تحقیق در مورد بیماری دیفتری | علائم و راه های انتقال آن

حتماً تا به حال نام بیماری دیفتری را شنیده‌اید. این بیماری یک عفونت جدی باکتریایی است که معمولاً روی گلو و بینی اثر می‌گذارد. در ادامه، با این بیماری و نشانه‌های آن بیشتر آشنا می‌شویم.

**دیفتری چیست؟**
دیفتری یک بیماری مسری است که از طریق یک باکتری خاص ایجاد می‌شود. این باکتری می‌تواند به راحتی از فردی به فرد دیگر و معمولاً از طریق سرفه، عطسه یا تماس با ترشحات بینی و گلو منتقل شود.

**علائم و نشانه‌های بیماری:**
پس از آلوده شدن، معمولاً دو تا پنج روز طول می‌کشد تا اولین نشانه‌های بیماری ظاهر شوند. برخی از مهم‌ترین علائم دیفتری عبارتند از:

– **گلودرد شدید و خفگی‌آور**
– **تب خفیف**
– **تورم غدد لنفاوی در گردن**
– **ایجاد یک غشای کلفت و خاکستری رنگ در گلو و لوزه‌ها** که می‌تواند تنفس و بلع را بسیار سخت کند.
– **ضعف عمومی و احساس ناخوشی**
– **تند شدن ضربان قلب**

در موارد پیشرفته، باکتری ممکن است سمومی تولید کند که به دیگر اندام‌های بدن مانند قلب، کلیه‌ها و سیستم عصبی آسیب برساند و باعث عوارض خطرناکی شود.

به همین دلیل است که واکسیناسیون در برابر دیفتری، به‌ویژه برای کودکان، بسیار مهم است و در برنامه ملی واکسیناسیون کشورها قرار دارد.

در این بخش، با بیماری دیفتری، نشانه‌های آن و روش‌هایی که از طریق آن منتقل می‌شود، آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.

بیماری دیفتری چیست؟

دیفتری یک بیماری عفونی جدی و حاد است که عامل آن یک باکتری به نام Corynebacterium diphtheriae می‌باشد. این بیماری بیشتر بخش‌های بالایی دستگاه تنفس، مثل گلو و بینی را درگیر می‌کند، اما امکان دارد روی پوست هم اثر بگذارد.

هرچند با واکسیناسیون همگانی، میزان ابتلا به دیفتری در خیلی از کشورها کم شده، اما این بیماری هنوز در بعضی مناطق جهان، مخصوصاً جاهایی که واکسیناسیون به خوبی انجام نشده، یک خطر مهم برای سلامتی جامعه به شمار می‌رود.

عامل بیماری دیفتری

باکتری عامل بیماری دیفتری، با نام علمی Corynebacterium diphtheriae، نوعی میکروب است که در آزمایشگاه به رنگ بنفش دیده می‌شود. این باکتری برای رشد به اکسیژن نیاز دارد و نمیتواند خودش را جابهجا کند. این میکروب قادر است ماده سمی بسیار خطرناکی ترشح کند که به آن اگزوتوکسین دیفتری می‌گویند. بیشترین آسیب‌های جدی که بیماری دیفتری به بدن وارد می‌کند، به خاطر اثر همین سم است.

راه‌های انتقال

راه‌های اصلی سرایت این بیماری به شرح زیر است:

🔸 تماس نزدیک: این بیماری عمدتاً هنگامی منتقل می‌شود که شخص با ترشحات بینی، دهان یا پوست فرد بیمار تماس مستقیم پیدا کند. این اتفاق می‌تواند در اثر عطسه کردن، سرفه کردن، روبوسی یا لمس کردن مایع زخم‌های فرد مبتلا رخ دهد.

🔸 قطرات تنفسی: وقتی فرد بیمار سرفه یا عطسه می‌کند، قطرات بسیار ریزی از دهان و بینی او در هوا پخش می‌شود. استنشاق این قطرات توسط فرد دیگر می‌تواند باعث انتقال بیماری شود.

🔸 سطوح و لوازم آلوده: در موارد کم‌تری، بیماری ممکن است از طریق لمس کردن سطوح یا وسایلی که به ترشحات فرد بیمار آلوده شده‌اند (مانند اسباب‌بازی یا دستگیره در) و سپس لمس دهان، بینی یا چشم‌ها سرایت کند.

علائم بیماری

علائم بیماری دیفتری معمولاً بین دو تا پنج روز بعد از آلوده شدن، خود را نشان می‌دهند و ممکن است خفیف یا بسیار شدید باشند. برخی از نشانه‌های رایج این بیماری عبارتند از:

– **گلودرد**: که در بسیاری از موارد، اولین نشانه بیماری است و ممکن است درد شدیدی داشته باشد.
– **تب ملایم**: دمای بدن اغلب بین ۳۸ تا ۳۹ درجه سانتی‌گراد بالا می‌رود.
– **تورم غدد گردن**: غدد لنفاوی موجود در ناحیه گردن ممکن است متورم و دردناک شوند.
– **ضعف و خستگی**: بیمار ممکن است احساس بی‌حالی و ضعف عمومی در بدن داشته باشد.
– **تشکیل پوشش خاکستری**: یک لایه ضخیم و خاکستری‌رنگ روی لوزه‌ها، گلو و بینی به وجود می‌آید که نفس کشیدن و قورت دادن را سخت می‌کند. این لایه یکی از نشانه‌های ویژه و مشخص دیفتری است.

عوارض بیماری

اگر دیفتری درمان نشود، می‌تواند مشکلات بسیار جدی ایجاد کند و حتی باعث مرگ شود. برخی از این مشکلات عبارت‌اند از:

🔸 بسته شدن راه نفس: لایه‌ای که در گلو ایجاد می‌شود می‌تواند راه هوا را ببندد و باعث مشکل شدید در تنفس شود.
🔸 آسیب به قلب: ماده سمی که باکتری تولید می‌کند ممکن است به قلب آسیب بزند و باعث ورم عضله قلب یا کار نکردن درست قلب شود.
🔸 آسیب به اعصاب: این سم می‌تواند به اعصاب بدن صدمه بزند و باعث فلج شدن بعضی از ماهیچه‌ها، از جمله ماهیچه‌هایی که برای نفس کشیدن لازم هستند، شود.
🔸 آسیب به کلیه‌ها: در موارد کمیاب، این سم ممکن است به کلیه‌ها هم آسیب برساند.

پیشگیری و درمان

🔸 واکسن زدن: مؤثرترین روش برای جلوگیری از بیماری دیفتری، تزریق واکسن است. این واکسن معمولاً به صورت ترکیبی در قالب واکسن سه‌گانه (دیفتری، کزاز و سیاه‌سرفه) به کودکان داده می‌شود. بزرگسالان نیز باید هر ده سال یکبار، واکسن یادآور این بیماری را تزریق کنند.

🔸 درمان: برای درمان دیفتری از آنتی‌بیوتیک برای نابودی باکتری و از پادزهر (آنتی‌توکسین) برای بی‌اثر کردن سم باکتری استفاده می‌شود. در شرایط حاد، ممکن است لازم باشد بیمار در بیمارستان بستری شود و اقدامات درمانی مانند کمک به تنفس برای او انجام گیرد.

روش‌های کاهش تب در کودکان
اختصاصی-آدینوشاپ