این ضربالمثل موقعی به کار میرود که کسی بخواهد با حیله و تردستی، چیزی را از کسی بگیرد یا او را فریب دهد. وقتی میگوییم “دستت را پوست گردو گذاشتن”، یعنی با یک ترفند ساده و زیرکانه، تو را گول زدهام و چیزی را که میخواستم، به دست آوردهام.
ریشه این مثل به بازی سادهای بین بچهها برمیگردد. در گذشته، کودکان برای سرگرمی، پوست گردو را در مشت خود پنهان میکردند و از دوستشان میخواستند حدس بزند در کدام دست است. از آنجایی که پوست گردو کوچک و پنهان کردن آن آسان بود، پیدا کردنش برای طرف مقابل سخت میشد. این بازی به تدریج تبدیل به نمادی از فریب و کلک شد.
امروزه از این ضربالمثل در موقعیتهای مختلفی استفاده میشود. مثلاً وقتی کسی در معاملهای با یک حقه ساده، پول بیشتری از شما میگیرد، یا وقتی کسی با سخنان زیبا اما فریبنده شما را متقاعد به انجام کاری میکند. در واقع هر وقت کسی با یک ترفند هوشمندانه اما غیرصادقانه به هدفش برسد، این مثل را به کار میبریم.
این عبارت به ما یادآوری میکند که همیشه هوشیار باشیم و فریب ظاهر ساده یا حرفهای زیبا را نخوریم، چون ممکن است طرف مقابل “دستمان را پوست گردو گذاشته باشد”.

در این نوشته، با مفهوم و معنای یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی آشنا خواهید شد. با ما در آدینوشاپ همراه باشید.
معنی ضرب المثل دست تو پوست گردو گذاشتن چیست؟
۱- یعنی بدون آنکه به نتیجه کار فکر کند، دست به انجام کاری میزند که بعداً باید پیامدهای ناخوشایندش را بپذیرد.
۲- گاهی این عبارت به کسی گفته میشود که در میان مشکلات زیادی گیر افتاده و راه فراری نمییابد.
۳- معمولاً در مورد کسی به کار میرود که بدون فکر و بررسی، اقدامی میکند و بعد پشیمان میشود. به این کار میگویند: “بیگدار به آب میزند”.
ریشه ضرب المثل
در مورد معنی اصلی این ضربالمثل، چند دیدگاه مختلف وجود دارد:
🔸 یکی از داستانها میگوید در قدیم، گربهها به آشپزخانه میرفتند و مرغ و گوشت را میخوردند. صاحب خانه برای اینکه گربه را برای همیشه از آنجا دور کند، قیر را آب میکرد و داخل پوست گردو میریخت. سپس دست و پای گربه را در آن قرار میداد تا دیگر نتواند به آشپزخانه نزدیک شود و غذایی را بدزدد.
🔸 برخی دیگر میگویند به دلیل تیزی و زبری پوست گردو، آن را به دست و پای حیوانات میمالیدند تا دیگر نتوانند به دیگران آسیب برسانند.
🔸 روایت دیگر این است که اگر میخواستند کسی را سرگرم کار بیفایدهای کنند و به او وعدهی پوچ بدهند، از او میخواستند پوست گردو را بگیرد. این کار باعث میشد دستانش سیاه شود و زحمت زیادی بکشد، اما در پایان چیزی از مغز گردو به او نمیرسید.
به همین دلیل، امروز این ضربالمثل برای کسی به کار میرود که زحمت و رنج زیادی میکشد، اما در نهایت نتیجهای از کارش نمیگیرد.
بیشتر بخوان: ضرب المثل با گردو
اختصاصی-آدینوشاپ













