حتماً این ضرب المثل قدیمی را شنیدهاید که میگوید: «اگر کاه از تو نیست، کاهدان از تو است.» این جمله در نگاه اول ممکن است کمی پیچیده به نظر برسد، اما وقتی معنای آن را درک کنیم، میبینیم که چقدر کاربردی و پرمعناست.
این ضربالمثل در واقع به ما یادآوری میکند که گاهی ممکن است ما به طور مستقیم در یک مشکل یا اتفاق نقش نداشته باشیم، اما به خاطر وابستگیهایی که داریم، مسئولیت آن به گردن ما میافتد. مثلاً فرض کنید یکی از اعضای خانواده یا دوستان نزدیک شما کار نادرستی انجام دهد. حتی اگر شما در آن کار نقشی نداشته باشید، چون با آن شخص ارتباط نزدیک دارید، ممکن است دیگران شما را هم مقصر بدانند یا از شما انتظار داشته باشند که پاسخگو باشید.
در زندگی روزمره، این ضربالمثل به ما هشدار میدهد که مراقب اطرافیان خود باشیم. اگر کسی که به او اعتماد داریم یا با او رابطه نزدیک داریم، مرتکب اشتباه شود، این ما هستیم که ممکن است تاوان آن را پس بدهیم. پس بهتر است در انتخاب دوستان و همراهان خود دقت کنیم و اگر کسی را میشناسیم که ممکن است با رفتارش باعث دردسر شود، سعی کنیم او را راهنمایی کنیم یا حداقل فاصله معقولی با او نگه داریم.
این ضربالمثل به زبان ساده میگوید: حتی اگر خودت کار بدی نکردهای، اما اگر با کسانی که کار بد میکنند همراه باشی، تو هم شریک آن کار به حساب میآیی.

در این بخش، به توضیح و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی اگر کاه از تو نیست کاهدان از تو است چیست؟
۱- این ضربالمثل زمانی به کار میرود که کسی بیش از اندازه غذا میخورد. به این حالت معمولاً “شکمبارگی” میگویند. به ویژه وقتی که آن شخص خودش غذا را تهیه نکرده باشد و مهمان کسی شده باشد. در چنین مواقعی دیگران به او تذکر میدهند: شاید غذا متعلق به تو نباشد، اما این شکم مال خودت است! آنقدر غذا نخور که بعداً حسرت بخوری!
۲- کاه، خوراک اصلی چهارپایان است و کاهدان جایی است که این خوراک در آن انبار میشود. در این ضربالمثل، شکم کسانی که بیرویه و زیاد غذا میخورند، به کاهدان تشبیه شده است؛ جایی که بدون توجه و دقت، هر چیزی را داخل آن میریزند و آن را پر میکنند.
نکته درباره به کار بردن ضرب المثل ها
درست است که در موقعیتهای مختلف زندگی، ممکن است ضربالمثل مناسبی به ذهنتان برسد که با شرایط اطراف و افراد حاضر هماهنگ باشد؛ اما باید بدانیم که هر حرفی جای خودش را دارد و در هر موقعیتی نمیتوان هر نکتهای را بیان کرد.
بعضی از افراد که با هم صمیمی هستند و شوخی بینشان رایج است، ممکن است این ضربالمثل را به یکدیگر بگویند و از آن نرنجند؛ اما همه آدمها اینطور نیستند. افراد باادب و با فرهنگ، قبل از حرف زدن خوب فکر میکنند و واژههای مناسب و محترمانهای انتخاب میکنند.
به عنوان مثال، تصور کنید در یک مهمانی بزرگ حضور دارید و یکی از بستگان میزبان، کنار شما نشسته و بیش از اندازه غذا میخورد. در چنین موقعیتی، به کار بردن این ضربالمثل اصلاً مناسب نیست. بهتر است ما اصول صحبت کردن با ادب را رعایت کنیم، حتی اگر دیگران رعایت نکنند. چون با گفتن این جمله، ممکن است طرف مقابل فکر کند که به او توهین کردهاید و او را با حیوانات مقایسه کردهاید. در نتیجه، بهتر است این اصطلاح را برای هر کسی به کار نبرید. 👀
پیشنهادی: ضربالمثل «با کاه»
اختصاصی-آدینوشاپ













