هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه2 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
چرخریسک پرندهای کوچک، بانشاط و پرجنبوجوش است. این پرنده اغلب در باغها، پارکها و مناطق پردرخت دیده میشود. جثهای ظریف و نرم دارد و رنگآمیزی بدنش معمولاً ترکیبی از رنگهای زرد، سبز، خاکستری و گاهی لکههای سیاه و سفید است.
یکی از ویژگیهای بارز چرخریسک، حرکت سریع و چابک آن در میان شاخههای درختان است. این پرنده مدام در حال جستوخیز است و با دقت به دنبال حشرات و کرمهای ریز میگردد. او با منقاری کوچک و تیز خوراک خود را از لابهلای برگها و پوست درختان بیرون میکشد.
چرخریسکها معمولاً آوازی دلنشین و ملودیوار دارند. آنها در فصل بهار لانههای خود را در سوراخ درختان یا حتی گاهی در جعبههای لانهی مخصوص میسازند. این پرندههای دوستداشتنی، با ظاهر زیبا و رفتار پرتحرک خود، جلوهی خاصی به طبیعت میبخشند.
چرخریسکها پرندگانی کوچک و خوشآواز از گروه گنجشکسانان هستند و در خانوادهای به نام Paridae قرار میگیرند. اندازه بدن این پرندگان بین ۷٫۵ تا ۲۰ سانتیمتر و وزنشان حدود ۱۱ گرم است. ویژگیهای ظاهری آنها شامل منقاری کوتاه، محکم و نوکتیز، سوراخهای بینی پوشیده از پرهای نرم، پاهای قدرتمند، بالهای کوتاه و گرد و قلبی بزرگ و قوی است. این پرندگان زیبا و شاد، آوازهای دلنشینی دارند. آنها بسیار پرجنبوجوش و کنجکاوند و از نظر هوش و قابلیت یادگیری، شبیه به کلاغها هستند.
نکته جالب دیگر این که در زبان گیلکی به چرخریسکها «کولکاپیس» یا «کولکافیس» میگویند. گیلکها باور دارند که این پرندگان از بلبل به دنیا میآیند. آنها میگویند بلبل ماده هفت تخم میگذارد که شش تای آن به بلبل تبدیل میشود و تنها یکی از آنها کولکاپیس میشود.
اغلب پرندههایی که از خانواده چرخریسکها هستند، از نظر ویژگیهای اصلی بسیار شبیه به هم میباشند. این پرندگان فقط در برخی از مشخصات ظاهری با یکدیگر تفاوت دارند:
این پرنده حدود ۱۴ سانتیمتر طول دارد و به همین دلیل جزو پرندگان با جثه نسبتاً بزرگ محسوب میشود. ظاهر آن به رنگ خاکستری است و قسمت بالای سر، زیر گلو و چانهاش سیاه رنگ است. این پرنده در مناطق کوهستانی، در میان جنگلهای درختان سوزنی و پهنبرگ، همچنین در میان بوتهها و تختهسنگهای بزرگ زندگی میکند.
این پرنده ۱۱ سانتیمتر طول دارد و برای آنکه بتواند تخمگذاری کرده و جوجههایش را پرورش دهد، به تنهایی حفرهای در زمین ایجاد میکند.
این پرنده ۱۱ سانتیمتر طول دارد و رنگ آن تقریباً سیاه است و دمی کوتاه دارد. سر پرنده سیاه است و یک لکه سفید در پشت سرش دیده میشود. این لکه سفید در قسمت چانه و گلو هم وجود دارد و تا بالای سینه ادامه پیدا میکند. این پرنده عمدتاً در جنگلهای درختان کاج و سرو، یا جاهایی که درختان بلوط وجود دارد و همچنین در مناطق کوهستانی زندگی میکند.
این پرنده ۱۴ سانتیمتر طول دارد. سرش سیاه است و یک لکه سفید و پهن در ناحیه چانه دیده میشود. بخش زیرین بدنش به رنگ زرد است که یک نوار سیاه در میان آن قرار گرفته و این نوار تا قسمت چانه ادامه پیدا کرده است. پشت و بالای بدن این پرنده سبز رنگ است و بالها و دم آن به رنگ خاکستریآبی دیده میشود.
چرخریسک بزرگ در جاهایی زندگی میکند که درختان زیادی وجود دارند؛ مانند جنگلهای کاج و سرو و همچنین باغها. این پرنده معمولاً در ارتفاعات بالا دیده نمیشود.
این پرنده کوچک، حدود ۵ سانتیمتر طول دارد و بسیار فعال و پرتحرک است. روی سرش یک نوار آبی رنگ دیده میشود. او بیشتر در جنگلها، باغها، میان بوتهها و در مکانهایی که درختان جوان کاشته شدهاند، زندگی میکند.
