با هم اصول درست غذا خوردن را یاد بگیریم!
غذا خوردن فقط برای سیر شدن نیست، بلکه یک کار روزانه مهم است که اگر با اصول درست انجام شود، هم برای بدن ما مفیدتر است و هم لذتبخشتر خواهد بود.
**چند نکته ساده و کاربردی:**
* **قبل از غذا** دستهایتان را خوب بشویید.
* **اول غذا** نام خدا را به زبان بیاورید. (مثلاً بگویید: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ)
* **موقع غذا خوردن**:
* آرام و بدون عجله غذا بخورید.
* لقمهها را خوب بجوید.
* از صحبت کردن با دهان پر خودداری کنید.
* **بعد از غذا** خدا را شکر کنید. (مثلاً بگویید: اَلْحَمْدُ لِلَّهِ)

خوردن غذا یکی از اساسیترین نیازهای زندگی انسان است. اما شیوه غذا خوردن، باورها، فرهنگها و رسوم گوناگونی را در بر میگیرد. آداب غذا خوردن نه تنها بر روابط ما با دیگران تأثیر میگذارد، بلکه بر سلامت بدن و آرامش ذهن ما نیز مؤثر است. یادگیری این آداب به ما کمک میکند تا علاوه بر رعایت نکات بهداشتی و اجتماعی، بتوانیم با اطرافیان خود بهتر ارتباط برقرار کنیم.
در این نوشته میخواهیم آداب غذا خوردن را از جنبههای مختلف مانند فرهنگ، دین و دانش بررسی کنیم و با پرداختن به موضوعاتی مثل “چه ذکری قبل از غذا مناسب است؟” یا “آداب خوردن غذا در دین اسلام چیست؟”، مطلب کامل و سودمندی را در اختیارتان قرار دهیم.
آداب غذا خوردن چیست؟
آداب غذا خوردن، یک سری اصول و رفتارهای پسندیدهای است که هنگام خوردن غذا بهتر است رعایت کنیم. این قواعد در هر فرهنگ و جامعهای ممکن است کمی متفاوت به نظر برسد، اما برخی از اصول کلی مانند رعایت نظافت، احترام به دیگران و شروع و پایان مناسب غذا خوردن، تقریباً در همه جا مشترک هستند.
برخی از این آداب عبارتاند از:
– شستن دستها قبل از غذا خوردن
– صبر کردن تا همهی افراد حاضر سر سفره یا میز غذا حاضر شوند
– با دهان بسته غذا خوردن
– حرف نزدن زمانی که غذا در دهان است
– استفادهی درست از قاشق، چنگال یا خوردن با دست (بسته به فرهنگ و عرف هر منطقه)
– گفتن دعا یا بسمالله پیش از خوردن غذا
آداب غذا خوردن در اسلام
در اسلام، برای خوردن غذا سفارشهای زیادی شده است. این سفارشها برای این هستند که بدن و روح ما سالم بمانند و ارتباطات خوبی با دیگران داشته باشیم. بعضی از این کارهای پسندیده عبارتند از:
1- شروع با نام خدا (بسمالله الرحمن الرحیم)
امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارشان نقل کردهاند که حضرت علی علیه السلام فرمودند: «اگر کسی هنگام خوردن غذا نام خدا را به زبان آورد، هرگز در مورد آن نعمت از او بازخواستی نخواهد شد.»
(منبع: https://hawzah.net)
2- نشستن هنگام غذا خوردن
در دین اسلام به مسلمانان سفارش شده که هنگام غذا خوردن در حالت نشسته و با آرامش کامل باشند.
3- شکرگزاری پس از صرف غذا
سپاسگزاری از خداوند پس از صرف غذا، یکی از رسمهای ارزشمند در اسلام است. مسلمانان با گفتن «الحمدلله» قدردانی خود را از نعمتهای پروردگار نشان میدهند.
4- نخوردن در حال تکیه دادن
بر اساس روایات، پیامبر اکرم (ص) هرگز در حالت تکیهزده غذا نخوردند. تنها یک بار این کار را انجام دادند و در همان حال نیز بلافاصله نشستند و با عذرخواهی فرمودند: «بار الها من بنده و رسول توام».
5- خوردن از جلوی خود
در اسلام سفارش شده که هر کس بهتر است تنها از بخشی از غذا که در مقابلش قرار دارد بخورد و به قسمتهای دیگر ظرف که برای دیگران است، دست دراز نکند.
