معنی ضرب المثل ” آتش که گرفت خشک و تر می سوزند “

این ضرب‌المثل در مورد موقعیت‌های خطرناکی صحبت می‌کند که وقتی یک حادثه ناگوار یا مشکل بزرگی پیش می‌آید، معمولاً فرقی بین افراد خوب و بد، گناهکار و بی‌گناه، یا حتی چیزهای باارزش و بی‌ارزش نمی‌گذارد. درست مانند یک آتش‌سوزی بزرگ در یک جنگل که وقتی شعله‌ور شود، نه تنها درختان خشک و مرده، بلکه درختان سبز و تازه را نیز می‌سوزاند و از بین می‌برد.

این عبارت به ما یادآوری می‌کند که در بسیاری از بحران‌ها و بلاهای جمعی، عواقب بد می‌تواند همه را تحت تأثیر قرار دهد، بدون اینکه به وضعیت یا ویژگی‌های خاص افراد نگاه کند. وقتی یک فاجعه رخ می‌دهد، مانند یک جنگ، یک بیماری همه‌گیر، یا یک بحران اقتصادی، این مشکل به سراغ همه مردم می‌آید و کسی به طور کامل در امان نیست.

این ضرب‌المثل درس مهمی به ما می‌دهد: باید سعی کنیم از به وجود آمدن چنین مشکلات بزرگی جلوگیری کنیم، چون وقتی بحران شروع شود، کنترل آن بسیار سخت خواهد بود و نتیجه‌ای جز آسیب برای همه ندارد.

در این نوشته، به بررسی معنای یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنی ایرانی می‌پردازیم. امیدواریم همراهی با ما برای شما سودمند و جذاب باشد.

معنی آتش که گرفت خشک و تر می سوزند چیست؟

وقتی مصیبتی می‌آید، فقط افراد گناهکار آسیب نمی‌بینند، بلکه مردم بی‌گناه هم به خاطر کارهای دیگران صدمه می‌بینند و درگیر می‌شوند.

معمولاً این ضرب‌المثل را برای کسانی به کار می‌برند که خودشان را در جمع افرادی قرار می‌دهند که کارشان جز بدی و آزار دیگران نیست. در چنین مواقعی، دیگران به کسانی که ساکت و بی‌طرف مانده‌اند هشدار می‌دهند و این مثل را می‌زنند تا بگویند: اگر زود خودت را نجات ندهی، تو هم در آتش اعمال آنان خواهی سوخت.

همان‌طور که گفته شد، بعضی افراد به نظر بی‌طرف می‌رسند. آن‌ها با هر گروهی، چه افراد ستمگر و چه افراد خوب، معاشرت می‌کنند و در واقع از رفتار هر دو گروه راضی هستند. در چنین شرایطی، اگر بلایی سر گروه ستمگر بیاید، این افراد هم از آن آسیب خواهند دید.

یک نفر شتر حضرت صالح (علیه السلام) را کشت؛ اما خداوند در قرآن از فعل جمع استفاده کرده است:
“فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ…” (سوره اعراف، آیه ۷۷)
ترجمه: سپس آنان شتر را کشتند و از فرمان پروردگارشان سرپیچی کردند.

اگرچه فقط یک نفر مباشرتاً شتر را کشت، اما خداوند می‌فرماید: “آنها کشتند”. در حقیقت، کسانی که به این کار راضی بودند، در گناه شریک محسوب می‌شوند. به همین دلیل عذاب الهی نازل شد و همه قوم را فرا گرفت.

در بخش دیگری از قرآن، خداوند می‌فرماید:
“ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا ۚ كَذَٰلِكَ حَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِينَ”
ترجمه: سپس (هنگام نزول عذاب) پیامبران خود و کسانی را که ایمان آورده‌اند نجات می‌دهیم؛ و این‌گونه بر عهده ماست که مؤمنان را رهایی بخشیم.

این درست است که گاهی در حوادث،好人 و بد با هم آسیب می‌بینند؛ اما این آیه نشان می‌دهد وقتی مؤمنان در میان جامعه گناهکار به وظایف دینی خود عمل کنند، نه تنها گرفتار عذاب نمی‌شوند، بلکه خداوند نجات آنان را حق خود می‌داند.