حبیب یغمایی، فردی بود که در دوران معاصر میزیست و نقش مهمی در زمینه فرهنگ و ادبیات ایران داشت. او کسی بود که نشریهای به نام «یغما» را پایهگذاری کرد. این مجله، محلی برای گردآوری و انتشار نوشتههای ادبی، تاریخی و فرهنگی بود. تلاشهای او باعث شد تا این نشریه به مدتی طولانی به کار خود ادامه دهد و علاقهمندان بسیاری پیدا کند. یغمایی علاوه بر این کار، خود نیز اهل قلم بود و نوشتههایی از خود به جای گذاشت. فعالیتهای او در زمینههای فرهنگی، سبب شد نامش در تاریخ ادبیات ایران به عنوان فردی کوشا و اثرگذار باقی بماند.

حبیب یغمایی، شاعر، محقق ادبی و روزنامهنگار سرشناس ایرانی، در سال ۱۲۸۰ در منطقهی خور از توابع جندق و بیابانک چشم به جهان گشود. او در دورهای زندگی میکرد که ایران شاهد دگرگونیهای سیاسی بزرگی بود و این رویدادها در نوشتهها و سرودههایش نیز نمایان است.
یغمایی در سرودن شعر از شیوهی سعدی پیروی میکرد و اشعارش ساده، روان و پرمعنا هستند. بسیاری از شعرهای او در کتابهای درسی ایران چاپ شدهاند؛ مانند شعر «روباه و زاغ» که تقریباً همهی دانشآموزان دبستانی آن را به خاطر دارند. مجموعهی کامل اشعار یغمایی نزدیک به هفت هزار بیت را در بر میگیرد.
زندگی نامه حبیب یغمایی
پدر حبیب یغمایی، منتخبالسادات، از شاعران و ادیبان سرشناس زادگاهش بود. او آثار ادبی زیادی از خود به جا گذاشته که از میان آنها میتوان به مثنوی فتحنامه سردار جنگ کاشانی اشاره کرد. حبیب دوران کودکی را در زادگاهش، خور، سپری کرد و در مکتبخانههای محلی، ابتدا قرآن را فراگرفت و سپس به یادگیری علوم پایه پرداخت. او در سال ۱۲۹۵ برای ادامه تحصیل به دامغان رفت و در مدرسه ناظمیه مشغول به تحصیل شد.
در سال ۱۳۰۰ راهی تهران شد و نخست در مدرسه آلیانس درس خواند. پس از آن، وارد دارالمعلمین مرکزی شد و در رشته ادبیات به تحصیل پرداخت. در این دوره از دانش استادان بزرگی مانند ابوالحسن فروغی و عباس اقبال بهره برد. عباس اقبال بود که او را به دنیای نویسندگی و پژوهشهای ادبی راهنمایی کرد. در همین زمان با مجتبی مینوی آشنا شد. مینوی سالها بعد به اروپا رفت و زمانی که حبیب یغمایی مجله یغما را تأسیس کرد، از همان آغاز با این مجله همکاری داشت و در سالهای اول، در هر شماره مقالهای از او منتشر میشد.
یغمایی پس از پایان تحصیلات در دارالمعلمین و مدرسه عالی حقوق، ابتدا برای مدت کوتاهی به عنوان رئیس اداره آمار به خور بازگشت. سپس در وزارت معارف استخدام شد و به سمت ریاست معارف سمنان منصوب گردید و اولین مدرسه را در زادگاه خود بنیان نهاد. در سال ۱۳۰۹ به تهران منتقل شد و به عنوان دبیر در چند مدرسه از جمله دارالفنون و نیز عضو اداره انطباعات مشغول به کار شد. یحیی خان اعتمادالدوله قراگزلو، وزیر معارف آن زمان، او را مأمور تألیف کتابهای درسی کرد. به همین دلیل، برخی از شعرهای ساده او مانند شعر «زاغ و روباه» به کتابهای درسی دوره ابتدایی راه یافت و او را در میان دانشآموزان مشهور کرد. همچنین شعر «نخل» او به دلیل درونمایه و استفاده مناسب از واژههای محلی، جایگاه ویژهای در ادبیات فارسی دارد.
