معنی ضرب المثل ” نوکر بابات غلام سیاه “

منظور این ضرب المثل این است که شخص مورد نظر، آنقدر مطیع و فرمانبردار است که گویی خدمتکاری است که از پدرت هم بی‌چون و چرا اطاعت می‌کند.

این عبارت معمولاً برای اشاره به کسی به کار می‌رود که در برابر فرد دیگری، بسیار چاپلوسی می‌کند یا بیش از اندازه مطیع و فرمانبردار است. در واقع، این یک کنایه و طعنه به حساب می‌آید.

در این نوشته، با مفهوم اصلی و معنای این ضرب‌المثل کهن ایرانی آشنا خواهید شد. در ادامه با ما همراه باشید.

ضرب المثل نوکر بابات غلام سیاه کنایه از چیست؟

1- منظور از غلام سیاه، همان برده است. در گذشته افرادی بودند که به عنوان برده برای اربابان خود کار می‌کردند و باید از تمام دستورات آنها—چه کوچک و چه بزرگ—پیروی می‌کردند.
گاهی پیش می‌آید کسانی که هیچ حقی برای دادن دستور به ما ندارند، می‌آیند و خود را در جایگاه ارباب و ما را غلام خود فرض می‌کنند و مدام امر و نهی می‌کنند. در چنین مواقعی، اگر این ضرب‌المثل را به کار ببریم، یعنی: من نوکر تو نیستم! اگر به دنبال نوکر می‌گردی، باید بروی و یک غلام سیاه پیدا کنی (یعنی همان برده‌های قدیم).

2- معمولاً این ضرب‌المثل زمانی استفاده می‌شود که بخواهیم درخواست کسی را با حالتی شوخ و دوستانه رد کنیم. مثلاً تصور کنید هم‌کلاسی‌تان برای نشان دادن قدرت خود، بعد از کلاس کوله‌پشتی سنگینش را به سمت شما پرت می‌کند تا آن را حمل کنید! شما هم که قبول نمی‌کنید زیر بار زورگویی او بروید، با لبخند یا جدیت می‌گویید: “نوکر بابات غلام سیاه!” یعنی من خدمتکار تو نیستم.

3- این جمله به کسی گفته می‌شود که در موقعیتی نیست که به دیگری دستور بدهد یا او را مجبور به کاری کند.

4- در واقع با گفتن این ضرب‌المثل می‌خواهیم بگوییم: “تو داری مرا با یک نوکر یا خدمتکار اشتباه می‌گیری!”

توجه: البته این نوع ضرب‌المثل بیشتر میان جوانان و نوجوانان در سال‌های گذشته رواج داشت. افراد بزرگ‌سال و باادب معمولاً کمتر از چنین عبارت‌هایی استفاده می‌کنند و اگر بخواهند به زورگویی کسی “نه” بگویند، از عبارت‌های محترمانه‌تر و بهتری بهره می‌برند.

اگر دوست دارید ضرب‌المثل‌های فارسی را به طور کامل یاد بگیرید، کافی است روزی ۵ دقیقه وقت بگذارید و با ۱۰ ضرب‌المثل جدید آشنا شوید.
ضرب‌المثل‌های معروف فارسی
نظر شما درباره این ضرب‌المثل چیست؟