همانطور که میدانید، ضربالمثلها بخشی از فرهنگ و ادبیات ما هستند و هر کدام مفهومی خاص را به سادهترین شکل بیان میکنند. یکی از این ضربالمثلهای معروف، «تعارف اومد نیومد داره» است.
**معنی و مفهوم اصلی:**
این ضربالمثل زمانی به کار میرود که کسی در انجام کاری یا پذیرفتن چیزی، با وجود میل باطنی، به صورت ظاهری مقاومت میکند یا خود را بینیاز نشان میدهد. در حقیقت، این رفتار نوعی ادب و فروتنی است، اما طرف مقابل میفهمد که آن شخص در نهایت آن کار را انجام خواهد داد یا آن چیز را خواهد پذیرفت.
مثلاً وقتی به کسی پیشنهاد میدهید غذایی میل کند و او از روی ادب میگوید: “نه، ممنون”، اما شما مطمئن هستید که اگر اصرار کنید، او میپذیرد. در این شرایط میگوییم: «تعارف اومد نیومد داره»، یعنی این رد کردن، فقط یک تعارف معمولی است و واقعی نیست.
**مثالهای کاربردی:**
* **مهمانی:** در یک مهمانی، میزبان به مهمان شیرینی تعارف میکند. مهمان از روی ادب میگوید: “شما لطف دارید، من سیر هستم.” اما میزبان با شنیدن این ضربالمثل به خودش میگوید: «تعارف اومد نیومد داره» و با اصرار یک شیرینی به او میدهد. در کمال آرامش میبینید که مهمان هم آن را با کمال میل میپذیرد.
* **کمک کردن:** دوستتان برای حمل یک وسیله سنگین به کمک نیاز دارد. شما پیشنهاد کمک میدهید و او از روی خجالت میگوید: “نه، مزاحم نمیشوم.” شما با خیال راحت دست به کار میشوید چون میدانید «تعارف اومد نیومد داره» و او در دلش واقعاً از کمک شما خوشحال خواهد شد.
* **تعریف و تمجید:** کسی از هنر یا کار شما تعریف میکند. شما از روی تواضع میگویید: “چیز قابل توجهی نبود.” اما آن شخص میداند که شما در دل از این تعریف خوشحال شدهاید. اینجا هم میتوان گفت تعارف شما از نوع «اومد نیومد داره» بوده است.
در یک کلام، این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که گاهی اوقات باید beyond حرفهای ظاهری افراد را ببینیم و منظور واقعی آنها را درک کنیم.

در این نوشته، به بررسی معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی میپردازیم. امیدواریم این مطلب برای شما مفید و جالب باشد.
تعارف اومد نیومد داره یعنی چه؟
۱- وقتی به کسی چیزی تعارف میکنید، ممکن است آن را بپذیرد یا نپذیرد. پس بهتر است از تعارفهای اغراقآمیز و غیرواقعی خودداری کنید. گاهی فرد از روی عادت و برخلاف میل واقعیاش چیزی را به دیگران تعارف میکند و طرف مقابل هم میپذیرد؛ اما تعارفکننده نمیتواند به حرفی که زده عمل کند. در این صورت، خودش را در موقعیت دشواری قرار میدهد.
۲- این ضربالمثل به ما میآموزد که در تعارف کردن میانهرو باشیم و پیش از حرف زدن فکر کنیم، نه اینکه در هر موقعیتی بیمهابا تعارف کنیم.
۳- به عبارت دیگر، وقتی میخواهید چیزی به کسی پیشنهاد دهید، حتماً در نظر بگیرید که احتمال پذیرش آن چقدر است و آیا واقعاً میتوانید به قولی که دادهاید عمل کنید یا نه.
چند مثال از تعارف کردن
خسته و درمانده از محل کار به خانه برمیگردی و میدانی که نه تنها یخچال خانه خالی است، بلکه خانه هم بهم ریخته و نامرتب است. در همین حال، همسایه قدیمیات را میبینی و از او دعوت میکنی که به خانهات بیاید. برخلاف انتظارت، او دعوتت را میپذیرد و همراه تو به خانه میآید. آنجاست که حسرت میخوری و آرزو میکنی کاش اصلاً این پیشنهاد را نمیدادی!
بعضی از پدرها در گذشته اینگونه بودند. با اینکه وضع مالی خانواده چندان خوب نبود، وقتی مهمان قصد رفتن داشت، با اصرار از او میخواستند: “به خدا قسم، امشب هم بمان!” و اگر مهمان میماند، فردا هم دوباره همان دعوت را تکرار میکردند، در حالی که بقیه اعضای خانواده چندان موافق نبودند.
گاهی خودت کارهای زیادی داری، اما وقتی دوستت از تکالیفش میگوید که انجام نداده، به او پیشنهاد میدهی: “اگر دوست داری، من میتوانم کمکت کنم!” و دوستت هم بلافاصله قبول میکند!
مثالهای زیادی از این رفتارها وجود دارد. یکی از معروفترین آنها، مخصوصاً برای خانمها، وقتی است که در مهمانی به صاحبخانه تعارف میکنند که در شستن ظرفها کمک کنند، و صاحبخانه هم با خوشحالی میپذیرد!
همه این مثالها به ما یادآوری میکنند که قبل از تعارف کردن، به تواناییهای خودمان توجه کنیم. اگر واقعاً میتوانیم کاری را انجام دهیم، آن وقت پیشنهاد کمک بدهیم. اینطوری نه خودمان را به دردسر میاندازیم و نه مجبور به دروغ گفتن میشویم.
ضربالمثل درباره تعارف کردن
اختصاصی-آدینوشاپ













