معنی ضرب المثل ” گربه را باید دم حجله کشت “

این ضرب‌المثل به ما یادآوری می‌کند که برای حل مشکلات، باید در همان ابتدا و زمانی که کوچک و قابل کنترل هستند، اقدام کنیم. همان‌طور که اگر قرار باشد گربه‌ای را در مراسم عروسی (دم حجله) مهار کنیم، باید وقتی که هنوز کوچک است این کار را انجام دهیم، زیرا کنترل آن در بزرگسالی بسیار سخت‌تر خواهد بود.

این مثل بر اهمیت دوراندیشی و اقدام به‌موقع تأکید دارد. اگر در برابر اشتباهات یا مشکلات کوچک، سستی نشان دهیم، ممکن است در آینده به معضلات بزرگی تبدیل شوند که حل آنها بسیار دشوار است. در واقع، این جمله به ما می‌گوید که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است و باید پیش از آن‌که دیر شود، چاره‌ای بیندیشیم.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی، پیشینه و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

گربه را باید دم حجله کشت یعنی چه؟

اگر از همان ابتدا با جدیت و سخت‌گیری رفتار کنی، دیگران می‌فهمند که باید مراقب رفتارشان باشند و در آینده کسی جرات اشتباه کردن نخواهد داشت.

بعضی افراد این ضرب‌المثل را در شروع کارها — چه در فعالیت‌های گروهی، چه در مدیریت و حتی در آغاز زندگی مشترک — به کار می‌برند تا خود را محکم و قاطع نشان دهند. هدف این است که کسی در میانه راه، از شرایط سوءاستفاده نکند یا کار را رها نکند.

در گذشته، برخی مردان از این روش در ابتدای زندگی مشترک استفاده می‌کردند تا بر اساس نگاه مردسالارانه، کنترل زندگی را در دست بگیرند. مثلاً از همان اول در برابر خواسته‌های همسرشان — مثل خرید یا درخواست‌های دیگر — با شدت برخورد می‌کردند یا در مواقع اختلاف، با نمایش قدرت سعی می‌کردند زنانشان را بترسانند. با این کار فکر می‌کردند می‌توانند جلوی ولخرجی یا توقع‌های احتمالی همسرشان را بگیرند.

اما تصور نکنید این روش فقط در میان مردان رواج دارد! بسیاری از زنان نیز امروزه در شروع زندگی مشترک، با سخت‌گیری و نشان دادن قاطعیت، می‌خواهند — به تصور خود — همسرشان را تحت کنترل بگیرند تا در تمام عمر مطیع آنان باشد! (روشی زنسالارانه!)

البته این ضرب‌المثل همیشه در معنای منفی به کار نمی‌رود. گاهی برای شوخی یا حتی توصیه به دیگران استفاده می‌شود که در شروع هر کاری محکم و اصولی عمل کنند تا بعداً دچار مشکل نشوند.