معنی ضرب المثل ” پیش از چوب غش و ریسه می رود “

همه ما این ضرب المثل را شنیده‌ایم که می‌گویند: “پیش از چوب غش و ریسه می‌رود”. این مثل در مورد کسانی به کار می‌رود که پیش از رسیدن مشکل یا تنبیه، خودشان را به ضعف و ناتوانی می‌زنند تا از عواقب کار در امان بمانند.

یعنی بعضی افراد، قبل از اینکه حتی اتفاق ناخوشایندی بیفتد یا کسی آنان را تنبیه کند، خود را به بیماری می‌زنند، غش می‌کنند یا وانمود می‌کنند که حالشان بسیار بد است. هدف آنان این است که طرف مقابل دلش برایشان بسوزد و از سر تنبیه و مجازات آنان منصرف شود.

این مثل به ما یادآوری می‌کند که برخی افراد برای فرار از مسئولیت یا پیامدهای کارهایشان، خود را به ناتوانی می‌زنند. در واقع، آنان با این نمایش، می‌خواهند دلسردی دیگران را برانگیزند و از زیر بار مسئولیت شانه خالی کنند.

در این نوشته، می‌خواهیم معنا، پیشینه و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی پیش از چوب غش و ریسه می رود چیست؟

۱- به چنین فردی می‌گویند که پیش از آنکه مجازات شود، شروع به ناله و شکایت می‌کند.

۲- ضعف کردن و از پا افتادن به خاطر گریه‌های طولانی و شدید را “ریسه رفتن” می‌گویند.

۳- یعنی قبل از اینکه به خاطر کار اشتباهش تنبیه شود، آنقدر گریه و زاری می‌کند که گویی اتفاقی افتاده! گاهی اوقات می‌توان مجرم را از روی همین ترس و ناله‌های پیش از مجازات شناخت.

داستان ضرب المثل

روایت شده که دو نفر بر سر موضوعی با هم اختلاف پیدا کردند و این مشاجره آنقدر شدت گرفت که به درگیری و کتک‌کاری کشید. در این میان، یکی از آن دو که قوی‌تر بود، مشت محکمی به صورت دیگری زد و باعث زخمی‌شدن او شد.

مردم محل که شاهد ماجرا بودند، هر دو را نزد قاضی بردند. مرد زورگو به محض اینکه خود را در دادگاه دید، قبل از اینکه قاضی حتی سؤالی از او بپرسد، شروع کرد به ناله و فریاد زدن. با صدای بلند گفت: “به من miserable رحم کنید! من آبرو و خانواده دارم! اصلاً حال خوبی هم ندارم؛ سرم درد می‌کند، پاهایم مشکل دارد و نمی‌توانم زیاد بایستم…” و از این قبیل بهانه‌های دروغین.

قاضی با صدای بلند او را ساکت کرد و سپس گفت: “هنوز چیزی از تو نپرسیده‌ایم تا بفهمیم مقصر واقعی کیست. هنوز مشخص نشده چه کسی باید مجازات شود، اما تو با این ناله‌ها و نمایش‌های بی‌جا قبل از هر اتهامی، نشان دادی که هم گناهکاری و هم مستحق مجازات هستی!”

به همین دلیل در چنین موقعیت‌هایی، این ضرب‌المثل برای افرادی به کار می‌رود که سعی دارند با نمایش و ناله، از مجازات گناه خود فرار کنند یا خود را بی‌گناه جلوه دهند.

پیشنهادی: معنی ضرب‌المثل “اشکش دم مشکش است”