معنی ضرب المثل ” عقل که نیست، جون در عذابه “

گاهی در زندگی با افرادی روبرو می‌شویم که با وجود داشتن امکانات و توانایی‌های فراوان، باز هم در مشکلات و رنج غرق هستند. دلیل این موضوع چیست؟ ضرب‌المثل “عقل که نیست، جون در عذابه” پاسخ این پرسش را به شکلی ساده و عمیق بیان می‌کند.

این مثل قدیمی به ما یادآوری می‌کند که داشتن ثروت، قدرت یا سلامتی به تنهایی برای رسیدن به یک زندگی خوب کافی نیست. آنچه واقعاً اهمیت دارد، خرد و درک درست از زندگی است. اگر فردی از عقل و خرد بی‌بهره باشد، حتی با داشتن همه نعمت‌های دنیا، باز هم احساس بی‌قراری و ناراحتی خواهد کرد.

در واقع این ضرب‌المثل می‌گوید: اگر خرد و دانایی نباشد، جان و زندگی در عذاب و رنج خواهد بود. پس بیاییم همواره در پی افزایش آگاهی و خرد خود باشیم، زیرا این خرد است که به زندگی ما معنا و آرامش می‌بخشد.

در این نوشته می‌خواهیم معنی و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. با ما همراه باشید.

معنی عقل که نیست جون در عذابه یعنی چه؟

اگر انسان در کارهایش از خرد و عقل خود استفاده نکند و تصمیم‌های نادرست بگیرد، بی‌شک دچار آسیب و ضرر خواهد شد. این ضرر می‌تواند به روح یا جسم او آسیب برساند.

منظور از “عقل که نیست” این نیست که انسان عقل ندارد، زیرا همه انسان‌ها عقل دارند و همین عقل است که آن‌ها را از دیگر موجودات جدا می‌کند. منظور این است که فرد عقلش را به کار نمی‌گیرد و به هشدارهای آن توجهی نمی‌کند.

بی‌توجهی به خرد و تصمیم‌های درست، باعث پشیمانی انسان می‌شود.

اگر کارهای انسان از روی عقل نباشد، جانش در خطر می‌افتد. برخی از آسیب‌های جسمی که در اثر بی‌توجهی به عقل پیش می‌آیند، عبارتند از:
– رانندگی با سرعت غیرمجاز که ممکن است به تصادف و آسیب به راننده و دیگران منجر شود.
– خوردن غذاهای ناسالم و غیربهداشتی که بدن را بیمار می‌کند.
– شوخی‌های خطرناک با دوستان، مانند پریدن از ارتفاع زیاد که باعث آسیب‌های جسمی می‌شود.

همچنین آسیب‌های روحی بی‌توجهی به عقل عبارتند از:
– تماشای فیلم‌ها یا خواندن کتاب‌های ناامیدکننده و بی‌ارزش که هم وقت را تلف می‌کنند و هم باعث ناامیدی و بی‌حوصلگی می‌شوند.
– حرف زدن بی‌مورد که باعث اشتباهات گفتاری و کم‌ارزش شدن فرد می‌شود. حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند: اذا تَمٌَ العقلُ نَقَصَ الکلام: هرگاه عقل انسان کامل شود، سخنش کم می‌شود.
– قرار گرفتن در جمع بی‌ادبانی که ارزش انسان را پایین می‌آورند، نیز نوعی عذاب روحی است.

می‌توان نمونه‌های بسیار دیگری آورد که نشان می‌دهد اگر انسان از عقل خود استفاده نکند، نتیجه‌ای جز آسیب روحی و جسمی نخواهد داشت.

این ضرب‌المثل را به این شکل نیز بیان کرده‌اند: عقل در بدن نباشد جان در عذاب است.

پیشنهادی: عقل سالم در بدن سالم