حتما! در ادامه متن بازنویسی شده آمده است:
اگر به دنبال شغلی در حوزه سلامت هستید که به دیگران کمک کند تا دنیای اطراف خود را بهتر درک کنند، حرفههای **شنواییسنجی** و **بیناییسنجی** میتوانند گزینههای بسیار خوبی باشند.
**شنواییسنجی (ادیومتری) چیست؟**
یک شنواییسنج یا ادیولوژیست، متخصص مراقبت از گوش و حس شنوایی است. کار اصلی او این است که با انجام آزمایشهای مختلف، میزان و نوع کمشنوایی افراد را تشخیص دهد. وقتی مشکل شنوایی پیدا شد، او بهترین راهحل را پیشنهاد میدهد؛ راهحلهایی مانند تجویز سمعک مناسب، آموزش روشهای ارتباطی یا دیگر راهکارهای توانبخشی. در واقع، این متخصصان به افرادی که در شنیدن صداها مشکل دارند، کمک میکنند تا دوباره با دنیای اطراف خود ارتباط برقرار کنند.
**بیناییسنجی (اپتومتری) چیست؟**
یک بیناییسنج یا اپتومتریست، متخصص مراقبت از چشم و حس بینایی است. کار او بررسی سلامت چشم و سنجش میزان بینایی است. او با استفاده از دستگاههای مختلف، شماره چشم افراد را تعیین کرده و برای اصلاح مشکلاتی مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم، عینک یا لنز تماسی تجویز میکند. علاوه بر این، او میتواند برخی از بیماریهای چشمی را نیز تشخیص دهد و در صورت نیاز، فرد را به پزشک متخصص چشم ارجاع دهد.
به طور خلاصه، این دو شغل بسیار ارزشمند هستند زیرا مستقیماً بر کیفیت زندگی مردم تأثیر میگذارند و به آنها کمک میکنند تا بهتر ببینند و بهتر بشنوند.

تعریف شغل شنوایی سنجی و بینایی سنجی
سنجش شنوایی یا اُدیومتری، فرآیند اندازهگیری میزان شنوایی افراد با کمک دستگاه مخصوص این کار است. در ادامه، شما با حرفههای سنجش شنوایی و سنجش بینایی بیشتر آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.
رایجترین روش سنجش شنوایی در مراکز درمانی، استفاده از صدای خالص است. اگرچه این روش میتواند میزان کمشنوایی، نوع آن، شکل کاهش شنوایی، و همچنین یکطرفه یا دوطرفه بودن و تقارن آن را نشان دهد، اما قادر نیست علت دقیق ایجاد کمشنوایی را مشخص کند.
روش دیگر ارزیابی سیستم شنوایی، سنجش با استفاده از کلمات و گفتار است. این روش اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ توانایی فرد در درک گفتار و برقراری ارتباط کلامی در اختیار متخصص شنوایی قرار میدهد.
معرفی شغل شنوایی سنجی
یک شنواییسنج کارهای مختلفی را انجام میدهد که عبارتاند از:
◊ انجام آزمایشهای شنوایی و بررسی بیماران برای تشخیص نوع و شدت مشکل شنوایی آنها با کمک دستگاهها و وسایل الکترونیکی مخصوص
◊ وصل کردن، برداشتن و تعمیر وسایل کمکشنوایی مانند سمعک
◊ ثبت و نگهداری اطلاعات بیمار از اولین مراجعه تا پیگیریها و اقدامات درمانی
◊ سنجش میزان شنوایی و بررسی مشکلات تعادلی مرتبط، به منظور تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب
◊ برنامهریزی و تنظیم ایمپلنت حلزون گوش برای برطرف کردن نیازهای هر بیمار
رشته شنواییشناسی در زمینههای تخصصی خود، سه بخش اصلی دارد:
شنواییشناسی تشخیصی
این رشته به بررسی و سنجش میزان و نوع مشکلات شنوایی و اختلالات تعادلی در افراد، چه کودک و چه بزرگسال، میپردازد. برای این کار از روشهای مختلفی مانند مشاهده رفتار فرد، آزمایشهای عملکرد بدن و سنجش فعالیتهای الکتریکی سیستم عصبی استفاده میکند.
