تحقیق در مورد زندگی مهدی آذر یزدی

مهدی آذر یزدی، که همه او را با کتاب‌های خوب و خواندنی‌اش می‌شناسند، در شهر یزد به دنیا آمد. او در خانواده‌ای زحمت‌کش بزرگ شد و از کودکی عشق زیادی به کتاب و قصه داشت.

مهدی آذر یزدی بیشتر به خاطر مجموعه کتاب‌های «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» مشهور است. او در این کتاب‌ها، داستان‌های کهن و پندآموز فارسی را به زبانی ساده و روان برای کودکان بازنویسی کرد تا خواندن آن‌ها برای همه آسان باشد.

از دیگر کارهای ارزشمند او می‌توان به مجموعه‌های «قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن»، «گربه‌ی ناقلا» و «مثنوی» برای بچه‌ها اشاره کرد. تلاش او این بود که بچه‌ها را با ادبیات غنی ایران آشنا کند و عشق به مطالعه را در دل آن‌ها بکارد.

مهدی آذر یزدی، این نویسندهٔ مهربان و خوش‌قلم، عمر خود را صرف آموزش و شاد کردن کودکان ایران زمین کرد و آثارش همچون چراغی روشن، راهنمای بسیاری از نسل‌ها بوده است.

مرد تنها و افسانه‌ای داستان‌های کودکی، مهدی آذر یزدی، که به او پدر ادبیات کودکان و نوجوانان ایران می‌گویند، در اسفندماه سال ۱۳۰۰ در خرمشاه یزد به دنیا آمد. مادرش خانه‌داری توانا و آشپزی چیره‌دست بود و پدرش مردی سختکوش بود که به شعر و شاعری علاقه‌ای ویژه داشت. مهدی آذر یزدی، مانند بیشتر مردم در آن زمان، با مشقت‌های بسیار زندگی کرد و در میان همین دشواری‌ها رشد یافت و قوی شد. تنها چیزی که از آن روزگار برایش به صورت یک آرزوی دست‌نیافتنی باقی ماند، داشتن کتاب و فرصت خواندنش بود.

زندگینامه مهدی آذر یزدی

از همان سال‌های بچگی شروع به کار کرد و در دوران نوجوانی در یک کارگاه جوراب‌بافی مشغول بود. درست در ابتدای جوانی، صاحب آن کارگاه تصمیم گرفت یک کتابفروشی راه‌اندازی کند و مدیریت آن را به او سپرد. همین اتفاق، دوباره عشق به کتاب را در دلش زنده کرد. در سال ۱۳۲۲ شمسی برای پیوستن به جمع اهل علم و دانش، به تهران رفت و در یک چاپخانه در خیابان ناصرخسرو مشغول کار شد. با اینکه جوان بود و می‌توانست شغل‌های دیگری را انتخاب کند، اما انگار سرنوشت راه دیگری برایش در نظر گرفته بود.

روزی داشت داستانی از کتاب انوار سهیلی می‌خواند که ایده‌ای ناگهانی به ذهنش رسید. با خواندن داستان‌های پندآموز این کتاب، تصمیم گرفت آن‌ها را به زبان ساده‌تر و روان‌تری بازنویسی کند تا بچه‌ها هم بتوانند به راحتی آن‌ها را بخوانند و از آن‌ها لذت ببرند. در ۳۵ سالگی، نوشتن کتاب برای کودکان را شروع کرد. هدفش این بود که کودکان هم کتاب‌هایی مناسب سن خودشان داشته باشند؛ چیزی که تا آن زمان کمتر کسی به آن توجه کرده بود. او دوست نداشت هیچ بچه‌ای همان محرومیتی را تجربه کند که خودش در کودکی داشت. در جایی از نوشته‌هایش گفته: «نه دنبال شهرت بودم، نه پول. فقط می‌خواستم برای بچه‌هایی که کتاب ندارند، بنویسم.»

بزرگترین لذت زندگی مهدی آذریزدی، کتاب خواندن و کتاب نوشتن بود. عشق او به کتاب تا آخر عمر ادامه داشت؛ حتی در هشتاد سالگی هم کتاب می‌خواند. او هرگز بچه‌دار نشد، اما برای همه بچه‌های ایران مانند یک پدر مهربان، قصه گفت.

از آثار مهدی آذریزدی

مردی که تمام زندگی‌اش با کتاب‌ها گره خورده بود و دانش خود را از آن‌ها به دست آورده بود، در سال ۱۳۳۵ با نوشتن کتاب «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» به طور رسمی وارد دنیای نویسندگی شد. این مجموعه، داستان‌هایی است که از کتاب‌های ادبی کهن فارسی مانند کلیله و دمنه، مرزبان‌نامه، سندبادنامه، سیاست‌نامه، گلستان، مثنوی و نوشته‌های عطار نیشابوری، بازنویسی شده است. جلد اول این مجموعه نیز از داستان‌های «انوار سهیلی» برداشت شده است.

این کتاب‌ها تا به حال به زبان‌هایی مانند اسپانیایی، ارمنی، چینی و روسی ترجمه شده‌اند و دوره هشت جلدی آن تا امروز بیش از ۶۴ بار تجدید چاپ شده است. همچنین یک انیمیشن ۲۶ قسمتی با عنوان «قصه‌های خوب، برای بچه‌های خوب» توسط مرکز پویانمایی صبا ساخته شده که در آن خود نویسنده داستان‌ها را برای کودکان روایت می‌کند.

مهدی آذریزدی به پاس جلد سوم «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» در سال ۱۳۴۵ از یونسکو لوح تقدیر دریافت کرد. همچنین جلد چهارم و پنجم این کتاب در سال‌های ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ از سوی شورای کتاب کودک به عنوان کتاب ویژه سال انتخاب شد. نکته جالب دیگر، محبوبیت پایدار این کتاب‌ها در طول سال‌هاست؛ به طوری که هنوز هم در فهرست پرفروش‌ترین کتاب‌ها قرار دارد.

از دیگر آثار او می‌توان به این عنوان‌ها اشاره کرد: قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن، خیر و شر، حق و ناحق، ده حکایت، بچه آدم، پنج افسانه، مرد و نامرد، قصه‌ها و مثل‌ها، هشت بهشت، گربه ناقلا، شعر قند و عسل، مثنوی بچه خوب، خاله گوهر، فالگیر، مکتب‌خانه، قصه‌های ساده، خاله سوسکه، بافنده داننده، لبخند، گربه تنبل و چهل حدیث. او همچنین دو کتاب آموزشی با نام‌های «خودآموز عکاسی» و «خودآموز شطرنج» تألیف کرده است. تعداد آثار او در قالب شعر و نثر به بیش از ۳۰ عنوان می‌رسد.

درگذشت

به پاس تلاش‌های ارزشمند او در عرصه کتاب‌های کودکان، هجدهم تیرماه، که تاریخ درگذشت این نویسنده بزرگ است، به عنوان «روز ملی ادبیات کودک و نوجوان» انتخاب شده است. مهدی آذریزدی، نویسنده و ادیب ایرانی، در سال ۱۳۸۸ چشم از جهان فروبست و در زادگاهش، یزد، به خاک سپرده شد.

زندگی‌نامه ناصر کشاورز