این پرنده حدود ۱۵ سانتیمتر طول دارد و دُمی بلند، نوکی سفت و محکم و یک نوار سیاه در وسط قسمت زیرین بدنش دیده میشود. زیستگاه این پرنده همان مناطقی است که چرخریسک بزرگ در آن زندگی میکند.
این پرنده جثهای کوچک به اندازهی ۱۳ سانتیمتر دارد و ظاهرش بسیار شبیه به چرخریسک سرآبی است. اما چند تفاوت مشخص دارد: سرش به رنگ آبی کمرنگ است، یک نوار تیره در اطراف چشمهایش دیده میشود، سینهای زردرنگ، بالهایی آبی و دمی نسبتاً بلند دارد. پشتش خاکستری و بخش زیرین بدنش سفید است. این پرنده معمولاً در مناطق درختی، میان بوتهها و مخصوصاً در کنار درختان بید و اغلب در نزدیکی آبها زندگی میکند.
چرخریسکها پرندگانی هستند که تقریباً در همه جای دنیا به جز آمریکای جنوبی دیده میشوند. آنها بیشتر در جنگلها و به ویژه در جنگلهای مناطق معتدل زندگی میکنند. این پرندگان در زمستان به جای دیگری کوچ نمیکنند، زیرا میتوانند خود را با تغییرات دمای محیط وفق دهند.
چرخریسکها معمولاً داخل سوراخهای تنه درختان لانه میسازند. اما اگر حفرهای روی درخت پیدا نکنند، سراغ لانههای مصنوعی در شهرها، سوراخهای زمین یا حتی قوطیهای خالی کنسرو میروند و در آنها تخم میگذارند. آنها درختانی مانند چنار، توس و بلوط را برای لانهسازی بیشتر دوست دارند، ولی در شهرها هم به راحتی زندگی میکنند. هر خانواده از چرخریسکها معمولاً سالی دو بار و در هر نوبت بین ۶ تا ۱۲ تخم یا حتی بیشتر میگذارند.
چرخریسکها بیشتر غذای خود را از حشرات تأمین میکنند، اما میوه هم میخورند. بعضی از انواع این پرندگان هم همهچیزخوار هستند.
آنها پس از شکار طعمه، آن را بین چنگالهای پاهایشان نگه میدارند و با فشار دادنش روی شاخهها، آن را نرم و خرد میکنند و سپس میخورند.
اگرچه چرخریسکها در میان پرندگان آوازخوان، از همه پرجنبوجوشتر هستند، اما در برابر گرسنگی بسیار حساساند و نمیتوانند بیشتر از یک روز بدون غذا دوام بیاورند.
به همین دلیل است که هر ساله در فصل زمستان، تعداد زیادی از آنها از بین میروند.
این پرندگان نقش مهمی در پراکندگی دانههای گیاهی دارند. آنها معمولاً دانهها را در زمین پنهان میکنند تا در زمستان از آنها تغذیه کنند، اما بسیاری از این دانهها هرگز پیدا نمیشوند و در خاک باقی میمانند. این دانههای فراموششده بعداً جوانه میزنند و به رشد گیاهان در محیط زندگی آنها کمک میکنند.
این پرندگان با دیگر پرندگان نیز ارتباط برقرار میکنند. وقتی یک شکارچی در نزدیکی ظاهر میشود، آنها با صدایی خاص به سایر پرندگان هشدار میدهند تا از منطقه دور شوند. همچنین، چون این پرندگان از حشرات و عنکبوتها تغذیه میکنند، به تنظیم جمعیت این جانوران در طبیعت کمک شایانی میکنند.
اگر بخواهیم درباره فواید پرنده چرخریسک برای انسانها صحبت کنیم، میتوانیم به این نکات اشاره کنیم:
– بعضی از انواع این پرنده، نمونههای خوبی برای پژوهش علمی هستند. آنها رفتارهای جالبی دارند و به راحتی جذب غذاهای مخصوص پرندگان میشوند، بنابراین مشاهده و مطالعه آنها آسان است.
– حضور این پرندگان معمولاً نشاندهنده محیط زیست سالم و پاکیزه است.
– بسیاری از افراد از نگاه کردن به این پرندگان و شنیدن آواز دلنشین آنها لذت میبرند.
– از آنجا که غذای اصلی آنها حشرات است، به کاهش آفتهای طبیعی کمک میکنند.
در مورد ضررهای چرخریسک برای انسان نیز باید گفت: اگرچه این پرنده میتواند ناقل بیماری مالاریای پرندگان باشد، اما چون این بیماری بین انسان و پرنده مشترک نیست، در نتیجه چرخریسکها هیچ تأثیر منفی روی زندگی انسانها ندارند.
درباره لانه سازی پرندگان بیشتر بخوانید
