حتماً تا به حال برای شما هم پیش آمده است که بخواهید نکته مهمی را به کسی بگویید، اما احساس کنید آن شخص به حرفهایتان توجهی ندارد و انگار حرفهایتان به یک گوشش وارد و از گوش دیگرش خارج میشود. دقیقاً برای توصیف همین موقعیت است که از ضربالمثل “کو گوش شنوا” استفاده میکنیم.
این ضربالمثل زمانی به کار میرود که شما مطلبی مهم، پندآموز یا هشداردهنده را بیان میکنید، اما طرف مقابل شما هیچ توجهی به آن نمیکند و اصلاً حاضر نیست حرف شما را بشنود یا آن را بپذیرد. در واقع این شخص یا “گوش شنوا” ندارد، یا آن را برای شنیدن حرف شما به کار نمیگیرد.
**مثالی برای درک بهتر:**
فرض کنید پدر یا مادری مدام به فرزندشان تأکید میکنند که زیاد از تلفن همراه استفاده نکند، اما فرزندشان به این توصیه عمل نمیکند. در این شرایط پدر یا مادر با آهی از روی ناامیدی میگویند: “هر چه میگویم گوشش بدهکار نیست، کو گوش شنوا؟”
یا در یک محیط کاری، وقتی یک کارمند باتجربه به همکار جوانش راه و چاه کار را یاد میدهد، اما او با بیتفاوتی از کنار این توصیهها میگذرد، میگویند: “چقدر توضیح دادم، اما کو گوش شنوا؟”
پس به طور خلاصه، “کو گوش شنوا” یعنی “گوش شنوا کجاست؟” و بیانگر نبودن شنوندهای است که حرف را درک کند، بپذیرد و به آن عمل نماید. این ضربالمثل حس ناامیدی و یأس گوینده را از بیتوجهی شنونده نشان میدهد.

در این نوشته، میخواهیم معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی را با هم مرور کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
کو گوش شنوا کنایه از چیست؟
1- یعنی کسی نیست که با دقت به حرفهایم گوش دهد.
2- این ضربالمثل زمانی به کار میرود که فردی مطالب مهم و باارزشی بیان میکند، اما مخاطب نه تنها واکنشی نشان نمیدهد، بلکه با بیتوجهی از کنار صحبتهایش میگذرد و حتی کمی دربارهی آنها فکر نمیکند.
3- معمولاً این عبارت را با شکایت و ناراحتی خطاب به کسی به کار میبرند که به گوینده توجهی ندارد. برای مثال، فرد دانا و بزرگی سعی میکند به جوانان پند و اندرز دهد و آنها را از نتیجهی کارهای نادرستشان آگاه کند، اما جوانان تنها به خوشی و تفریح مشغولند و به هیچیک از سخنانش گوش نمیدهند.
4- برای نمونه: دیروز به پسرم گفتم با فلان شخص دوستی نکند و رفتوآمدش را با او کم کند، چون هرچه بیشتر با او معاشرت کند، هم به درسهایش آسیب میزند و هم زمان ارزشمند جوانیاش را بیفایده هدر میدهد. اما گوش شنوایی وجود ندارد! آیا او دست از دوستی با آن شخص برمیدارد؟! هرچه هشدار میدهی، گویی یک گوش میشنود و از گوش دیگر فراموش میکند.













