هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه2 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
با دنیای شگفتانگیز درختان انگور آشنا شوید!
انگور یکی از میوههای محبوب و پرطرفدار در سراسر جهان است که از درختانی به نام “مو” به دست میآید. این درختان انواع بسیار مختلفی دارند و هر کدام ویژگیهای منحصر به فردی مانند شکل برگ، رنگ میوه، اندازه و حتی مزهی انگورشان دارند.
برخی از این درختان برای تولید انگورهای تازه و خوشمزه پرورش مییابند، در حالی که از انواع دیگر آنها برای تهیهی کشمش، آب انگور، یا حتی تولید نوشیدنیهایی خاص استفاده میشود. شرایط آب و هوایی و نوع خاک، نقش بسیار مهمی در رشد و طعم نهایی این میوه دارند.
شناخت انواع مختلف این درختان نه تنها برای کشاورزان، بلکه برای همهی ما جالب است، زیرا به ما کمک میکند تا با تنوع فوقالعادهی این نعمت طبیعی بیشتر آشنا شویم.
درخت انگور که به آن تاک هم میگویند، یکی از قدیمیترین درختان میوه در دنیاست که از هزاران سال پیش نقش مهمی در زندگی انسانها داشته است. این گیاه به خانواده Vitaceae تعلق دارد و نام علمی آن Vitis vinifera است. انگور به خاطر مزه شیرین، انواع بسیار زیاد، خواص غذایی فراوان و استفادههای گسترده در تولید خوراکیها و داروها، یکی از اصلیترین محصولات کشاورزی در جهان به شمار میرود.
در ایران نیز کاشت انگور سابقهای بسیار کهن دارد و شهرهایی مثل تاکستان، ملایر، ارومیه، شیراز و شاهرود از مهمترین مناطق تولید انگور هستند. در این نوشته، ویژگیهای درخت انگور، گونههای مختلف آن، زمان مناسب برای هرس کردن، علتهایی که باعث میشود میوه ندهد و فصل چیدن انگور را بررسی میکنیم.
درخت انگور یک گیاه چندساله است که ساقههای بلند و انعطافپذیری دارد. برگهای آن پهن و دارای لبههای دندانهدار است. این گیاه با استفاده از پیچکهایش به تکیهگاههایی مانند داربست میچسبد و به سمت بالا رشد میکند. ریشههای آن نیز بسیار قوی و گسترده هستند و در خاکهای عمیق و کمی مرطوب به خوبی رشد میکنند.
گلهای درخت انگور کوچک و به رنگ سبز هستند که به صورت خوشهای و فشرده در کنار هم قرار میگیرند. بعد از عمل گردهافشانی، این گلها تبدیل به میوههایی میشوند که همان انگورها هستند. رنگ و مزه انگورها با توجه به نوع درخت و شرایط آب و هوایی منطقه متفاوت است.
انگورها در گونههای بسیار متنوعی یافت میشوند. این میوه از نظر رنگ، مزه، شکل حبه و همچنین هدف از پرورش (مصرف تازه یا استفاده در صنایع غذایی) با یکدیگر تفاوت دارند. در ادامه، برخی از معروفترین انواع آن را معرفی میکنیم:
این انگور یکی از انواع بسیار محبوب است که مزهای شیرین و ملایم دارد. از این میوه برای درست کردن کشمش و شربت استفاده میکنند.
این انگور بیشتر برای خوردن به صورت تازه و همچنین برای درست کردن آبمیوه استفاده میشود. مزهی آن ملایم و شیرین است و بافتش پرآب و ترد میباشد.
این نوشیدنی سرشار از مواد آنتیاکسیدان و پلیفنول است. این مواد برای حفظ سلامت قلب و رگهای خونی بسیار مفید هستند.
انگور بیدانه که در ایران با نامهای «رِشه» یا «سلطانی بیدانه» معروف است، برای تهیه کشمش باکیفیت و مرغوب به کار میرود.
برخی از انواع ویژهی انگور مانند «انگور شانی» و «کابِرنِه سوویگنون» بیشتر برای درست کردن آبمیوه، سرکه یا استفاده در صنعت داروسازی و محصولات آرایشی و بهداشتی کاربرد دارند.
درخت انگور برای رشد مناسب به آفتاب، گرمای کافی و خاک غنی احتیاج دارد. شرایط اصلی که باید فراهم شود عبارتاند از:
**نور:** درخت انگور برای اینکه به خوبی رشد کند و میوه بدهد، نیاز به نور کامل آفتاب دارد. اگر در سایه قرار گیرد، تعداد گلها و میوههای آن کم میشود.
**دما:** مناسبترین دمای هوا برای این درخت بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. سرمای زمستان به محکم شدن شاخهها کمک میکند، اما اگر هوا خیلی سرد شود و یخبندان رخ دهد، ممکن است به درخت صدمه وارد شود.
**خاک:** خاکهای نرم و قابل نفوذ که آب را در خود نگه نمیدارند، برای ریشهدهی درخت انگور بهتر هستند. در مقابل، خاکهای سفت و یا زمینهای خیلی خیس و گلی، باعث فاسد شدن ریشهها میشوند.
کوتاه کردن و شکل دادن به درخت انگور، یکی از کارهای بسیار مهم برای مراقبت از آن و داشتن محصول خوب است. هدف از این کار، بریدن شاخههای اضافی و قوی کردن شاخههایی است که میوه میدهند.
