تحقیق در مورد برگ شکارچی

در مورد برگ شکارچی چه اطلاعاتی دارید؟

گیاهان معمولاً نمی‌توانند در برابر خطرها و آفت‌ها از خود دفاع کنند. آن‌ها همیشه در یک جا ثابت هستند و ممکن است هر لحظه آسیب ببینند. اما بعضی از گیاهان با بقیه فرق دارند: آن‌ها می‌توانند حشرات ریز را شکار کنند و علاوه بر محافظت از خود، از این حشرات به عنوان غذا استفاده می‌کنند.
در این مقاله به این پرسش‌ها پاسخ خواهیم داد:
– برگ شکارچی چیست؟
– انواع برگ شکارچی کدام‌اند؟
– برگ شکارچی چگونه غذای خود را به دست می‌آورد؟

گیاه شکارچی چیست؟

گیاهان گوشتخوار یا شکارچی، گیاهانی هستند که از موجودات ریز و حشرات تغذیه می‌کنند. این گیاهان هم مانند سایر گیاهان می‌توانند فتوسنتز کنند، اما علاوه بر آن، حشرات و جانوران کوچک را هم شکار کرده و می‌خورند. این نوع گیاهان بیشتر در زمین‌هایی رشد می‌کنند که خاک آن‌ها فقیر است و مواد غذایی کافی برای رشد گیاه ندارد. بنابراین، گیاه با شکار کردن حشرات، مواد مغذی مورد نیاز خود را به دست می‌آورد.

برگ شکارچی چیست؟

گیاهان گوشتخوار یا برگ‌های شکارگر، گیاهانی هستند که برگ‌های آن‌ها علاوه بر کار اصلی‌شان که جذب نور و انجام فتوسنتز است، وقتی فتوسنتز به تنهایی برای تأمین غذای گیاه کافی نباشد، مانند یک شکارچی عمل می‌کنند. آن‌ها با به دام انداختن جانوران ریز، مواد غذایی ضروری را برای خود فراهم می‌کنند. این برگ‌ها شکل‌های متنوعی دارند و هر کدام با روش‌های مخصوص به خود، حشرات را جذب و شکار می‌کنند.

برگ شکارچی چگونه غذای خود را تأمین می‌کند؟

برگ‌های این گیاهان به طور ویژه‌ای برای به دام انداختن شکار تکامل یافته‌اند. این برگ‌ها با استفاده از روش‌های گوناگونی مانند رنگ‌های جذاب، ظاهر زیبا، موهای ریز و بخش‌های اضافی، طعمه را به سوی خود جذب می‌کنند. سپس با مکانیسم‌هایی مانند چسبندگی، ایجاد مکش یا بسته شدن ناگهانی، شکار را در درون خود به دام می‌اندازند و بدین ترتیب شکار موفقی انجام می‌دهند. برگ‌های شکارچی دارای رگبرگ‌هایی هستند که به محض تماس با کوچکترین تحریکی، سریع عمل کرده و طعمه را گرفتار می‌کنند.

غذای اصلی این گیاهان معمولاً شامل عنکبوت‌ها، جانوران کوچک بی‌مهره در آب و خاک، سخت‌پوستان، موجودات تک‌سلولی، موش‌ها، موش‌های صحرایی، مارمولک‌ها و دیگر مهره‌داران کوچک می‌شود. به طور خلاصه:
منظور از برگ شکارچی چیست و چرا برخی گیاهان این نوع برگ را دارند؟
بعضی از گیاهان به دلیل کمبود مواد مغذی در خاک، ناچار هستند علاوه بر فرآیند فتوسنتز، برای تأمین نیازهای غذایی خود به شکار جانوران کوچک نیز روی آورند. برگ‌های این گیاهان با ترفندهای ویژه، حشرات و دیگر جانداران کوچک را فریب داده و در تله می‌اندازند. به این برگ‌های تغییر شکل یافته و تخصص‌یافته، برگ شکارچی گفته می‌شود.

انواع برگ شکارچی

گیاهان گوشتخوار برای شکار طعمه‌های خود از تله‌های گوناگونی استفاده می‌کنند. این تله‌ها در واقع از تغییر شکل برگ‌های این گیاهان به وجود آمده‌اند. برخی از انواع این تله‌ها عبارت‌اند از:

تله ضربه‌ای

برگ این گیاه دارای موهای بسیار کوچکی است. به محض این که یک حشره با این موها تماس پیدا کند، برگ‌های گیاه خیلی سریع بسته شده و مانند یک قفس به هم قفل می‌شوند. سپس گیاه با آزاد کردن مایع گوارشی، طعمه را تجزیه کرده و مواد مغذی آن را جذب می‌کند. گیاهانی مثل ونوس مگس‌خوار از این نوع تله برای شکار استفاده می‌کنند.

تله گودالی

برگ این گیاهان به شکل کوزه یا پارچ است. وقتی حشره یا طعمه روی برگ می‌نشیند، یک مایع لیز که روی برگ را پوشانده، آن را به درون حفره گیاه می‌لغزاند.

