معنی ضرب المثل ” نه سیخ بسوزه نه کباب “

همه چیز درباره مفهوم ضرب‌المثل «نه سیخ بسوزد، نه کباب» + پیشینه آن

این ضرب‌المثل موقعی به کار می‌رود که کسی بخواهد بدون اینکه خودش ضرر کند یا زحمتی بکشد، به نتیجه دلخواهش برسد. در واقع یعنی شخص می‌خواهد هم به خواسته‌اش برسد، هم در این راه هیچ هزینه‌ای نپردازد و هیچ خطری را هم قبول نکند.

تصور کنید می‌خواهید کباب درست کنید. برای این کار، هم باید سیخ را روی آتش بگیرید (که ممکن است بسوزد یا دود شود) و هم باید گوشت را بپزید. اما در این حالت خاص، فرد توقع دارد که نه سیخ آسیب ببیند و نه کباب خراب شود؛ یعنی هیچ‌کدام از دو طرف قضیه ضرر نکنند.

**ریشه و داستان این ضرب‌المثل:**

این مثل ریشه در فرهنگ عامیانه و زندگی روزمره مردم دارد و از مشاغل و فعالیت‌های سنتی مثل کباب‌پزی گرفته شده است. در قدیم، وقتی کباب روی ذغال پخته می‌شد، سیخ‌های فلزی مدام در معرض حرارت بودند و دوده می‌گرفتند یا تغییر رنگ می‌دادند. گاهی هم اگر آتش زیاد بود، خود کباب می‌سوخت. بنابراین، رسیدن به یک کباب خوشمزه بدون اینکه سیخ اثری از دود بگیرد یا کباب بسوزد، کار بسیار سختی بود و تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسید.

از این مثال، مفهومی کلی برداشت شد: رسیدن به موفقیت، معمولاً همراه با پذیرش ریسک، پرداخت هزینه یا تحمل سختی است. کسی که بخواهد «نه سیخ بسوزد، نه کباب»، در واقع می‌خواهد بدون هیچ تلاش یا هزینه‌ای به منفعت برسد که در بیشتر موارد، این امر امکان‌پذیر نیست.

امروزه از این ضرب‌المثل در موقعیت‌های مختلفی استفاده می‌شود؛ مثلاً در مذاکرات، سیاست یا حتی روابط روزمره، وقتی یک طرف بخواهد همه سودها را ببرد، اما هیچ زیان یا مسئولیتی را نپذیرد.

در این بخش به توضیح و درک معنای این ضرب‌المثل ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی ضرب المثل نه سیخ بسوزه نه کباب چیست؟

۱- یعنی طوری عمل کنیم که هیچ یک از طرفین، زیان و آسیب نبینند.
۲- به زبان ساده، یعنی منصفانه و عادلانه رفتار کردن با همه.
۳- برای نمونه، اگر دوست نزدیکتان درخواستی از شما داشته که چندان موافق آن نیستید، سعی می‌کنید پاسخی بدهید که هم دوستتان ناراحت نشود، هم خودتان مجبور نباشید کاری برخلاف میلتان انجام دهید. در چنین شرایطی می‌گویند: نه سیخ بسوزد، نه کباب!

داستان ضرب المثل

در زمان یکی از پادشاهان ایران، نزدیکان او کشف کردند که اگر از چوب‌های نازک درخت انار به جای سیخ استفاده کنند، طعم کباب بسیار بهتر و خوشمزه‌تر خواهد شد.

به همین دلیل، وقتی برای شاه کباب را با چوب انار درست می‌کردند، او تأکید می‌کرد: کباب را طوری بپزید که هم سیخ نسوزد و هم کباب زغال نشود!

این سخن به تدریج به یک ضرب‌المثل رایج میان مردم تبدیل شد. امروزه هرگاه بخواهند کاری را توصیه کنند که هم سود داشته باشد و هم هیچ آسیبی به کسی نرساند، از این ضرب‌المثل استفاده می‌کنند.

ضرب المثل آمدم ثواب کنم، کباب شدم 🥵

اختصاصی-آدینوشاپ