راهنمای انتخاب رشته علوم تجربی و شغلهای پرمتقاضی آن
اگر به تازگی در کنکور رشته علوم تجربی شرکت کردهاید یا قصد دارید این رشته را برای ادامه تحصیل انتخاب کنید، این راهنما میتواند به شما کمک کند. انتخاب رشته، یک تصمیم مهم و سرنوشتساز است و باید با دقت و آگاهی کامل انجام شود.
**چرا رشته علوم تجربی؟**
این رشته برای افرادی مناسب است که به دروسی مانند زیستشناسی، شیمی و زمینشناسی علاقهمند هستند. اگر شما به دنیای پزشکی، تحقیق و آزمایش، کار در بیمارستان یا کمک به بهبود سلامت مردم علاقه دارید، این رشته میتواند گزینه خوبی برای شما باشد.
**مراحل کلی پس از انتخاب رشته تجربی**
پس از قبولی در کنکور، شما میتوانید در دانشگاه در رشتههای مختلفی ادامه تحصیل دهید. این رشتهها به طور کلی به چند دسته تقسیم میشوند:
1. **رشتههای علوم پزشکی:** این گروه، پرطرفدارترین رشتهها هستند و شامل موارد زیر میشوند:
* **پزشکی:** برای تبدیل شدن به پزشک عمومی و سپس تخصص در رشتههایی مانند قلب، مغز و اعصاب، کودکان و غیره.
* **دندانپزشکی:** برای تشخیص و درمان بیماریهای دهان و دندان.
* **داروسازی:** برای کار در زمینه تولید و عرضه داروها و مشاوره دارویی.
* **فیزیوتراپی:** برای کمک به بهبود حرکت و کاهش درد بیماران با روشهای فیزیکی.
* **پرستاری:** برای مراقبت از بیماران و همکاری نزدیک با پزشکان.
* **اتاق عمل:** برای کمک به جراح در حین انجام عملهای جراحی.
2. **رشتههای مرتبط با علوم پایه:** این رشتهها بیشتر به تحقیق و تدریس میپردازند، مانند:
* زیستشناسی سلولی و مولکولی
* ژنتیک
* بیوتکنولوژی (زیستفناوری)
* میکروبیولوژی
3. **رشتههای دیگر:** برخی رشتهها مانند روانشناسی و مدیریت نیز گاهی از طریق کنکور تجربی دانشجو میپذیرند.
**چند نکته مهم برای انتخاب رشته:**
* **به علاقه خود توجه کنید:** فقط به دنبال پرستیژ یا درآمد یک رشته نباشید. اگر به کار خود علاقه نداشته باشید، در بلندمدت خسته و ناکام خواهید شد.
* **تواناییهای خود را در نظر بگیرید:** برخی رشتهها مانند پزشکی، به ساعتهای طولانی مطالعه و تحمل فشار کاری زیاد نیاز دارند.
* **بازار کار را بررسی کنید:** درباره آینده شغلی رشتههای مختلف تحقیق کنید و ببینید فرصتهای شغلی در شهر یا کشور شما چگونه است.
* **با مشاوران باتجربه صحبت کنید:** از مشاوران تحصیلی و افرادی که در این رشتهها مشغول به کار هستند، راهنمایی بخواهید.
به یاد داشته باشید که موفقیت در هر رشتهای به پشتکار، علاقه و تلاش مستمر شما بستگی دارد. آرزو میکنیم در انتخاب خود موفق باشید و راهی را برگزینید که به آن علاقه دارید.

رشته علوم تجربی از گزینههای پرطرفدار در بین دانشآموزان ایران محسوب میشود. هر سال بیش از ۴۰ درصد از داوطلبان کنکور، این رشته را برمیگزینند، چرا که معمولاً هدف آنها ورود به رشتههایی مانند پزشکی، دندانپزشکی و گروه پیراپزشکی است. در این نوشته سعی کردهایم اطلاعات ساده و مفیدی درباره این رشته ارائه دهیم تا شما را با آن بیشتر آشنا کنیم. شایان ذکر است که اعداد و اطلاعاتی که در اینجا مطرح میشود، ممکن است در سالهای آینده با تصمیمهای تازه وزارت آموزش و پرورش تغییر یابد.
جامعترین نکات از انتخاب رشته تجربی در دوره متوسطه
انتخاب رشته تحصیلی یکی از مهمترین تصمیمها برای آینده شغلی دانشآموزان است. به همین دلیل باید با دقت و توجه کافی انجام شود. پیش از هر چیز، بهتر است وضعیت کاری رشته مورد نظر، علاقه شخصی و تواناییهای دانشآموز بررسی شود و سپس انتخاب صورت گیرد.
