه شیری در حرکت است. یک دور کامل خورشید به دور کهکشان، حدود ۲۵۰ میلیون سال طول می‌کشد.

نتیجه‌گیری
اگر هنوز هم فضا و شگفتی‌های آن برایتان جذاب است، می‌توانید ستاره‌شناسی یا فضانوردی را به عنوان شغل آینده خود انتخاب کنید. البته خوب است بدانید که فضانوردی با وجود شهرت و احترام زیادی که دارد، از جمله کارهای دشوار نیز محسوب می‌شود. مشکلاتی مانند آسیب به سیستم عصبی، اختلالات خواب شدید، تغذیه نامناسب، دوری طولانی‌مدت از خانواده و تنهایی، از جمله چالش‌هایی است که یک فضانورد با آن روبه‌رو می‌شود.

اگر تمایل دارید بیشتر درباره فضا و فضانوردی بدانید، می‌توانید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

با دانش ستاره‌شناسی بیشتر آشنا شوید.