مهمترین مسئولیتهایی که هر زن و مرد در برابر افراد نامحرم باید رعایت کنند چیست؟
نگاه کردن: باید از نگاههای طولانی و دقیق به نامحرم خودداری شود. بهتر است نگاهها سریع و بدون تمرکز بر چهره یا اندام طرف مقابل باشد.
پوشش: هر دو طرف باید پوشش مناسبی داشته باشند. بانوان با حجاب اسلامی خود را بپوشانند و آقایان نیز از پوشیدن لباسهای تنگ یا بدننما خودداری کنند.
رفتار و حرکات: باید از هرگونه رفتار، حرکت یا صحبتی که ممکن است باعث جلب توجه یا تحریک نامحرم شود پرهیز کرد. این شامل شوخیهای بیمورد، حرفزدن با صدای نرم و نازک، و تماس فیزیکی میشود.
محیط و مکان: باید از قرار گرفتن در مکانهای خلوت و خصوصی با نامحرم به شدت پرهیز کرد.
کلام: صحبتها باید محترمانه، ضروری و در چارچوب مشخص باشد و از گفتگوهای شخصی و صمیمانه خودداری شود.
هدف اصلی از این دستورات، حفظ حرمت و احترام افراد، پاکنگهداشتن روابط و ایجاد امنیت و آرامش در جامعه است.

در این بخش، برخی از مسئولیتهای بانوان و آقایان در ارتباط با افراد نامحرم را از کتاب پیام آسمان پایه هشتم مرور میکنیم. با آدینوشاپ همراه بمانید.
بطور کلی وظایف زن و مرد در برابر نامحرم عبارتند از:
🔹 حفظ گفتار
یعنی وقتی با افراد نامحرم صحبت میکنیم، باید مراقب باشیم که حرفمان طوری نباشد که باعث گناه شود. فقط در مواقع لازم و آن هم با رعایت قوانین و دستورهای اسلامی، اجازه داریم با آنها گفتوگو کنیم.
◊ خداوند به همسران پیامبر میفرماید: «یا نِساءَ النَّبِی لَسْتُنَّ کأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَیتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیطْمَعَ الَّذی فی قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفا» ای همسران پیامبر! شما همچون یکی از زنان معمولی نیستید اگر تقوا پیشه کنید؛ پس به گونه ای هوس انگیز سخن نگویید که بیماردلان در شما طمع کنند، و سخن شایسته بگویید.»
◊ همچنین از پیامبر اکرم نقل شده که فرمودند: «مَنْ فَاکهَ امْرَأَهً لَا یمْلِکهَا- حُبِسَ بِکلِّ کلِمَهٍ کلَّمَهَا فِی الدُّنْیا أَلْفَ عَامٍ فِی النَّار» هر کس با زنی که بر او حقّی ندارد شوخی و مزاح کند، به ازای هر حرفی که با او زده، هزار سال در آتش جهنّم زندانی میشود.
◊ ابابصیر، که از یاران امام صادق بود، تعریف میکند: من در کوفه به خانمی قرآن یاد میدادم. یک روز با او شوخی کردم. وقتی بعداً به مدینه رفتم و نزد امام باقر رسیدم، ایشان با ناراحتی به من فرمودند: «مَنِ ارْتَکبَ الذَّنْبَ فِی الْخَلَاءِ لَمْ یعْبَأِ اللَّهُ بِهِ -أَی شَی ءٍ قُلْتَ لِلْمَرْأَهِ- فَغَطَّیتُ وَجْهِی حَیاءً وَ تُبْتُ- فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع لَا تَعُد»
کسی که گناه را در خلوت انجام دهد، خداوند به او توجهی نمیکند. – به آن زن چه گفتی؟ – من از شدت شرمندگی صورتم را پوشاندم و توبه کردم – امام فرمودند: دیگر این کار را تکرار نکن.
🔹 داشتن پوشش مناسب
پوشاندن بدن یکی از مسئولیتهای همه افراد در جامعه است، اما نوع و میزان این پوشش، با توجه به اینکه فرد مرد باشد یا زن، متفاوت خواهد بود.
الف) پوشش زن
پوشش بانوان در برابر افراد نامحرم باید دارای شرایط زیر باشد:
۱. تنها قسمتهای مجاز برای نشان دادن، صورت و دستها از مچ به پایین است. این قسمتها نیز باید بدون هر گونه آرایش و زینت باشد.
۲. لباس باید گشاد باشد و هیچ برجستگی یا فرم بدن را نشان ندهد تا زیباییهای اندام آشکار نشود.
۳. رنگ و جنس لباس نباید به گونهای باشد که نگاهها را به خود جلب کند و باعث جلب توجه یا ایجاد حساسیت در دیگران شود.
خداوند متعال در آیه زیر فلسفه این حکم را بیان کرده است:
«یا أَیهَا النَّبِی قُلْ لِأَزْواجِک وَ بَناتِک وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یدْنینَ عَلَیهِنَّ مِنْ جَلَابِیبِهِنَّ ذلِک أَدْنی أَنْ یعْرَفْنَ فَلا یؤْذَین»
ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: «جلباب ها [روسری های بلند] خود را بر خویش فرو افکنند، این کار برای اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است.»
ب) پوشش مردان
یک. مرد باید در برابر زن نامحرم پوششی داشته باشد که باعث ایجاد فکر یا عمل نادرست نشود.
دو. پوشیدن لباس بدون آستین یا با آستین کوتاه به طور کلی اشکالی ندارد، مگر اینکه موجب مشکل یا رفتار ناپسندی شود.
🔹 حفظ نگاه
هر مرد و زن مسلمان باید از نگاه کردن به نامحرم خودداری کند. نگاه به نامحرم، که ممکن است به گناه بینجامد، در دین ما حرام شمرده شده و تأثیرات نامطلوبی بر سلامت روح و روان انسان بر جای میگذارد.
پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآله) فرمود: «نگاه کردن به زیباییهای زنان، یکی از تیرهای شیطان است که هرکس از این نگاهها صرف نظر کند، خداوند شیرینی عبادت را به او میچشاند که این مایه شادمانی وی است»
برای مطالعه بیشتر درباره پیامدهای رعایت حجاب، میتوانید به منابع مرتبط مراجعه کنید.