رشته تجربی یکی از رشتههای نظری در مقطع دبیرستان است. دانشآموزان پس از پایان پایه نهم و با در نظر گرفتن شرایطی مانند حداقل معدل، نمرات دروس مرتبط و نتیجه آزمون هدایت تحصیلی، میتوانند این رشته را برای ادامه تحصیل در پایه دهم انتخاب کنند.
برای ورود به رشته تجربی، معدل دانشآموز باید حداقل ۱۴ باشد. همچنین مجموع نمرات درسهای ریاضی و علوم در پایههای هفتم، هشتم و نهم باید حداقل ۴۲ باشد. علاوه بر این، کسب نمره ۱۵ در علوم و نمره ۱۴ در ریاضی نیز برای انتخاب این رشته لازم است.
درسهای اصلی و تخصصی رشته تجربی شامل زیستشناسی، شیمی و زمینشناسی است. بنابراین برای موفقیت در این رشته، علاقه و استعداد در این درسها بسیار مهم است. درسهای عمومی این رشته نیز مانند دیگر رشتههای نظری است.
انتخاب رشته تجربی
بر اساس قوانین تازه برای انتخاب رشته، شرایط ورود به رشته تجربی با در نظر گرفتن شش فاکتور مختلف سنجیده میشود. این فاکتورها و سهم هر کدام به شرح زیر است:
۱. نظر خود دانشآموز: ۱۰ درصد
۲. نظر پدر و مادر: ۵ درصد
۳. نظر تمام معلمهای دوره متوسطه اول: ۱۰ درصد
۴. نتیجه آزمونهای مشاورهای: ۳۰ درصد
۵. عملکرد و نمرات درسی: ۳۵ درصد
۶. نظر مشاور مدرسه: ۱۰ درصد
رشته تجربی برای چه کسانی مناسب است؟
رشته تجربی یکی از پرطرفدارترین رشتهها در بین والدین است. بسیاری از خانوادهها به خاطر موقعیتهای شغلی خوب این رشته، فرزندانشان را تشویق میکنند که این مسیر را انتخاب کنند. اما یک موضوع بسیار مهم که قبل از انتخاب باید به آن توجه کرد، این است: آیا دانشآموز توانایی و علاقه لازم برای موفقیت در این رشته را دارد؟ در ادامه به چند ویژگی کلیدی اشاره میکنیم.
درسهای اصلی رشته تجربی، مثل زیستشناسی و شیمی، بخشهای زیادی دارند که باید به خاطر سپرده شوند. بنابراین، داشتن حافظه خوب برای یادگیری این مطالب، یک ضرورت است.
علاوه بر این، درک عمیق مفاهیم زیستشناسی، علاقه و استعداد در شیمی و علوم آزمایشگاهی، و همچنین توانایی در ریاضی و فیزیک برای رشته تجربی بسیار مهم هستند.
به این نکته هم توجه کنید که باید توانایی کار در فضاهایی مثل بیمارستان و آزمایشگاه را در خود ببینید. اگر چنین روحیهای ندارید، ممکن است کار برای شما دشوار شود.
انتخاب رشته باید با تواناییهای دانشآموز هماهنگ باشد. درس خواندن در رشته تجربی پشتکار و تلاش زیادی میخواهد. برای مثال، ادامه تحصیل در بسیاری از رشتههای دانشگاهی این گروه – مانند پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی – نیازمند ساعتها مطالعه روزانه در طول سالهای تحصیل است.
موضوع دیگر، توجه به میزان دشواری رشتههای دانشگاهی است که میخواهید انتخاب کنید. پس از پایان تحصیلات در بعضی از این رشتهها، باید یک دوره طرح را بگذرانید که معمولاً در شهرهایی غیر از محل زندگی و گاهی شهرهای دورافتاده انجام میشود. این دوره معمولاً دو سال طول میکشد. همچنین، طول دوره تحصیل در رشته پزشکی عمومی، ۷ سال است.
رشتههای پردرآمد رشته تجربی و بازار کار این رشته
رشتههای علوم تجربی فرصتهای شغلی بسیار خوبی در داخل و خارج از ایران دارند. تحصیل در این رشتهها در سه مقطع کاردانی، کارشناسی و دکترای پیوسته امکانپذیر است.
مهمترین رشتههای دانشگاهی در گروه تجربی عبارتاند از: پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، دامپزشکی و پیراپزشکی. در رشتههای پزشکی، دانشجویان باید تا مقطع دکترای عمومی به صورت پیوسته تحصیل کنند. اما در رشتههای پیراپزشکی، امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکترا وجود دارد، ولی این تحصیلات به صورت ناپیوسته انجام میشود.
