در قرآن کریم به زیبایی و آراستگی به عنوان نعمتی الهی نگاه شده است. خداوند در آیات مختلف، زینتهایی را که برای بندگانش آفریده ستایش میکند و ما را به استفاده درست و شایسته از آنها دعوت مینماید.
آراستگی ظاهری و پاکیزگی، نه تنها امری ناپسند نیست، بلکه نشاندهنده احترام به خود و دیگران است. قرآن به ما میآموزد که از نعمتهای الهی از جمله زیباییها و زینتهایی که در اختیارمان قرار داده، بهره ببریم، اما در این راه اعتدال را رعایت کنیم و دچار اسراف و خودنمایی نشویم.
همچنین قرآن تأکید میکند که ارزش واقعی انسان به تقوا و پاکی درون اوست، نه صرفاً به ظواهر و زیباییهای مادی. بنابراین، در کنار توجه به آراستگی ظاهر، باید به زیباییهای باطنی و اخلاق نیک نیز بپردازیم.
به طور کلی، از دیدگاه قرآن، آراستگی و استفاده از زینتهای حلال، زمانی پسندیده است که همراه با پاکدامنی، فروتنی و توجه به ارزشهای والای انسانی باشد.

در این پژوهش، اطلاعاتی درباره ارزش و انواع زیبایی و آراستگی از کتاب دین و زندگی پایه دهم گردآوری شده است. در ادامه با ما همراه باشید.
آراستگی در همه جای طبیعت و در روابط بین انسانها تأثیر مهمی دارد. ذات و سرشت انسان با زیبایی و نظم هماهنگ است. به همین خاطر، دین اسلام که بر پایه فطرت پاک خداوندی شکل گرفته، برای آراستگی اهمیت فراوانی قائل شده است. سخنان و سفارشهای پیشوایان معصوم(ع) نیز این موضوع را به خوبی نشان میدهد.
معنای آراستگی
آراستگی به معنای این است که فرد خود را مرتب و زیبا کند. یعنی به خود نظم و سامان بدهد، چیزها را در جای مناسب خود قرار دهد و از نظر اخلاقی نیز دارای ویژگیهای نیکو و برتر باشد.
جایگاه آراستگی
در آیه ۶ سوره صافات، خداوند میفرماید که ما آسمان را با ستارگان زیبا کردیم.
همچنین در آیه ۳۱ سوره اعراف، از مردم خواسته شده وقتی به مسجد میروند، لباس مناسب و آراسته بپوشند. در آیه بعد (آیه ۳۲) میپرسد: «چه کسی زینتهای الهی را برای بندگان آفریده است؟» و سپس نظر کسانی را که با آراستگی در اسلام مخالفند، رد میکند.
پس میتوان فهمید که آراستگی و زیبایی در دیدگاه خداوند و دین اسلام، بسیار ارزشمند و پذیرفتهشده است.
این موضوع در زندگی و سخنان پیامبران و امامان نیز به وضوح دیده میشود.
ظاهر پیامبر اسلام(ص) همواره مرتب و پاکیزه بود و ایشان از عطرهای خوشبو استفاده میکردند؛ تا جایی که مردم پیش از دیدن ایشان، از بوی خوشی که در فضا پخش میشد، حضور او را درمییافتند.
سادهزیستی حضرت علی(ع) نیز هرگز به معنای بیتوجهی به نظافت و آراستگی نبود.
اسلام تأکید زیادی بر پاکیزگی و مرتب بودن دارد؛ از جمله: پوشیدن لباس تمیز و مناسب، پاک نگهداشتن بدن، زدودن موهای زائد، کوتاه کردن ناخنها، شانه زدن مو و رسیدگی به ریش و سبیل، و نیز دوری از کارهایی که باعث ناراحتی دیگران میشود، مانند بوی بد دهان و…
البته باید به این نکته توجه داشت که اسلام در مورد آراستگی نیز مانند دیگر جنبههای زندگی، حد و مرزهایی معقول و متناسب با فطرت انسان قرار داده است. خارج شدن از این حدود، میتواند مشکلاتی برای فرد و جامعه به وجود آورد. توضیح بیشتر این موضوع در ادامه آورده شده است.
مقاله پیشنهادی: پیامدهای بیتوجهی به حجاب
انواع آراستگی
زیبایی و آراستگی به دو شکل وجود دارد:
1. زیبایی و مرتب بودن ظاهر
2. زیبایی و پاکی درون و روح
1- آراستگی ظاهری
همهٔ مخلوقات خداوند نشاندهندهٔ نظم، زیبایی و هماهنگی در جهان هستند. آسمانها و زمین، فصلهای گوناگون، حیوانات و حتی انسان، همه با نظمی شگفتانگیز آفریده شدهاند. در قرآن کریم آمده که انسان «در بهترین صورت و نظام» خلق شده است.
خداوند که خود زیباست، زیبایی را دوست دارد و هر یک از مخلوقاتش جلوهای از این زیبایی را نشان میدهد. در دین اسلام نیز به پاکیزگی و آراستگی ظاهری بسیار سفارش شده است.
پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «پاکیزگی جزئی از ایمان است». [بحارالانوار، ج 21، ص ۲۵۷]
و در سخنی دیگر فرمودهاند: «خداوند شخص آلوده و ژولیده را دشمن میدارد». [نهج الفصاحه، ج 1، ص ۳۰۴]
امام صادق(ع) نیز میفرمایند: «خداوند زيبايى و خودآرايى را دوست دارد و از فقر و تظاهر به فقر بيزار است. هرگاه خداوند به بندهاى نعمتى بدهد، دوست دارد اثر آن را در او ببيند.» وقتی پرسیدند: «چگونه؟» فرمودند: «لباس تميز بپوشد، خود را خوشبو كند، خانهاش راگچكارى كند، جلوى در حياط خود را جارو كند، حتی روشنكردن چراغ قبل از غروب خورشيد فقر را میبرد و روزى را زياد میكند». [امالی طوسی، ص ۲۷۵، ح ۵۲۶]
البته باید توجه داشت که اسلام در زمینهٔ آراستگی، حد اعتدال را توصیه میکند. نه باید ژولیده و نامرتب بود، و نه در زینت و آراستگی زیادهروی کرد تا به تجملگرایی رسید.
در آیه ۳۱ سوره اعراف نیز هنگامی که گفته میشود برای رفتن به مسجد زینت کنید، بلافاصله تأکید میشود: «اسراف نکنید که خداوند اسرافکاران را دوست ندارد».
همچنین در اسلام، آراستگی برای زنان و مردان امری پسندیده است، اما زنان باید مراقب باشند که این آراستگی باعث جلب توجه نامحرمان نشود. استفاده از آرایش و عطر برای زنان در محیطهایی که نامحرم نیست، اشکالی ندارد، اما در مکانهای عمومی و در حضور نامحرمان، باید زیورآلات را بپوشانند و از عطری استفاده کنند که بوی آن به مشام نامحرم نرسد.
این دستورات الهی برای حفظ نظام خانواده و پیشگیری از فساد فردی و اجتماعی وضع شدهاند و رعایت آنها نه تنها به آراستگی ظاهری، بلکه به پاکی و آراستگی درون نیز کمک میکند.
2- آراستگی باطنی (روحی)
زیبایی ظاهری زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که فرد به زیبایی درونی و معنوی هم دست یافته باشد. این آراستگی باطنی را میتوان به سه بخش اصلی تقسیم کرد:
**الف) آراستگی فکر و اندیشه**
یادگیری ادب، دانش و حکمت، فکر انسان را پاک و زیبا میکند.
پیامبر اکرم(ص) فرمود: «ادبِ نیکو، زینت عقل است». [بحارالانوار: 77/131/41]
امام علی(ع) فرمود: «دانش شریفترین زینت و بخشش است». [غررالحکم، ج 1، ص 101]
امام علی(ع) فرمود: «پیوسته با حکمت باش که زینتی گرانبهاست». [غررالحکم، ج 1، ص 442] حکمت یعنی رسیدن به حقایق از راه دل و شناخت درونی.
**ب) آراستگی در سخن**
پرهیز از حرفهای ناشایست و ترک گناهان زبان، نشانهٔ آراستگی گفتار است. بنابراین، دروغ نگفتن، فحش ندادن، غیبت نکردن، تهمت نزدن و حفظ آبروی دیگران با زبان، از مصادیق این نوع آراستگی هستند که نتیجهاش خاموشی و سکوت به موقع است.
امام صادق(ع) میفرماید: «سکوت، گنجی فراوان و زینت شخص بردبار و پوششی است برای جاهل و نادان». [بحارالانوار: 50/288/71]
**ج) آراستگی در رفتار**
پرورش ویژگیهای اخلاقی خوب، کردار انسان را میآراید. تقوا، ایمان، خوشاخلاقی، راستگویی، شکیبایی، وفاداری، پاکدامنی، حیا، بخشندگی، گذشت و امانتداری، کارهای انسان را زیبا و مورد رضایت خدا میکند.
در آیه 7 سوره مبارکه حجرات میخوانیم که خداوند ايمان را محبوب شما قرار داده و آن را در دلهايتان زينت بخشيده است.
امام علی(ع) فرمود: «وفاداری، زيور خرد است و نشان شرافت». [غرر الحكم : ۱۶۰۱]
امام صادق(ع) فرمود: «زيورِ سخن، صداقت است». [امالی صدوق: 576/788]
امام حسن مجتبی(ع) فرمود: «صبر و شكیبایی زینت شخص، وفای به عهد علامت جوانمردی، و عجله و شتابزدگی [در كارها بدون اندیشه] دلیل بیخردی میباشد». [كلمة الإمام الحسن، ص 198]
امام علی(ع) فرمود: «بخشندگى، دوستى میآورد و اخلاق را زینت میبخشد». [غررالحکم: 1600]
بیشتر بخوانید: در مورد آداب معاشرت
//اختصاصی آدینوشاپ













