زنگ تفریح در مدرسه، فرصتی کوتاه اما بسیار مهم است. این زمان به دانشآموزان کمک میکند تا برای دقایقی از فضای کلاس و درس فاصله بگیرند.
در این مدت، بچهها میتوانند با همکلاسیهای خود صحبت کنند، بازی کنند، تحرک داشته باشند و انرژی تازه کسب کنند. این استراحت کوتاه باعث میشود ذهن آنها استراحت کند و پس از آن با تمرکز و نشاط بیشتری به کلاس برگردند.
زنگ تفریح فقط برای سرگرمی نیست، بلکه به اجتماعی شدن، یادگیری مهارتهای ارتباطی و دوستیابی نیز کمک میکند. در واقع، این زمان کوتاه نقش اساسی در شادابی و بازدهی بهتر دانشآموزان در طول روز تحصیلی دارد.

همه ما قبول داریم که مدرسه، بعد از خانواده، مهمترین جایگاه برای آموزش و پرورش بچههاست. مدرسه جایی است که کودکان و نوجوانان در آن اجتماعی شدن را یاد میگیرند. آنچه دانشآموزان در مدرسه تجربه میکنند، میتواند نگاه آنها را به آینده خود و جامعه تغییر دهد. شاید برایتان جالب باشد اگر بگوییم که علاوه بر درس خواندن، زنگ تفریح هم تأثیر زیادی در یادگیری بچهها دارد.
در واقع، زنگ تفریح هم یکی از عوامل مؤثر در رشد و یادگیری بهتر کودکان است که به آن “آموزش پنهان” میگوییم. در این نوشته میخواهیم ببینیم زنگ تفریح چه تأثیری بر یادگیری کودکان دارد و آن ربع ساعت کوتاه چطور میتواند به پیشرفت آنها کمک کند.
زنگ تفریح چیست؟
زنگ تفریح در مدرسه نشاندهنده شروع وقت استراحت و فراغت دانشآموزان و کادر آموزشی است. به بیان ساده، این زنگ زمانی مشخص در برنامه روزانه مدارس و مراکز آموزشی است که به بچهها فرصت میدهد تا کمی استراحت کنند و به فعالیتهای غیردرسی بپردازند. این زمان معمولاً بین ساعتهای کلاس یا پس از پایان یک درس در نظر گرفته میشود و بخشی ثابت از برنامه تمام مدارس کشور است.
با به صدا درآمدن زنگ تفریح، دانشآموزان و معلمان از فضای کلاس خارج شده و میتوانند به کارهای غیردرسی مانند بازی و گفتوگو مشغول شوند. البته این فعالیتها باید با محیط مدرسه سازگار بوده و مطابق مقررات آنجا انجام شود. گاهی اوقات، با این حال، قوانینی از سوی مدرسه وضع میشود که برای دانشآموزان نامفهوم یا غیرقابل توجیه است و همین امر باعث میشود فرصت تفریح و شادی از آنان گرفته شود. مثالهایی مانند: “توپ نیاورید”، “جیغ نکشید”، “روی زمین خط نکشید”، “سروصدا نکنید” و موارد مشابه. اما باید به یاد داشته باشیم که این زمان، در واقع متعلق به دانشآموزان است.
اهمیت و نقش زنگ تفریح در مدرسه
زنگ تفریح در مدارس برای ایجاد تعادل در برنامه روزانه و جلوگیری از خستگی دانشآموزان طراحی شده است. در این زمان، بچهها میتوانند بازی کنند، با دوستانشان صحبت کنند، حرکت کنند، غذای سبک و مفید بخورند یا کارهای شاد دیگری انجام دهند. این استراحت کوتاه به آنها انرژی دوباره میدهد و کمک میکند با روحیهای بهتر و تمرکز بیشتر به کلاس بعدی برگردند.
زنگ تفریح فقط استراحت نیست، بلکه فرصتی است برای یادگیری مهارتهای اجتماعی. دانشآموزان در این زمان با همسالان خود ارتباط برقرار میکنند، دوست پیدا میکنند و چگونگی رفتار در جمع را تجربه میکنند. به جرئت میتوان گفت که زنگ تفریح، یکی از بهترین خاطرات دوران مدرسه برای همه ماست.
کارشناسان معتقدند بعد از مدت طولانی یادگیری یا کار، مغز ما به استراحت نیاز دارد. اگر این استراحت را نداشته باشیم، تمرکز و علاقه ما برای یادگیری کم میشود. حتی یک استراحت کوتاه و خوردن یک خوراکی مفید هنگام درس خواندن، به سلامت ذهن کمک کرده و از پرت شدن حواس جلوگیری میکند. بعضی از معلمان فکر میکنند اگر زمان بیشتری را به درس اختصاص دهند، نتیجه بهتری میگیرند؛ حتی گاهی از ساعت ورزش برای درسهایی مثل ریاضی استفاده میکنند، اما این کار درست نیست.
در واقع، بازی و استراحت، ذهن کودکان را برای یادگیری آمادهتر میکند. وقتی دانشآموزان برای مدت طولانی یکجا مینشینند، دیگر تمرکز کافی ندارند و ذهنشان به دنبال راهی برای فرار از خستگی میگردد. هر چه به پایان کلاس نزدیکتر میشویم، میزان یادگیری بچهها کمتر میشود. کمی تحرک و استراحت به بازگشت تمرکز کمک میکند و باعث میشود کودکان با انرژی بیشتری در فعالیتهای کلاسی شرکت کنند.
زنگ تفریح فقط برای دانشآموزان مفید نیست؛ بلکه معلمان و کارکنان مدرسه نیز از این فرصت استفاده میکنند تا استراحت کنند، انرژی بگیرند و با تمرکز و آرامش بیشتری به تدریس ادامه دهند.
جالب است که پدر و مادرها هم در زندگی به چنین زنگ تفریحهایی نیاز دارند. بهتر است هر از گاهی زمانی را به خودتان اختصاص دهید تا با انجام کارهای مورد علاقهتان مانند وقت گذراندن با دوستان، مطالعه، ورزش، تماشای فیلم یا هر فعالیت شاد دیگر، از فشارهای روزمره فاصله بگیرید. قطعاً با روحیه بهتر و شادابتر، هم سلامت جسم و روان بهتری خواهید داشت و هم فضای خانه را برای فرزندانتان شادتر و دوستداشتنیتر میکنید.
در نهایت، زنگ تفریح فقط به مدرسه محدود نمیشود؛ میتوان آن را بخشی از یک سبک زندگی سالم دانست. هر فرصتی برای نفس تازه کردن در زندگی، یک نوع زنگ تفریح است.
نویسنده: مریم پور حسن













