تحقیق درباره حدیث کساء

حدیث کساء روایت مهمی است که در منابع معتبر شیعه و سنی نقل شده است. این واقعه در خانه ام سلمه، همسر پیامبر اکرم (ص)، اتفاق افتاد.

در این روز تاریخی، پیامبر گرامی اسلام، همراه با دخترش فاطمه زهرا، دامادش امام علی و دو نواده‌اش امام حسن و امام حسین، زیر یک عبا جمع شدند. سپس این آیه شریفه نازل شد:

**إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا**

(ترجمه: همانا خداوند اراده کرده است تا هر گونه پلیدی و گناه را از شما خاندان پیامبر بزداید و شما را پاک و مطهر نماید.)

این جمع مبارک، که به “اصحاب کسا” معروف هستند، مورد توجه و عنایت ویژه خداوند قرار گرفتند.

**فواید خواندن و توجه به حدیث کساء**

خواندن این حدیث و تفکر در معانی آن، فواید و برکات بسیاری دارد:

* **ایجاد محبت و علاقه به اهل بیت:** با خواندن این حدیث، قلب انسان با عشق به این خاندان پاک پر می‌شود.
* **در امان ماندن از بلاها:** نقل شده که تلاوت این حدیث، موجب دفع بلاها و مصیبت‌ها از انسان می‌شود.
* **برآورده شدن حاجات:** بسیاری از believers برای برآورده شدن خواسته‌هایشان، با اخلاص به این حدیث متوسل می‌شوند.
* **کسب آرامش روحی:** یادآوری این واقعه و الطاف الهی بر این خاندان، آرامش عمیقی به قلب می‌بخشد.
* **الگوگیری:** اصحاب کسا الگوهای کامل زندگی برای همه انسان‌ها هستند و خواندن این حدیث، ما را با سبک زندگی آنان بیشتر آشنا می‌کند.
* **تقویت ایمان:** این حدیث، نشانه‌ای روشن از مقام والای اهل بیت نزد خداوند است و ایمان فرد را تقویت می‌کند.

خواندن این حدیث شریف، به ویژه در روزهای پنجشنبه، توصیه شده و فضیلت بسیاری دارد.

حدیث کساء از روایت‌های مهمی است که از پیشوایان معصوم به دست ما رسیده و محور اصلی آن، بیان جایگاه بلند پیامبر و خاندان پاک ایشان است. در این نوشتار، مفهوم لغوی و اصطلاحی حدیث کساء، داستان این روایت، مواردی که امامان به آن استناد کرده‌اند و همچنین فواید خواندن این حدیث بررسی می‌شود.

حدیث کساء به معرفی اهل بیت پیامبر و برتری حضرت محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین اشاره دارد و پاکی آنان از هرگونه آلودگی و گناه را بیان می‌کند. این حدیث هم در کتاب‌های شیعه و هم در منابع اهل سنت آمده و دانشمندان حدیث، آن را از روایت‌های متواتر می‌دانند.

معنای لغوی و اصطلاحی کساء

«حدیث» در زبان عربی به معنای «گفتار» و «سخن» است و در فرهنگ دینی، به هر گفته، کردار یا تأییدی که از معصومین علیهم‌السلام نقل شده باشد، حدیث گفته می‌شود.
«کسا» در لغت به معنای «پوشش»، «لباس»، «رختخواب» یا «پتو» است.
«حدیث کسا» اشاره به رویدادی دارد که طی آن پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله به همراه خانواده‌ی خود؛ یعنی علی‌بن‌ابی‌طالب، فاطمه، حسن و حسین علیهم‌السلام، زیر یک عبا جمع شدند و در این هنگام آیه‌ی تطهیر نازل گردید.

داستان حدیث کساء

درباره واقعه حدیث کسا و نزول آیه تطهیر، روایت‌های گوناگونی وجود دارد که خلاصه داستان به این شرح است:

روزی پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) در خانه همسرشان، ام سلمه، بودند و در انتظار دریافت پیامی از سوی خداوند به سر می‌بردند. به همین دلیل به ام سلمه فرمودند که اجازه ندهد کسی وارد شود.
در همان حال، فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) غذایی برای پدر آماده کرده و به در خانه آمد. ام سلمه با وجود دستور پیامبر، نتوانست درخواست فاطمه را رد کند و به او اجازه داد تا نزد پدر برود.
پیامبر از دخترش خواست که بازگردد و همسرش علی (علیه‌السلام) و دو فرزند کوچکشان، حسن و حسین (علیهماالسلام) را نیز با خود بیاورد.
فاطمه درخواست پدر را پذیرفت و همه آنان با اجازه رسول خدا زیر عبا یا پوششی کنار ایشان جمع شدند. آنگاه پیامبر دست به دعا برداشت و فرمود: «خدایا، اینان اهل بیت من هستند؛ هر پلیدی را از آنان دور کن و آنان را به طور کامل پاک و پاکیزه گردان».
در این لحظه، جبرئیل (علیه‌السلام) فرود آمد و این آیه را بر پیامبر خواند:
«إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا» (سوره احزاب، آیه ۳۳)
یعنی: «بی‌گمان خداوند می‌خواهد هر ناپاکی را از شما خاندان پیامبر بزداید و شما را به گونه‌ای شایسته پاک کند».