شنواییشناسی توانبخشی
این بخش شامل دو حوزه اصلی است:
**۱. بازتوانی شنوایی:**
این بخش به افرادی که کمشنوا هستند کمک میکند. خدمات آن عبارتند از:
* بررسی و ارزیابی میزان شنوایی
* انتخاب و تنظیم سمعک و دیگر ابزارهای کمکشنوایی
* انجام آزمایشهای تخصصی برای کسانی که ممکن است کاندیدای عمل کاشت حلزون باشند
* تمرین و تقویت حس شنوایی
* آموزش روشهای برقراری ارتباط
* پشتیبانی روانی و اجتماعی از فرد کمشنوا و خانوادهاش برای سازگاری بهتر با شرایط
* ارائه راهکارهای درمانی برای افرادی که مشکل وزوز گوش دارند
* برنامههای بازتوانی برای کسانی که اختلال پردازش شنوایی در مغز دارند
**۲. بازتوانی تعادل:**
این بخش به بیمارانی که دچار سرگیجه و مشکل در حفظ تعادل بدن خود هستند، خدمات تخصصی ارائه میدهد.
شنواییشناسی حفاظت و پیشگیری
این بخش عمدتاً بر محافظت از گوشها و جلوگیری از آسیبهای شنوایی تمرکز دارد. فعالیتهای آن شامل آزمایشهای اولیه شنوایی، ارائه راهنماییهای تخصصی و انجام پروژههای سنجش سطح صدا در محیطهای مختلف است. این اقدامات به شناسایی میزان سر و صدا و تعیین محدودههای مجاز و غیرمجاز کمک میکند. همچنین برنامههایی برای مراقبت از شنوایی اجرا شده و راهکارهای عملی برای کنترل و کاهش آلودگی صوتی ارائه میشود.
توانایی های لازم برای شغل شنوایی سنجی
توانایی استفاده از اصول کلی برای حل مسائل مشخص و رسیدن به جوابهای منطقی.
توانایی کنار هم گذاشتن اطلاعات پراکنده برای رسیدن به اصول کلی و نتیجهگیریهای درست (مثل پیدا کردن ارتباط بین رویدادهایی که در نگاه اول به هم ربطی ندارند).
توانایی درک صحبتهای دیگران و فهمیدن منظور و مفهوم آنچه بیان میشود.
توانایی بیان افکار و نظرات به صورت شفاهی و واضح، طوری که دیگران به راحتی متوجه شوند.
توانایی تشخیص اینکه چه موقع چیزی اشتباه است یا ممکن است با مشکل مواجه شود. این مهارت فقط به شناسایی مشکل میپردازد و شامل حل آن نیست.
فرصت شغلی شنوایی سنجی
این رشته در دو سطح لیسانس و فوق لیسانس ارائه میشود. همچنین کسانی که مدرک لیسانس این رشته را دارند، میتوانند در مقطع فوقلیسانس در یکی از رشتههای زیر ادامه تحصیل دهند:
° شنواییشناسی
° مهندسی پزشکی
° علوم تشریح
° رفاه اجتماعی
° مدیریت توانبخشی
° اقتصاد بهداشت
در مورد موقعیتهای شغلی این رشته نیز میتوان به این موارد اشاره کرد:
° کارخانهها و واحدهای صنعتی
° مراکز وابسته به سازمان بهزیستی
° مدارس عادی و استثنایی برای انجام برنامههای غربالگری و پیشگیری
° خانههای بهداشت
° کلینیکهای خصوصی شنواییشناسی
° همکاری با پزشکان متخصص گوش و حلق و بینی
° مراکز ساخت قالب گوش و سمعک
فارغالتحصیلان این رشته در صورت داشتن سابقه کار (۴ سال برای شهرستانها و ۶ سال برای تهران) میتوانند کلینیک خصوصی شنواییشناسی تأسیس کنند.
این رشته به دلیل تازهتأسیس بودن و امکان همکاری گسترده با مدارس، کارخانهها و پزشکان متخصص، از آینده شغلی و ظرفیت رشد خوبی برخوردار است.
تعریف بینایی سنجی
بیناییسنجی یا اپتومتری بخشی از معاینه کامل چشم به شمار میرود. در این معاینه، تاریخچه بینایی فرد ثبت میشود و سپس مواردی مانند میزان دید، نیاز به عینک، هماهنگی بین دو چشم، توانایی تمرکز و حرکت چشم، تشخیص رنگ و همچنین ارزیابی کلی اطلاعات بینایی بررسی میگردد.
به بیان سادهتر، بیناییسنجی به معاینه قدرت بینایی و بخشهای وابسته به آن میپردازد تا مشکلات دید را شناسایی کند. در صورت نیاز، عینک یا لنزهای مناسب، وسایل کمک بینایی یا حتی ورزشهای چشمی برای بهبود و جبران ضعف بینایی تجویز میشود.
بیناییسنجی در واقع دانش مراقبت از چشم و بینایی است و متخصصان این رشته به عنوان اولین خط دفاعی سلامت چشم، مسئولیت حفظ و بهبود بینایی افراد را بر عهده دارند. سازمان بهداشت جهانی نیز بیناییسنجان را مراقبان اصلی و اولیه سلامت چشم معرفی میکند.
