همان طور که میدانیم، ضربالمثلها بخش مهمی از زبان و فرهنگ ما هستند و هر کدام معنای خاصی را میرسانند. یکی از این ضربالمثلها که شاید شنیده باشید، «فاتحهاش خواندهشده» است.
این ضربالمثل معمولاً برای کسی یا چیزی به کار میرود که دیگر امیدی به آن نیست و کارش تمام شده است. در واقع وقتی میگوییم “فاتحه فلانی خوانده شده”، یعنی دیگر هیچ راه نجاتی برایش وجود ندارد و تقریباً همه چیز برایش تمام شده است.
**مثالها:**
* اگر کسی در یک مسابقه آنقدر از رقیبش عقب باشد که دیگر هیچ شانسی برای برنده شدن نداشته باشد، میگوییم: «دیگه فاتحهاش تو این مسابقه خوانده شده.»
* اگر یک کسبوکار به دلیل مشکلات مالی زیاد در آستانه ورشکستگی باشد، مردم ممکن است بگویند: «به نظر میرسه فاتحه این مغازه خوانده شده.»
* حتی در موقعیتهای سادهتر، مثلاً اگر غذایی آنقدر بسوزد که دیگر قابل خوردن نباشد، به شوخی میگوییم: «خب، دیگه فاتحه این خورش خوانده شد!»
به طور خلاصه، این ضربالمثل بیانگر وضعیتی است که دیگر هیچ راه حلی برای آن وجود ندارد و باید آن را تمام شده دانست.

در این نوشته، به بررسی مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
ضرب المثل فاتحه اش خوانده است یعنی چه؟
یعنی دیگر نمیتوان از آن وسیله یا فرد استفاده کرد و باید آن را کنار گذاشت.
| ایموجی این ضرب المثل | ⚰️📢 |
ریشه ضرب المثل
سوره حمد، که به آن فاتحه هم میگویند، اولین بخش قرآن کریم است. اما این کلمه در گفتگوهای روزمره معنی دیگری هم پیدا کرده است. مثلاً وقتی فردی فوت میکند، میگویند: «الفاتحه!» یعنی برای او سوره حمد و اخلاص بخوانید. گاهی هم خود مراسم ترحیم را «فاتحه» مینامند.
◊ بیان کلمه «الفاتحه» برای بسیاری از مردم، بهویژه افراد مذهبی، کاملاً آشناست. وقتی این واژه گفته میشود، دیگران میفهمند که شخصی درگذشته است.
به تدریج، استفاده از این واژه از مجالس ختم هم فراتر رفته است. گاهی وقتی چیزی نابود میشود یا خسارت بزرگی رخ میدهد، از این کلمه استفاده میکنند. برای مثال، وقتی در اخبار تصادف شدید یک ماشین را نشان میدهند که (خدای نکرده) به ته دره افتاده، بیننده ممکن است بگوید: «الفاتحه!» یا «فاتحهشان خوانده شد!» یعنی آنها از بین رفتهاند.
مثال های دیگر
گاهی از این ضربالمثل برای طعنه یا شوخی هم استفاده میشود. فرض کنید کیف خود را به یکی از دوستانتان قرض دادهاید. وقتی این موضوع را در خانه تعریف میکنید، برادرتان که میداند دوست شما آدم مرتب و قابل اعتمادی نیست، بلافاصله میگوید: فاتحه کیفت را بخوان! یعنی بعید است که کیف تو سالم برگردد!
مثال دیگر: دوست شما در مدرسه با کسی درگیر شده و او را کتک زده است. ناظم مدرسه که آدم خشن و عصبانیای است، او را به دفتر میبرد. وقتی بقیه دانشآموزان این صحنه را میبینند، میگویند: فاتحه فلانی خوانده شد! یعنی به زودی مجازات سختی در انتظار اوست.
پیشنهاد: ضربالمثلهای بیشتری یاد بگیرید.
اختصاصی-آدینوشاپ





