زندگینامه حضرت محمد (ص)
محمد (ص)، آخرین پیامبر خدا، در شهر مکه و در سرزمین عربستان به دنیا آمد. پیش از تولد او، پدرش عبدالله از دنیا رفته بود و او در دامان مادرش، آمنه، و سپس تحت سرپرستی پدربزرگش عبدالمطلب و عمویش ابوطالب بزرگ شد.
از کودکی، او به راستگویی و امانتداری مشهور بود و مردم او را “محمد امین” صدا میزدند. او اغلب برای تفکر و عبادت به غار حرا میرفت. در سن چهل سالگی، در همین غار بود که فرشته وحی بر او نازل شد و پیامبری خود را آغاز کرد.
اولین کسانی که به او ایمان آوردند، همسرش خدیجه و پسرعمویش علی بودند. پیامبر (ص) مردم را به پرستش خدای یکتا و ترک بتپرستی دعوت میکرد. اما ثروتمندان و قدرتمندان مکه که منافع خود را در خطر میدیدند، با او و یارانش به شدت مخالفت کردند. این مخالفتها آنقدر زیاد شد که مسلمانان برای نجات جان خود، به حبشه و سپس به شهر مدینه هجرت کردند.
این هجرت، سرآغاز تاریخ اسلام شد. پیامبر در مدینه جامعهای بر اساس عدالت و برادری تشکیل داد. آنحضرت در طول زندگی پربرکت خود، با دشمنان در نبردهایی دفاعی شرکت کرد و در نهایت، پس از هشت سال، توانست مکه را بدون خونریزی فتح کند. او با دشمنان سابق خود نیز با مهربانی و بخشش رفتار کرد.
حضرت محمد (ص) در سن ۶۳ سالگی از دنیا رفت و در شهر مدینه به خاک سپرده شد. او برای همه مسلمانان الگویی از اخلاق نیک، مهربانی، عدالت و ایستادگی در راه حق به جا گذاشت.

حضرت محمد (ص)، که آخرین فرستاده خدا به مردم است، از پیامبران بزرگ به شمار میرود. او دین اسلام را آورد و آن را به مردم شناساند و همچنین نخستین فرد از مسلمانان است که از هرگونه خطایی پاک و معصوم بوده است. مهمترین نشانه پیامبری او، کتاب آسمانی قرآن است. در این نوشته، به چگونگی تولد آن حضرت، نامها و لقبهای ایشان، خلاصهای از زندگی، ازدواج، فرزندان و نیز زمان آغاز رسالت پیامبر (ص) پرداخته میشود.
تولد حضرت محمد (ص)
بر اساس باورهای شیعیان، آخرین فرستاده خدا در هفدهمین روز ماه ربیعالاول در سال عام الفیل متولد شد. اما بر اساس روایت اهل سنت، تولد ایشان در دوازدهمین روز همین ماه و سال رخ داده است. فاصله میان این دو تاریخ در ایران، به نام «هفته وحدت» شناخته میشود.
مادر او آمنه، دختر وهب، و پدرش عبدالله، پسر عبدالمطلب بود. هر دوی آنان از خاندان قریش بودند. عبدالله، پدر پیامبر، پیش از تولد فرزندش، در مسیر بازگشت از یک سفر تجاری به شام از دنیا رفت.
نام، کنیه و القاب
پیامبر اسلام(ص) نام دیگری نیز دارند به نام احمد که در کتاب تورات هم از آن یاد شده است.
به ایشان با کنیههای ابو القاسم و ابو ابراهیم نیز صدا میزنند.
عنوانها و لقبهای فراوانی برای ایشان وجود دارد، مانند: امین، نبیالله، رسولالله، صفیالله، حبیبالله، سید المرسلین، نعمة الله، خاتم النبیین، خیرة خلق الله، رحمة للعالمین، مصطفی، نبی امّی، محمود، خاتم، مذکّر، مدّثر، مزّمل، نذیر، منذر، بشیر، مبشّر، یس، طه، مبین، نور، کریم، شاهد و…
زندگینامه حضرت محمد (ص)
پیامبر بزرگ اسلام (ص) در سنین کودکی مادر خود را از دست داد و پس از آن، عبدالمطلب – پدربزرگش – سرپرستی او را بر عهده گرفت. پس از فوت عبدالمطلب نیز این عمویش ابوطالب بود که نگهداری از او را پذیرفت.
ابوطالب در یکی از سفرهای تجاری خود به شام، محمد(ص) را نیز همراه برد. در میانه راه، آنان با راهبی به نام «بحیرا» دیدار کردند. بحیرا نشانههای پیامبری را در چهره آن کودک مشاهده کرد و این موضوع را با ابوطالب در میان گذاشت و او را از خطرهایی که ممکن بود از سوی یهودیان متوجه محمد(ص) شود، آگاه ساخت.
در دوران نوجوانی و جوانی، امانتداری یکی از برجستهترین ویژگیهای حضرت محمد(ص) بود، تا جایی که همه او را به عنوان «محمد امین» میشناختند. برخی از کارهای مهم او در جوانی عبارت بودند از: حل اختلاف بین سران قریش درباره نصب سنگ حجرالاسود، شرکت در پیمان «حلفالفضول» برای یاری رساندن به ستمدیدگان، و همچنین مدیریت کاروان تجاری حضرت خدیجه(س) که با موفقیت و سود زیادی همراه شد.