ام سلمه با مشاهده این صحنه روحانی پرسید: «آیا من نیز از اهل بیت شما نیستم؟»
پیامبر در پاسخ فرمود: «تو جایگاه ویژه خود را داری و در مسیر نیکی قرار داری؛ تو از همسران پیامبر خدا هستی، اما اهل بیت من این افراد هستند».

پس از این رویداد، پیامبر هر روز صبح، پیش از نماز صبح، به در خانه علی (علیه‌السلام) می‌رفتند و دستگیره در را می‌گرفتند و می‌فرمودند:
«یرحمکم الله، الصلاة، إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»
و این کار را تا پایان عمرشان ادامه دادند.

موارد احتجاج ائمه علیهم‌السلام به حدیث کسا

ائمه معصوم علیهم‌السلام در موقعیت‌های مختلفی برای نشان دادن شایستگی و حقانیت خود در امر خلافت، به این حدیث استناد کرده‌اند.
همچنین چون در پی این روایت، آیه تطهیر بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نازل شد، از این حدیق برای اثبات مقام عصمت ائمه علیهم‌السلام نیز استفاده می‌گردد.
برخی از نمونه‌هایی که ائمه علیهم‌السلام به این حدیث اشاره کرده‌اند، عبارت‌اند از:
– امام علی علیه‌السلام در شورای تعیین خلیفه که توسط خلیفه دوم تشکیل شد، برای نشان دادن برتری خود نسبت به دیگران در امر حکومت و جانشینی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، به این حدیث تمسک جستند.
– امام حسن علیه‌السلام پس از صلح با معاویه و در پاسخ به سخنرانی او، در بیانی عمومی برای بیان فضایل خود و خاندان پیامبر علیهم‌السلام، به این حدیث استناد کردند.
– امام حسین علیه‌السلام نیز در مواجهه با مروان حکم، به این حدیث اشاره فرمودند.
– امام سجاد علیه‌السلام در شام، پس از رویداد کربلا، با استناد به این حدیث، خود را از مصادیق اهل بیت معرفی کردند.
– یاران نزدیک پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نیز در موارد متعددی به این حدیث استناد کرده‌اند.

فواید خواندن حدیث کسا

خواندن حدیث کسا فواید زیادی دارد که در ادامه به بعضی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

– هدایت شدن به راه خوشبختی و نجات، با توسل به امامان معصوم علیهم‌السلام و قبول کردن حقانیت و پاکی آنان از هر آلودگی، و پیروی از روش و سیره آنان در زندگی
– نزدیک شدن به خداوند
– دریافت رحمت و بخشش از سوی پروردگار
– مورد لطف و توجه امام زمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه قرار گرفتن
– از بین رفتن غم و ناراحتی
– برآورده شدن خواسته‌ها
– مستجاب شدن دعاها
– دور شدن بلاها و مشکلات
– بهبود بیماری‌ها و…

سخن آخر
حدیث کسا از احادیث متواتر میان شیعیان و اهل سنت است.
با توجه به محتوای حدیث کسا و رفتار پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله پس از این واقعه — که هر روز صبح به در خانه علی علیه‌السلام می‌رفتند و ساکنان آن را «اهل بیت» خطاب می‌کردند و آیه تطهیر را تلاوت می‌فرمودند — می‌توان نتیجه گرفت:
حدیث کسا یکی از مهم‌ترین رویدادهای زندگی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله برای معرفی جانشینان و رهبران واقعی جامعه اسلامی پس از خود بوده است و ایشان تلاش فراوانی کردند تا این موضوع را به همه مردم اعلام کنند و امت را به سوی رستگاری و سعادت راهنمایی نمایند.

متن حدیث کسا که امروز در کتاب مفاتیح‌الجنان آمده، از نظر عبارات و جزئیات با روایتی که در کتاب‌های قدیمی وجود دارد تفاوت دارد؛ به همین دلیل آیت‌الله مکارم شیرازی — یکی از مراجع تقلید شیعه — گفته‌اند که می‌توان این حدیث را به قصد امیدواری و برای برآورده شدن حاجت‌ها خواند.

حروف مقطعه قرآن