خورشید، آن ستاره درخشان در آسمان، در مرکز منظومه شمسی ما قرار دارد. این گوی عظیم از گازهای داغ، منبع اصلی نور و گرمایی است که به زمین میرسد و حیات را روی سیاره ما ممکن میسازد.
خورشید بسیار بزرگ است، به گونهای که میتواند یک میلیون سیاره مانند زمین را در درون خود جای دهد. این ستاره از گازهایی مانند هیدروژن و هلیوم ساخته شده است. در مرکز خورشید، واکنشهای هستهای رخ میدهد که طی آن هیدروژن به هلیوم تبدیل میشود و این فرآیند، انرژی عظیمی به شکل نور و گرما آزاد میکند.
این انرژی پس از سفری طولانی به زمین میرسد و باعث گرم شدن هوا، تبخیر آب و تشکیل ابرها میشود. به بیان دیگر، خورشید موتور محرک آب و هوا و شرایط جوی در زمین است. نور خورشید همچنین برای رشد گیاهان از طریق فرآیند فتوسنتز ضروری است و پایه و اساس بیشتر زنجیرههای غذایی را تشکیل میدهد.
بدون خورشید، زمین سیارهای سرد، تاریک و فاقد حیات بود. این ستاره نه تنها بر محیط فیزیکی ما تأثیر میگذارد، بلکه چرخه روز و شب و همچنین فصلهای مختلف سال نیز به دلیل حرکت زمین به دور خورشید به وجود میآیند.

ستاره خورشید
خورشید که به انگلیسی Sun نامیده میشود، یک ستارهی بزرگ و گِرد است که از گازهای بسیار داغ تشکیل شده است. این ستاره حدود ۵ میلیارد سال عمر دارد و بیشتر مواد آن را هیدروژن و هلیوم تشکیل میدهند. در مرکز خورشید، واکنشهای هستهای رخ میدهد که مواد را به انرژی تبدیل میکند. این انرژی به صورت نور و گرما به فضا پخش میشود و باعث میشود خورشید بدرخشد.
خورشید در گروه ستارههای زرد-سبز دستهبندی میشود و گاهی به آن «کوتولهٔ زرد» هم میگویند. اگرچه نور خورشید در واقع سفید است، اما به دلیل چگونگی شکست نور در جو زمین، آن را به رنگ زرد میبینیم.
فاصلهٔ متوسط خورشید تا زمین حدود ۱۴۹٫۶ میلیون کیلومتر است که به آن یک واحد نجومی میگویند. این فاصله در طول سال کمی تغییر میکند، زیرا مدار زمین کاملاً گرد نیست.
قطر خورشید تقریباً ۱۰۹ برابر بزرگتر از زمین است و از نظر اندازه، بسیار عظیمتر از سیارهٔ ماست.
به نور خورشید چه می گویند؟
نور خورشید در واقع ترکیبی از امواج گوناگون است که شامل تمام رنگهای قابل دیدن در طیف الکترومغناطیسی میشود. این نور در فضا کامل و گسترده است، اما وقتی به زمین میرسد، از لایه جو عبور میکند. جو زمین مانند یک فیلتر عمل کرده و تنها بخش مشخصی از این نور را از خود عبور میدهد. به همین دلیل، نوری که در نهایت به سطح زمین میرسد، همان نوری است که ما آن را نور سفید یا نور مرئی مینامیم.
دمای خورشید چند درجه سانتیگراد است؟
دمای درون آن نزدیک به ۱۵ میلیون درجه سانتیگراد میباشد.
نام خورشید در زبان فارسی
در زبان فارسی، خورشید در روزگار قدیم با عنوانهای دیگری نیز شناخته میشد. از جمله این نامها میتوان به خور، هور، مهر و روز اشاره کرد.
معنای خورشید عبارت است از: گوی آتشین و تابانی که نور و گرمی میبخشد.
ویژگی های کلی ستاره خورشید
قطر خورشید تقریباً ۱,۳۹۲,۰۰۰ کیلومتر است، یعنی حدود ۱۰۹ برابر بزرگتر از زمین.
جرم خورشید ۳۳۳,۰۰۰ برابر جرم زمین است و در هر ثانیه نزدیک به ۴.۲ میلیون تن از جرم خود را از دست میدهد.
چگالی خورشید حدود ۱.۴۱ گرم در هر سانتیمتر مکعب است.
حجم خورشید تقریباً ۱,۴۰۰,۰۰۰ برابر حجم زمین است.
دمای هستهٔ خورشید به ۱۵ میلیون درجه کلوین میرسد.
خورشید دور خود میچرخد: این چرخش در استوا ۲۵ روز طول میکشد و در نزدیکی قطبها به ۳۴ روز میرسد.
یک سال کهکشانی مدت زمانی است که خورشید یک بار دور کهکشان میچرخد و این زمان حدود ۲۲۵ میلیون سال است.
اندازهٔ ظاهری خورشید در آسمان ۳۲ دقیقه قوسی است و میزان درخشندگی آن ۲۶.۷۴- قدر است.
وقتی زمین تازه شکل گرفته بود و آب در آن پدیدار شده بود، خورشید پنج برابر بزرگتر از اندازهٔ کنونی خود بود.
تقریباً ۹۹ درصد از جرم خورشید از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. از این مقدار، حدود ۷۰ درصد هیدروژن، ۲۹ درصد هلیوم و ۱ درصد بقیه، گازهای دیگر هستند.
در خورشید، در هر ثانیه ۵۰۰ میلیون تن هیدروژن در فرآیند همجوشی هستهای به هلیوم تبدیل میشود. تنها حدود ۵ درصد از این مقدار به شکل انرژی از خورشید خارج میشود.
از آنجا که همجوشی فرآیندی گرمازاست، انفجارهای پیوسته در خورشید و گرمای حاصل از آن، به صورت پرتوهای خورشیدی در منظومه شمسی پخش میشود که بخشی از آن به زمین میرسد. این پدیده همچنین باعث ایجاد توفانهای داغ و فعال شدن ابرهای اسید سولفوریک در سیاره زهره میشود.
مرگ خورشید
پس از پنج میلیارد سال، تقریباً تمام هیدروژن در مرکز خورشید به هلیوم تبدیل خواهد شد. در این مرحله، نیروی گرانش باعث فشرده شدن هسته میشود و این فشردگی، دما را به شدت افزایش میدهد. در نتیجه، هیدروژن باقیمانده در لایههای اطراف هسته شروع به سوختن میکند. انرژی ناشی از این واکنشها در لایه بیرونی، باعث میشود لایههای خارجی خورشید بسیار گسترده شوند. این انبساط، سیارات عطارد و زهره را در بر میگیرد و آنها را نابود میکند.
انبساط خورشید تا فاصلهای مشابه مدار زمین ادامه پیدا میکند و گرمای شدید آن، هرگونه حیات روی زمین را از بین میبرد. در این مرحله، خورشید به یک غول سرخ تبدیل میشود. سپس لایههای بیرونی آن در فضا پراکنده شده و یک سحابی سیارهای زیبا تشکیل میدهند. هسته باقیمانده نیز به شکل یک ستاره کوتوله سفید درآمده و به تدریج محو خواهد شد. بنابراین، با پایان یافتن عمر خورشید، زمین و همه موجودات روی آن نیز نابود خواهند شد.
پیشنهادی: با لایههای زمین آشنا شوید!