بر این اساس، وقتی فردی با مشکل چشمی مراجعه میکند، ابتدا باید توسط یک بیناییسنج معاینه شود. اگر مشکل او مربوط به عیوب انکساری مانند نزدیکبینی یا دوربینی، اختلال در دید دوچشمی، انحراف چشم یا مشکلات مشابه باشد، توسط بیناییسنج درمان میشود. اما اگر مشکل پیچیدهتر باشد، بیمار به پزشک متخصص چشم ارجاع داده میشود.
معرفی شغل بینایی سنجی
وظایف یک بیناییسنج به این شرح است:
* بررسی مشکلات بینایی مراجعان
* سنجش محدوده دید
* انجام تستهای تشخیصی برای برخی بیماریهای چشمی مثل آب مروارید و آب سیاه و معرفی بیمار به پزشک متخصص در صورت نیاز
* انجام آزمایشهای تخصصی مانند سونوگرافی چشم یا نقشهبرداری از سطح قرنیه (توپوگرافی)
* تشخیص مشکلات حرکتی چشم مانند انحراف چشم و ارائه تمرینات لازم برای درمان بدون عمل جراحی
* ارائه ورزشهای چشمی و تمرینات ویژه برای تقویت بینایی
* ارزیابی بینایی از نظر تشخیص رنگ، عمق و سایر موارد
* درمان مشکلات بینایی با روشهای غیردارویی
* استفاده از ابزارهای کمکبینایی برای کمک به افراد کمبینا
* معاینه چشم، تعیین شماره و تجویز عینک یا لنز طبی
* ساخت و فروش عینکهای طبی
مهارتها و دانش مورد نیاز برای شغل بیناییسنجی:
* علاقه و آگاهی کافی در زمینه بیناییسنجی
* تمایل به کمک برای بهبود سلامت دیگران
* دقت بالا و توجه به جزئیات
* آشنایی با جدیدترین پیشرفتهای علمی، روشها و ابزارهای این حوزه و به کارگیری آنها در کار
* توانایی تمرکز کافی
* مهارتهای ارتباطی مناسب
* صبر و حوصله زیاد و توضیح کامل مسائل به مراجعان
* توانایی ایجاد آرامش در مراجعان، به ویژه کودکان
توانایی های لازم برای شغل بینایی سنجی
توانایی مشاهده جزئیات ریز در فاصله نزدیک
توانایی استفاده از اصول کلی برای حل مسائل خاص و رسیدن به جواب های منطقی
توانایی کنار هم گذاشتن اطلاعات پراکنده برای رسیدن به نتیجههای کلی و درک ارتباط بین رویدادهای به ظاهر نامرتبط
توانایی درک صحبتهای دیگران و فهمیدن منظور آنها
توانایی بیان افکار و نظرات به صورت شفاهی به گونهای که برای دیگران قابل درک باشد
فرصت شغلی بینایی سنجی
یکی از چالشهای حوزه بیناییسنجی در ایران این است که بسیاری از مردم به خوبی نمیدانند بیناییسنج چه کاری انجام میدهد و چه خدماتی ارائه میکند. همین ناآگاهی باعث شده وقتی افراد دچار مشکل بینایی میشوند، به جای مراجعه به بیناییسنج، مستقیماً به چشمپزشک مراجعه کنند.
در کشورهای پیشرفته مانند انگلستان، تعداد بیناییسنجها بسیار بیشتر از چشمپزشکان است و مردم در مرحله نخست برای بررسی مشکلات بینایی به آنان مراجعه میکنند. بنابراین لازم است در کشور ما نیز با اطلاعرسانی و فرهنگسازی مناسب، شناخت مردم از این حرفه افزایش یابد و شرایط شغلی برای بیناییسنجها بهبود پیدا کند.
یکی از زمینههای کاری مناسب برای بیناییسنجها، ساخت و فروش عینکهای طبی است. متأسفانه فعالیت برخی افراد غیرمتخصص در این حوزه، مشکلاتی را برای بیناییسنجها ایجاد کرده است. اما خوشبختانه در ماههای اخیر تأکید بیشتری بر دریافت مجوزهای لازم توسط افراد دارای تخصص شده و امید میرود این مسئله نیز به زودی حل شود.
در کل با توجه به نیاز همیشگی جامعه به خدمات بیناییسنجی و افزایش آگاهی مردم درباره این تخصص، به نظر میرسد آینده شغلی خوبی در انتظار بیناییسنجها در ایران باشد.
پیشنهادی: آشنایی با نقش موها و مواد ترشحی مجرای گوش
منابع: قلم چی/ ویکی پدیا /دکتر رونقی /e-estekhdam