همکاری پیوسته او با محمدعلی فروغی از سال ۱۳۱۲ آغاز شد و تا پایان زندگی فروغی در سال ۱۳۲۱ ادامه یافت. در این دوره، کتاب کلیات سعدی با تصحیح فروغی و همکاری یغمایی منتشر شد. همزمان، یغمایی کتاب گرشاسبنامه اسدی طوسی را ویرایش و چاپ کرد و همچنین کتاب پژوهشیای به نام سعدینامه گردآوری نمود که در انتشارات مجله آموزش و پرورش به چاپ رسید. او کار تصحیح متون را در دهههای بعد نیز ادامه داد و بین سالهای ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۴ موفق به تصحیح ترجمه تفسیر طبری در ۷ جلد شد. آخرین اثر او، تصحیح غزلیات سعدی، در سال ۱۳۶۱ منتشر شد.
حبیب یغمایی در سال ۱۳۲۷ مجله یغما را بنیان گذاشت. او همچنین چند سال در مدارس عالی به تدریس درسهای بدیع، قافیه و صنایع ادبی پرداخت و کتابی درباره قافیه نوشت که چندین بار تجدید چاپ شد. در سال ۱۳۳۱، در زمان وزارت فرهنگ دکتر مهدی آذر، به ریاست اداره انطباعات منصوب شد و با پیشنهاد او، نام این اداره به «اداره نگارش» تغییر یافت.
در شهریور ۱۳۵۶، در دانشگاه کرمان و در آخرین گردهمایی کنگره تحقیقات ایرانی، همزمان با سیسالگی انتشار بیوقفه مجله یغما، در یکی از جلسات از حبیب یغمایی و چند تن دیگر تقدیر شد. در همان سال، دانشگاه تهران در مراسمی، به چند تن از دانشمندان کشور از جمله حبیب یغمایی و دکتر رعدی آذرخشی، مدرک دکترای افتخاری در رشته ادبیات اهدا کرد.
بزرگترین خدمت حبیب یغمایی به زبان فارسی و حوزه پژوهشهای ایرانی، انتشار منظم مجله یغما به مدت سی و یک سال در ۳۶۶ شماره است. او اولین بار در سال ۱۳۰۱ اجازه انتشار یک مجله را از وزارت معارف دریافت کرده بود، اما برای چندین سال از این کار منصرف شده بود. پس از کسب تجربههای بیشتر، در اواخر سال ۱۳۲۶ درخواست مجوز مجله یغما را کرد. اولین شماره در فروردین ۱۳۲۷ و آخرین شماره در اسفند ۱۳۵۷ منتشر شد. نویسندگان و پژوهشگران برجستهای مانند جلالالدین همایی، محیط طباطبایی، باستانی پاریزی، مجتبی مینوی، حسین سعادت نوری و دکتر محمد معین، نتیجه پژوهشهای خود را در این مجله منتشر میکردند. به گونهای که مجموعه مجله یغما در سالهای ۱۳۲۷ تا ۱۳۵۷، یکی از مهمترین منابع ادبی ایران و گنجینهای از آثار بزرگترین پژوهشگران معاصر به شمار میرود. این مجله پس از سی و یک سال انتشار منظم و با اعلام خود او، پس از چاپ آخرین شماره تعطیل شد.
حبیب یغمایی در ۲۴ اردیبهشت سال ۱۳۶۳ در تهران درگذشت و در آرامگاهی که خود در شهرستان خور و بیابانک ساخته بود، به خاک سپرده شد.
آثار یغمایی
ویرایش و بازنگری
کتاب داستان پیامبران، اثر ابواسحاق نیشابوری (بازنگری شده)
دخمه ارغون: داستان * گلستان سعدی (بازنگری شده)
گزیدهای از شاهنامه (بازنگری شده)
علم قافیه
جغرافیای مناطق جندق و بیابانک
کتاب گرشاسبنامه، اثر اسدی طوسی (بازنگری شده)
نمونههایی از شعر و نثر فارسی
فردوسی و شاهنامه او
غزلهای سعدی (بازنگری شده)
ترجمه تفسیر طبری (بازنگری شده)
همه زیر نظر حبیب یغمایی
مجموعه نوشتههای فروغی، جلد اول
مجموعه نوشتههای فروغی، جلد دوم
یادنامه تقیزاده، زیر نظر حبیب یغمایی، از انتشارات انجمن آثار ملی
نوشتههای فروغی درباره شاهنامه فردوسی
نامهی مینوی
عامری نامه
پیشنهاد: درباره زندگی سعدی













