هندوانه زیر بغل کسی گذاشتن 🍉
این ضربالمثل موقعی به کار میرود که کسی کاری انجام دهد که برایش دردسرساز باشد یا مسئولیت سنگین و مشکلی را به عهده کسی بگذارد که توانایی انجام آن را ندارد. در واقع، یعنی کاری کنی که دیگری در موقعیت سختی قرار بگیرد و نتواند به راحتی از آن شرایط خلاص شود.
تصورش کن: هندوانه شیء بزرگی است و زیر بغل گذاشتن آن هم سخت است و هم بعد از چند لحظه دستت خسته میشود؛ اما رهایش کردن هم ممکن است باعث بشود هندوانه بیفتد و بشکند. در این حالت، نه میتوانی رهایش کنی، نه راحتش را تحمل کنی.
مثلاً اگر کسی در جمع حرفی بزند که دیگری مجبور شود کاری سخت و طاقتفرسا انجام دهد، میگویند: “فلانی را با این حرفش هندوانه زیر بغلش گذاشت!” یعنی او را در موقعیتی قرار داد که هم انجام دادن کارش سخت است، هم کنار کشیدن از آن.
در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل هندوانه زیر بغل کسی گذاشتن
زیر بغل کسی هندوانه گذاشتن یعنی این که آنقدر از کسی تعریف و تمجید بیجا و زیاد میکنند که او احساس میکند در برابر این همه تعریف، گیر افتاده است. در چنین حالتی، فرد دیگر نمیتواند برخلاف خواستهی آن افراد عمل کند.
این ضربالمثل یک تصویر جالب به کار میبرد: اگر یک هندوانهی بزرگ را زیر بغل کسی بگذارند، او دیگر قادر نیست دستهایش را آزادانه تکان دهد. درست مثل این حالت، وقتی کسی با چاپلوسی و تعریفهای اغراقآمیز، فرد دیگری را محاصره میکند، عملاً دست و بال او را برای مخالفت یا سرپیچی میبندد. در نتیجه، آن شخص ناچار میشود خواستههای فرد چاپلوس را بپذیرد.
یک برداشت دیگر از این مثل هم وجود دارد: گاهی اوقات، وقتی کسی تعریفهای زیادی از خودش میشنود، آنقدر مغرور و متکبر میشود که طرز راه رفتن و حالت دستهایش تغییر میکند؛ طوری که به نظر میرسد انگار زیر بغلش هندوانه گذاشتهاند!
در کل، این ضربالمثل به معنای وادار کردن یک نفر به اطاعت، با استفاده از حیله و ترفند است. یعنی فرد را در موقعیتی قرار میدهند که به دلیل رعایت احترام یا احساس شرمندگی، چارهای جز قبول کردن ندارد.
