همه چیز درباره رعایت قانون کپیرایت – کتاب کار و فناوری پایه هشتم
وقتی یک نفر چیزی خلق میکند، مثل یک نقاشی، یک آهنگ، یک کتاب یا حتی یک نرمافزار، به آن اثر، “حق تکثیر” یا “کپیرایت” تعلق میگیرد. این قانون مانند یک محافظ است که از زحمت و ایده آن فرد محافظت میکند.
این قانون چه میگوید؟
این قانون میگوید که فقط خود سازنده یک اثر حق دارد تصمیم بگیرد دیگران چگونه میتوانند از کارش استفاده کنند. یعنی هیچ کس بدون اجازه او نمیتواند از آن اثر کپی بگیرد، آن را عوض کند یا به فروش برساند.
چرا رعایت کپیرایت مهم است؟
وقتی ما قانون کپیرایت را رعایت میکنیم، در واقع به زحمت و خلاقیت سازنده آن اثر احترام میگذاریم. این کار باعث میشود سازندگان با انگیزه بیشتری کار کنند و چیزهای جدید و بهتری خلق کنند. اگر هر کسی بتواند به راحتی اثر دیگران را کپی کند، کمکم انگیزه برای خلق چیزهای نو از بین میرود.
ما چگونه میتوانیم این قانون را رعایت کنیم؟
* از نرمافزارها و بازیهای اصلی استفاده کنیم، نه نسخههای کپی.
* وقتی از عکس یا نوشتهای از اینترنت در کار مدرسه خود استفاده میکنیم، منبع آن را بنویسیم.
* کتاب، فیلم و موسیقی را به صورت قانونی و از راههای مجاز تهیه کنیم.
استثناها: استفاده منصفانه
گاهی اوقات میتوان بدون اجازه از بخش کوچکی از یک اثر برای کارهایی مانند تحقیق، تدریس در کلاس یا نقد و بررسی استفاده کرد. به این کار “استفاده منصفانه” میگویند. اما در این موارد هم همیشه باید نام سازنده اثر را ذکر کرد.
رعایت حق تکثیر فقط یک قانون نیست، بلکه یک ادب و احترام به هنر و دانش دیگران است.

در این بخش با مفهوم کپیرایت یا حق تکثیر در کتاب کار و فناوری پایه هشتم آشنا خواهید شد. در ادامه این مطلب، همراه آدینوشاپ باشید.
حق تکثیر
هر کسی که یک اثر جدید و منحصر به فرد خلق میکند، از حقوق قانونی خاصی برخوردار است. یکی از این حقوق، “حق تکثیر” یا کپیرایت است. این حق، مجموعهای از امتیازات انحصاری است که شامل حق انتشار، تولید نسخههای بیشتر و کپیبرداری از آن اثر میشود.
صاحبان این حق، برای مدتی مشخص، میتوانند به صورت انحصاری و قانونی، بر روی چگونگی تکثیر و استفادههای دیگر از اثرشان کنترل داشته باشند. پس از پایان این مدت، اثر به دارایی عمومی تبدیل میشود. استفاده از این آثار در هر شکل، معمولاً نیازمند دریافت مجوز از ناشر یا خالق اثر است. با این حال، در شرایط خاصی که قانون اجازه میدهد – مانند “استفاده منصفانه” – دیگر نیازی به دریافت این اجازه نیست. همچنین صاحب حق تکثیر میتواند این حقوق را به فرد دیگری واگذار کند. [1]
آثاری که مشمول حق تکثیر هستند
قانون کپیرایت از آثاری که برای نخستینبار و به صورت مستقل خلق شدهاند، محافظت میکند. در ادامه، نمونههایی از آثاری را میبینید که مشمول این حمایت میشوند:
♦ نوشتههای ادبی مانند کتابهای داستانی و غیرداستانی، داستانهای کوتاه و شعر.
♦ آثار موسیقایی اعم از نتهای نوشتهشده و همچنین ترانهها و ملودیها.
♦ آثار مربوط به نمایش مانند نمایشنامهها و سایر کارهای صحنهای.
♦ نمایشهای بیکلام (پانتومیم)، طراحی رقص، آثار هنرهای تجسمی، پیکرهسازی، طرحهای گرافیکی و انیمیشن.
♦ فیلمنامهها و خود فیلمها.
♦ آثار صوتی ضبطشده.
♦ طرحهای ساختمانی و معماری.
آثاری که حق تکثیر برای صاحب اثر در پی دارد، شامل این امور می شود:
حق نشر و بهرهبرداری از یک اثر شامل موارد زیر است:
* تولید و انتشار اثر
* خلق آثار تازه بر پایه اثر اصلی
* برداشت ایده و الگو از اثر
* الهامگیری از شیوه بیان اثر
* تکثیر و کپیبرداری از اثر
* پخش و انتشار اثر
* اجاره دادن یا انتقال مالکیت اثر به دیگران
* نمایش اثر در جمع
* بازآفرینی و تولید دوباره اثر
* پخش و فروش نسخههای اثر
رعایت نکردن حق کپی رایت
حق مالکیت خصوصی به پدیدآورنده یک اثر این اختیار را میدهد که از کارش در برابر استفادههای نادرست محافظت کند. اگر کسی بدون اجازه، اثر او را کپی کند یا منتشر سازد، عمل او غیرقانونی و خلاف قانون است.
[1]: ویکی پدیا
[2]: صاحبان اندیشه
برای مطالعه مطالب اجتماعی اینجا کلیک کنید