تله مکنده

این گیاه، برگ‌هایش را مثل یک غذا یا یک پناهگاه امن نشان می‌دهد. به همین خاطر، وقتی یک حشره یا طعمه به آن نزدیک می‌شود، برگ به سرعت باز می‌شود و آن را به درون می‌کشد. بعد از این کار، درب تله بسته می‌شود تا هیچ راه فراری برای شکار باقی نماند.

تله گلدانی یا خرچنگی

این گیاهان دارای حفره‌هایی هستند که از مو و کرک پوشیده شده‌اند. شکار این گیاهان، که معمولاً جانوران بسیار ریز تک‌سلولی مانند مژک‌داران و پروتوزوآها هستند، روی این حفره‌ها حرکت می‌کنند و در دام می‌افتند. گیاهان گوشتخوار اغلب از تله‌های گلدانی‌شکل یا نوعی تله به نام تله خرچنگی استفاده می‌کنند.

تله چسبی یا کاغذ مگس

این گیاهان قطره‌های شیرین و چسب‌مانندی تولید می‌کنند که حشرات را به سمت خود جذب می‌کند. حشرات بزرگ‌تر وقتی در دام می‌افتند، برای آزاد شدن تقلا می‌کنند و همین کار باعث می‌شود شاخک‌های گیاه محکم‌تر دور آن‌ها بپیچد و در نهایت خفه شوند. اما حشرات کوچک‌تر به سادگی به ماده چسبناک می‌چسبند و به دام می‌افتند. گیاهان آفتاب‌گیر و کرویشکل از این نوع تله‌ها استفاده می‌کنند.

انواع گیاهان شکارچی

برگ‌های گیاهان گوشتخوار برای به دام انداختن حشرات و موجودات ریز، به شکل ویژه‌ای درآمده‌اند. هر کدام از این گیاهان، با توجه به جایی که زندگی می‌کنند و نوع طعمه‌هایی که در اطرافشان هست، روش و شکل متفاوتی برای شکار دارند. برای نمونه می‌توان به این گیاهان اشاره کرد:

ساراسنیا

این گیاه ظاهری شبیه یک کوزه دارد و عطری خوش از خود منتشر می‌کند تا حشرات را به سمت خود جذب کند. جانورانی مثل موش با نزدیک شدن به آن، وقتی برگ‌های گیاه را لمس می‌کنند، به درون محفظه‌ی کوزه‌مانند آن لیز می‌خورند و در آن به تله می‌افتند.

 ونوس مگس‌خوار

این گیاه در زمستان به خواب می‌رود. شکل آن مانند یک صدف است و وقتی حشره یا شکار کوچک روی برگ‌هایش می‌نشیند، آن‌ها به سرعت بسته شده و شکار را در خود به دام می‌اندازند و سپس هضم می‌کنند.

 شبنم خورشید یا دروزرا

این گیاه دارای برگ‌های پهن و به رنگ قرمز است که هر یک به‌طور مستقل به ساقه متصل شده‌اند. سطح برگ‌ها با کرک‌های ریزی پوشیده شده که در انتهای هر یک، ماده‌ای چسبناک وجود دارد. این ماده چسبنده، طعمه را به دام می‌اندازد.

 آسیاب آبی

این گیاه در آب زندگی می‌کند و ریشه ندارد. ساقه‌های آن روی سطح آب شناور می‌مانند و موجودات ریز آبزی را شکار می‌کنند. روی برگ‌های آن پرزهای ریزی وجود دارد که به لمس حساس هستند و به محض تماس با طعمه، آن را به دام می‌اندازند.

گیاه کره‌ای یا باترورت

این گیاه در سوراخ‌ها و ترک‌های سنگ‌ها و صخره‌ها می‌روید. چون برگ‌های آن حالتی چرب و براق دارند، به آن گیاه کره‌ای می‌گویند. روی برگ‌هایش دو برآمدگی کوچک وجود دارد که ماده‌ای لزج و کره‌مانند از آن‌ها بیرون می‌آید. بوی این گیاه باعث جذب حشرات، مانند مگس و شته، شده و آن‌ها را به دام می‌اندازد.

گیاه رنگین کمان

نور خورشید باعث شده برگ‌های این گیاه به رنگ‌های زیبا و جذابی برای حشرات درآید. روی برگ‌های این گیاه، پرزهای ریزی وجود دارد که یک ماده چسبنده از خود بیرون می‌دهند. این ماده چسبنده، طعمه را به دام می‌اندازد.

گل جسد یا گل بدبو

بوی نامطبوع این گیاه، حشرات موذی مثل سوسک‌های مردارخوار را به سمت خود می‌کشد. وقتی این حشرات با گیاه تماس پیدا می‌کنند، گرده‌های گل روی بدنشان می‌چسبد و در دام گرفتار می‌شوند.

برگ شکارچی در ایران

بعضی از گیاهان گوشتخوار، مثل علف انبانی استرالیایی، می‌توانند در آب و هوای ایران هم زندگی کنند. این گیاه که در آب رشد می‌کند، در تالاب‌های استان گیلان هم دیده می‌شود. انواع دیگری از این گیاهان، مانند ونوس مگس‌خوار، ساراسنیا، دروزرا و سفالتوس را نیز می‌توان در گلخانه کاشت و حتی در خانه از آنها نگهداری کرد.
همچنین خوب است با گیاهان سمی آشنا شویم.