آداب غذا خوردن در فرهنگهای مختلف جهان
روش خوردن غذا در نقاط گوناگون جهان میتواند بسیار با هم فرق داشته باشد و گاهی حتی کاملاً برعکس هم هستند. در اینجا چند نمونه از جالبترین این رسمها را میخوانید:
آداب غذا خوردن در ژاپن
در هنگام غذا خوردن در ژاپن، بهتر است از چوبهای مخصوص غذا خوری استفاده کنید.
هنگامی که میزبان از شما پذیرایی میکند، خم شدن به نشانه قدردانی، یک ادب محسوب میشود.
پس از پایان غذا، معمولاً گفته میشود: «گوچیسوساما دسیتا» که به معنای «از اینکه از ما پذیرایی کردید، بسیار ممنونم» است.
آداب غذا خوردن در هند
خوردن غذا با دست راست
پاکیزه کردن دستها و دهان پس از غذا
حرمت نهادن به باقیماندهٔ غذا (نباید غذا ضایع شود)
آداب غذا خوردن در فرانسه
در هنگام غذا خوردن، کارد و چنگال را به شیوهی درست و مودبانهای در دست بگیرید.
با سرعت مناسب و آرام غذا بخورید تا بتوانید از طعم و مزهی آن نهایت لذت را ببرید.
همچنین، از تکیه دادن و قرار دادن آرنجهای خود روی میز خودداری کنید.
چرا رعایت آداب غذا خوردن مهم است؟
خوردن غذا فقط در رعایت ادب و احترام به دیگران خلاصه نمیشود. این کار فواید زیادی برای ما دارد:
1- افزایش کیفیت روابط خانوادگی و اجتماعی
غذا خوردن در کنار خانواده، در فضایی محترمانه و همراه با آداب پسندیده، باعث میشود روابط عاطفی بین اعضای خانواده محکمتر و صمیمیتر شود.
2- بهبود گوارش و سلامت جسمی
غذا خوردن آرام و با حوصله، همراه با نشستن درست و حفظ آرامش، به گوارش بهتر غذا کمک میکند و از بروز مشکلات معده و دستگاه گوارش جلوگیری مینماید.
3- کاهش اضطراب و استرس
داشتن یک برنامه غذایی منظم و محیطی آرام برای خوردن غذا، به کم شدن استرس و نگرانیهای روز کمک زیادی میکند.
قبل از غذا خوردن چه بگوییم؟
بر پایه باورهای اسلامی و سنتهای بسیاری از مردمان جهان، خواندن دعا یا عبارت کوتاهی پیش از خوردن غذا، نشانهای از سپاسگزاری و احترام به نعمتهای خداوند است.
در دین اسلام، سفارش شده که پیش از غذا خوردن، عبارت «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» گفته شود. برخی از مردم نیز جملاتی مانند «خدایا شکر» یا «اللهم بارک لنا فیه» را به کار میبرند.
آداب صحیح غذا خوردن برای کودکان
یاد دادن روش درست غذا خوردن به بچهها از سنین کم، نهتنها نشاندهنده تربیت درست است، بلکه در آینده باعث میشود در جمع، رفتار بهتری داشته باشند. پدر و مادرها میتوانند با رفتار خوب خودشان و تشویق بچهها، این موارد را به آنها یاد بدهند:
درست و صحیح پشت میز بنشینند
از دستمال موقع غذا خوردن استفاده کنند
با دهان بسته غذا را بجوند
وقتی چیزی میخواهند بگویند «لطفاً» و بعد از گرفتن آن بگویند «ممنون»
نکاتی برای رعایت آداب غذا خوردن در محیط کار و مهمانیها
در موقعیتهای رسمی یا در مهمانیها، رعایت کردن اصول درست غذا خوردن بسیار مهم است. چند نکته کلیدی که بهتر است رعایت کنید:
– قبل از شروع غذا، صبر کنید تا میزبان یا صاحب مجلس شروع کند.
– وقتی غذا در دهان دارید، از صحبت کردن پرهیز کنید.
– با قاشق و چنگال و سایر وسایل سفره به درستی استفاده کنید.
– فضای اطراف بشقاب خود را تمیز و مرتب نگه دارید.
نتیجهگیری
آداب غذا خوردن بخش مهمی از زندگی اجتماعی، فرهنگی و گاه مذهبی ما محسوب میشود. چه در چارچوب آموزههای اسلامی و چه در رسمهای مختلف کشورهای جهان، این رفتارها نشاندهنده احترام، نظم، تندرستی و ارتباط درست با دیگران است. رعایت این اصول نه تنها به سلامت بدن و ذهن کمک میکند، بلکه تأثیر زیادی در بهبود روابط خانوادگی و اجتماعی دارد. با آموزش درست و تکرار روزانه، میتوان این فرهنگ ارزشمند را در خود و فرزندانمان تقویت کرد.