رشتههای آینده دار مقطع کارشناسی علوم تجربی
در مقطع کارشناسی، رشتههای مهم و کاربردی زیادی وجود دارند که از جمله آنها میتوان به این موارد اشاره کرد: فیزیوتراپی، پرستاری، مامایی، رادیولوژی، علوم آزمایشگاهی، هوشبری، تکنولوژی پرتودرمانی و پرتوشناسی، بیناییسنجی، اتاق عمل، علوم و صنایع غذایی، ساخت اعضای مصنوعی، شنواییشناسی، زیستشناسی سلولی مولکولی و دبیری زیستشناسی. در ادامه نمونههایی از این رشتهها را مرور میکنیم.
کارشناسی بینایی سنجی
فارغالتحصیلان دوره لیسانس بیناییسنجی، وظیفه مراقبت از سلامت چشم و بینایی مراجعان را بر عهده میگیرند. آنها معمولاً در مطبها و کلینیکهای چشمپزشکی فعالیت میکنند. این متخصصان در تشخیص و درمان مشکلاتی مانند ضعف بینایی، تنبلی چشم، ساخت و تجویز عینک و لنزهای طبی و نیز بررسی انحرافات چشمی مهارت و تخصص دارند.
کارشناسی اتاق عمل
فارغالتحصیلان رشته کارشناسی اتاق عمل، عمدتاً در بیمارستانها و کلینیکها مشغول به کار میشوند. آنها در نقش متخصص اتاق عمل، همراه با پزشکان و جراحان، بخش مهمی از تیم عمل محسوب میشوند. وظیفه اصلی این افراد، آمادهسازی و ضدعفونی کردن لوازم جراحی و همچنین مدیریت و نظارت بر فضای اتاق عمل است.
رشتههای آیندهدار مقطع کاردانی
در مقطع کاردانی، رشتههای محبوب و مورد علاقه زیادی وجود دارد. از جمله این رشتهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– کاردانی بهداشت عمومی و حرفهای
– کاردانی فوریتهای پزشکی
– کاردانی مامایی
– کاردانی ساخت پروتزهای دندانی
– کاردانی علوم تغذیه
– کاردانی تکنولوژی صنایع غذایی
– کاردانی تولید و بهرهبرداری از گیاهان دارویی و معطر
– کاردانی تولید و فراوری خرما
– کاردانی دامپزشکی
– کاردانی شیمی آزمایشگاهی
– کاردانی علوم آزمایشگاهی
این رشتهها از جمله گزینههای پرطرفدار در این مقطع تحصیلی هستند.
کاردانی رشته علوم تغذیه
همانطور که همه ما میدانیم، نوع خوراک و رژیم غذایی روی تندرستی بدن و حال روحی ما اثر مستقیم دارد. به همین دلیل است که اهمیت رشته تغذیه به خوبی روشن میشود.
دانشآموختگان این رشته میتوانند در بیمارستانها، درمانگاهها یا مطبهای خصوصی خودشان فعالیت کنند. آنها در سنجش ارزش غذایی مواد مختلف و همچنین تعیین برنامه غذایی مناسب برای بیماران و کمک به سلامت افراد، مهارت و تخصص دارند.
کاردانی ساخت پروتزهای دندانی
رشته کاردانی ساخت پروتزهای دندانی، بخشی از زمینه پزشکی محسوب میشود. دانشآموختگان این رشته پس از پایان دوره تحصیل، در آزمایشگاههای دندانپزشکی فعالیت میکنند. آنها در نقش تکنسین، دندانهای مصنوعی ثابت و متحرک میسازند. در این فرآیند، ابتدا دندانپزشک از دندانهای بیمار قالب میگیرد و سپس تکنسینها کار ساخت دندان مصنوعی را آغاز میکنند.
در میان رشتههای تجربی، آن دسته از رشتههایی که مورد تأیید وزارت بهداشت هستند، نسبت به رشتههای وزارت علوم، معمولاً موقعیتهای شغلی بیشتری دارند.
در نهایت باید گفت اگرچه رشتههای گروه تجربی فرصتهای شغلی مناسبی دارند، همین مسئله باعث شده رقابت برای ورود به آنها بسیار شدید باشد. برای موفقیت در این رشتههای پرطرفدار، باید برنامهریزی دقیقی داشت و با انگیزه بالا، صبر و مطالعه کافی، از دیگران پیشی گرفت.
رشته ریاضی فیزیک













