این ضربالمثل برای توصیف چیزها یا افرادی به کار میرود که هیچ سود و فایدهای ندارند. وقتی میگوییم چیزی “نه به باره نه به داره”، منظور این است که آن چیز کاملاً بیمصرف و بیارزش است.
این مثل در واقع یک مقایسه است. “بار” به میوههای درخت اشاره دارد که برای مردم مفید هستند و “دار” به خود درخت گفته میشود که از چوب آن استفاده میکنند. حالا درختی را تصور کنید که نه میوهی قابل خوردن دارد و نه چوبش به درد کاری میخورد. چنین درختی کاملاً بیفایده است.
این عبارت معمولاً برای اشیاء، کارها یا حتی افرادی به کار میرود که هیچ فایدهای ندارند و نمیتوان از آنها استفادهی درستی کرد.

در این بخش، به توضیح و درک مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
نه به باره نه به داره کنایه از چیست؟
این ضربالمثل هشدار میدهد که تا وقتی کاری کاملاً قطعی و مطمئن نشده، بهتر است دربارهی آن با دیگران صحبت نکنی.
معمولاً از این عبارت برای یادآوری این موضوع استفاده میشود که جزئیات و برنامههایت را، مخصوصاً وقتی هنوز نهایی نشدهاند، برای همه فاش نکنی. یعنی هنوز برای خبر دادن زود است.
یک مثال رایج، زمانی است که دو خانواده برای خواستگاری با هم دیدار میکنند. بعد از یکی دو جلسه، بعضیها سریع به همه اعلام میکنند که “این عروس یا داماد آیندهی ماست”. در چنین موقعیتی، اگر کسی دانا باشد میگوید: “نه به بار است و نه به دار”. معنایش این است که کمی صبر کن و زبانت را نگه دار تا همه چیز کاملاً قطعی شود.
اگر این کار را نکنی و مثلاً خواستگاری به هم بخورد، با سؤالها و کنجکاویهای زیاد اطرافیان روبرو میشوی که آرامش را از تو میگیرند. پس بهترین کار این است که تا وقتی نتیجهی کار روشن نیست، آن را عمومی نکنی.
گاهی هم این ضربالمثل خطاب به کسانی به کار میرود که بدون فکر و ناگهانی تصمیم میگیرند و نتیجهی کارشان نامشخص است.