بهترین موقع برای هرس کردن درخت انگور، در پایان زمستان و نزدیک شروع بهار است، یعنی قبل از آنکه جوانهها شروع به رشد کنند. در این زمان، شیرهٔ درخت هنوز جریان ندارد و با بریدن شاخهها، درخت دچار ضعف یا خشکی نمیشود.
هرس در فصل تابستان هم گاهی انجام میگیرد تا رشد برگها کنترل شود و نور کافی به خوشههای انگور برسد، اما اصلیترین زمان برای هرس، همان هرس زمستانه است.
گاهی درختان انگور میوه نمیدهند و این مشکل میتواند به دلایل مختلفی پیش بیاید:
هرس اشتباه: اگر شاخههایی که قرار است میوه بدهند، بیدلیل قطع شوند یا زمان هرس مناسب نباشد، درخت دیگر گل و میوهای تولید نمیکند.
نور و هوای ناکافی: اگر درخت در جایی کاشته شود که نور کافی ندارد یا تعداد درختان در یک منطقه زیاد باشد، گلدهی آن کم میشود.
کمبود مواد مغذی: کمبود عناصری مانند پتاسیم و فسفر باعث کاهش باردهی درخت انگور میشود.
آبیاری نادرست: چه بیش از حد به درخت آب بدهیم و چه آن را زیاد خشک نگه داریم، تعادل رشد آن به هم میریزد.
آفات و بیماریها: وجود قارچها یا شتهها میتواند به جوانهها و گلهای درخت آسیب بزند و مانع تشکیل میوه شود.
برای حل این مشکل، باید به درخت مواد غذایی لازم رساند، نور کافی برایش تأمین کرد، به روش صحیح هرس کرد و از گزند آفات و بیماریها در امانش نگه داشت تا در فصل برداشت، شاهد میوههای سالم و فراوان باشیم.
زمان چیدن انگور بستگی به نوع آن و آب و هوای هر منطقه دارد. به طور کلی، در ایران این کار از مرداد تا مهرماه (یعنی از میانهی تابستان تا شروع پاییز) انجام میشود. در جاهای گرمسیر، برداشت زودتر شروع میشود و در مناطق سرد، ممکن است تا پایان مهرماه هم طول بکشد.
در این فصل، انگورها کاملاً رسیده، آبدار و شیرین شدهاند و برای خوردن به صورت تازه یا برای خشک کردن و درست کردن کشمش آماده هستند.
انگور میوهای است که سرشار از ویتامینهایی مانند C، B و K و همچنین مواد معدنی مانند پتاسیم و آهن است. آنتیاکسیدانهای فراوانی نیز در این میوه وجود دارد. خوردن انگور به صورت مرتب باعث میشود سیستم ایمنی بدن قویتر شود، فشار خون کاهش یابد و کارکرد قلب بهبود پیدا کند.
علاوه بر خود میوه، از پوست و هسته انگور هم در ساخت داروها و محصولات آرایشی استفاده میشود. روغنی که از هسته انگور گرفته میشود، به خاطر میزان بالای آنتیاکسیدان، برای سلامت پوست و مو بسیار مفید است.
درخت انگور را معمولاً با روش قلمهزنی زیاد میکنند. برای این کار، قسمتی از شاخههای جوان و سالم یکساله را جدا کرده و داخل خاک نمدار میکارند.
برای کاشت درخت انگور، بهتر است جایی را انتخاب کنید که آفتاب به اندازه کافی به آن بتابد و آب هم در خاک آن جمع نشود. اگر به طور منظم به آن آب بدهید، هر سال کود مناسب استفاده کنید و شاخههایش را مرتب هرس کنید، درخت به خوبی رشد میکند و میوههای خوبی میدهد.
درختان انگور گاهی اوقات مورد حمله موجودات و بیماریهای گوناگونی قرار میگیرند. از جمله این آفات میتوان به کرمهایی که خوشهها را میخورند، نوعی قارچ به نام سفیدک پودری، شته و کنه اشاره کرد.
برای پیشگیری از این آسیبها، بهتر است از سموم طبیعی و گیاهی استفاده شود، شاخههای اضافی و بیمار به موقع هرس شوند و فاصله و جریان هوا بین درختان به خوبی رعایت گردد.
درخت انگور یکی از باارزشترین درختان میوه در سراسر جهان به شمار میرود. این گیاه نهتنها از نظر درآمدزایی، بلکه از جنبه سلامتی و فرهنگی نیز بسیار مهم است. انواع مختلف انگور، توانایی بالای آن برای سازگاری با محیطهای گوناگون و خواص مفید آن برای بدن، باعث شده تا این میوه در همه جای دنیا کشت و مصرف شود.
برای داشتن محصول بیشتر و بهتر، باید از این درخت به خوبی مراقبت کرد. این مراقبت شامل هرس کردن شاخهها در زمان مناسب، آبیاری کافی و فراهم کردن شرایط مطلوب برای رشد است. همچنین، اگر کشاورزان بدانند چه زمانی باید انگورها را بچینند و چرا گاهی درخت میوه نمیدهد، میتوانند harvest پربارتر و باکیفیتتری داشته باشند.
در پایان، درخت انگور با ریشههایی که در خاک فرو میرود، نهتنها زیبایی باغها را افزایش میدهد، بلکه نشانهای از برکت، استواری و زندگی در طبیعت و فرهنگ ما ایرانیهاست.
