معنی ضرب المثل ” آشی برایت بپزم که یک وجب روغن رویش باشد “

همانطور که می‌دانید، ضرب‌المثل‌ها بخش مهمی از فرهنگ و زبان ما هستند و هر کدام داستان و مفهومی پشت خود دارند. یکی از این ضرب‌المثل‌های معروف، “آشی برایت بپزم که یک وجب روغن رویش باشد” است.

**معنی و مفهوم:**
این ضرب‌المثل زمانی به کار می‌رود که کسی می‌خواهد محبت و علاقه شدید خود را به دیگری نشان دهد. در واقع، این جمله به معنای دعوت کردن به یک مهمانی بسیار مجلل و با بهترین چیزهاست. وقتی کسی این حرف را می‌زند، یعنی می‌خواهد بهترین پذیرایی ممکن را از مهمانش بکند و هیچ چیز برایش کم نگذارد. این عبارت نشان‌دهنده احترام زیاد، عشق و اهمیت دادن به طرف مقابل است.

**ریشه و تاریخچه:**
در گذشته، آش یکی از غذاهای اصلی و مهم در مهمانی‌ها بود. کیفیت و خوشمزگی آش به موادی بستگی داشت که در آن استفاده می‌شد. روغن، به‌خصوص روغن حیوانی، یکی از مواد گران‌قیمت و باارزش به شمار می‌رفت. اگر روی آش یک لایه ضخیم از روغن می‌آمد، نشان می‌داد که آش بسیار چرب و خوشمزه است و صاحبخانه برای مهمانش هیچ هزینه‌ای را دریغ نکرده است.

بنابراین، “یک وجب روغن” (که یک واحد اندازه‌گیری قدیمی تقریباً برابر با ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر است) کنایه از مقدار بسیار زیاد روغن است. پس وقتی کسی می‌گوید “آشی برایت بپزم که یک وجب روغن رویش باشد”، در حقیقت قول یک پذیرایی فوق‌العاده و با شکوه را می‌دهد و می‌گوید: “آنقدر برایت ارزش قائلم که بهترین چیزی که دارم را نثارت کنم.”

در این نوشته، با هم به سراغ یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنای ایرانی می‌رویم. در ادامه، معنی، مفهوم و ریشه‌ی این عبارت را بررسی می‌کنیم.

آشی برایت بپزم که یک وجب روغن رویش باشد یعنی چه؟

۱- یعنی می‌خواهم از تو تلافی کنم. این عبارت همچنین برای ترساندن و هشدار دادن به دیگران هم به کار می‌رود.

۲- به معنای برنامه‌ریزی پنهانی و دسیسه‌چینی برای به دردسر انداختن دیگری است.

۳- مثلاً: فلانی در مدرسه خیلی به من سخت گذشت و آبروی مرا نزد دیگران ریخت. حالا می‌خواهم کاری کنم که نتیجهٔ اشتباهات خود را ببیند و بفهمد با چه کسی طرف است! (توجه: تلافی و انتقام، کار درستی نیست 🙂)

ریشه ضرب المثل

در کتاب “سه سال در دربار ایران” نوشته شده که ناصرالدین شاه هر سال آش نذری پخش می‌کرد. وقتی خدمتکارانش کاسه‌های آش را میان مردم توزیع می‌کردند، منتظر می‌ماندند تا همان کاسه‌ها پر از سکه‌های طلا شود و به آن‌ها برگردانده شود.
اما افرادی که از نزدیکان و آشنایان شاه بودند، برایشان آش را در کاسه‌های بزرگ‌تری می‌ریختند که روغن آن هم بیشتر از بقیه بود.
وقتی می‌گفتند “آشش یک وجب روغن دارد”، منظور این بود که در آن کاسه بزرگ، به جای آش، باید سکه‌های بیشتری برگردانده شود. بنابراین ضرر و زیان این افراد هم بیشتر بود!

اختصاصی-آدینوشاپ
بیشتر بخوانید: ضرب المثل با کلمه آش