ازدواج
حضرت محمد(ص) در ۲۵ سالگی با بانوی بزرگوار، خدیجه، پیمان زناشویی بست. نام این بانو در میان برترین زنان بهشتی آورده شده است. ایشان با گذاشتن تمام دارایی خود در خدمت پیامبر و دین اسلام، کمکهای بسیار ارزشمندی برای پیشبرد اهداف رسالت الهی انجام داد. پیامبر تا ده سال پس از آغاز پیامبری، که مصادف با درگذشت خدیجه بود، همسر دیگری انتخاب نکردند و پس از آن بود که ایشان همسران دیگری برگزیدند.
فرزندان
خداوند به پیامبر(ص) از سوی همسرش خدیجه(س)، شش فرزند عطا کرد و از همسر دیگرش ماریه نیز یک فرزند به او بخشید. همه این فرزندان جز فاطمه(س)، پیش از رحلت پیامبر از دنیا رفتند. به این ترتیب، تنها از طریق دخترش فاطمه(س)، نسل پیامبر ادامه پیدا کرد.
بعثت
حضرت محمد(ص) در میان قومی که بتپرست بودند به دنیا آمد، اما از همان آغاز تنها خدا را میپرستید. پیش از آنکه به پیامبری برگزیده شود، هر سال به غار حرا میرفت و یک ماه به عبادت خدا مشغول میشد.
در چهل سالگی، در روز ۲۷ رجب، هنگامی که در غار حرا به نیایش مشغول بود، فرشته وحی از سوی خدا بر او نازل شد و او را به پیامبری انتخاب کرد.
پیامبر(ص) هدف از رسالت خود را تکمیل ارزشهای اخلاقی دانست و به مدت ۱۳ سال در مکه، مردم را پنهان و آشکار به آیین اسلام دعوت کرد. در تمام این سالها، مشرکان او و یارانش را بسیار آزار دادند.
آنها مسلمانان را در محاصره اقتصادی و اجتماعی قرار دادند، با وعدههای فریبنده سعی کردند پیامبر را از راهش منصرف کنند، مسخرهاش کردند، به او توهین نمودند، مانع مهاجرت مسلمانان شدند و انواع شکنجه را به کار بردند.
سرانجام تصمیم گرفتند او را به قتل برسانند. در این شب، حضرت علی(ع) در بستر پیامبر خوابید و ایشان مخفیانه از مکه به سوی یثرب (مدینه) هجرت کرد. این هجرت، آغاز تاریخ اسلامی بر اساس ماههای قمری شد.
در مدینه نیز یهودیان، منافقان و مشرکان مکه دست از توطئه برنداشتند و در طول سالهای اقامت پیامبر در مدینه، جنگهای متعددی رخ داد؛ مانند جنگ بدر، جنگ احد، درگیری با قبیلههای بنیقینقاع، بنینضیر، بنیقریظه، بنیمصطلق، جنگ خندق و جنگ خیبر.
دو سال پس از هجرت، قبله مسلمانان از مسجدالاقصی به سوی کعبه تغییر کرد.
شش سال پس از هجرت، پیامبر(ص) پیمان صلحی با مشرکان در حدیبیه بست که امنیتی برای مسلمانان ایجاد کرد. ایشان از این فرصت استفاده کرد و نامههایی برای پادشاهان کشورهای مختلف فرستاد و آنان را به آیین اسلام دعوت نمود.
دو سال بعد، وقتی مشرکان پیمان حدیبیه را شکستند، پیامبر با لشکری بزرگ وارد مکه شد و این شهر بدون جنگ و خونریزی فتح گردید. بسیاری از مردم مکه در این روز به اسلام گرویدند.
در سال دهم هجری، پیامبر(ص) برای انجام حج به مکه رفت و در بازگشت، در منطقه غدیر خم، فرمان الهی برای معرفی جانشین پس از خود را دریافت کرد. در آنجا حضرت علی(ع) را به عنوان وصی و جانشین خود به همه معرفی نمود و مردم با او بیعت کردند.
سرانجام، حضرت محمد(ص) در سال ۱۱ هجری و در سن ۶۳ سالگی، بر اثر خوردن غذای مسمومی که زنی یهودی به او داده بود، از دنیا رفت و در مسجدالنبی در مدینه به خاک سپرده شد.
**سخن پایانی**
حضرت محمد(ص) در طول زندگی پربرکتش، همه تلاش خود را برای هدایت انسانها به یکتاپرستی به کار بست، تا جایی که تقریباً همه مردم عربستان در زمان حیات او به اسلام گرویدند. پس از آن نیز اسلام به سراسر جهان گسترش یافت و به دینی جهانی تبدیل شد.
روش زندگی پیامبر همواره بر پایه اخلاق و دادگری بود.
درستکاری، راستگویی، امانتداری، کمحرفی، سادهزیستی، فروتنی، دوری از خودپسندی، بخشندگی، شکیبایی، نظم، آراستگی، خوشرویی، پاکیزگی، شجاعت و توانایی روحی بالا، چنان در او نمایان بود که هر تازهواردی در نخستین دیدار، شیفته شخصیت بینظیرش میشد.
پیامبر اسلام(ص) در انجام رسالت خود کوتاهی نکرد و همیشه مسلمانان را به تمسک به قرآن و خاندان پیامبر سفارش میکرد تا از تفرقه دور بمانند. او در موقعیتهای مختلف، از جمله در جمع خویشاوندان و در واقعه غدیر خم، حضرت علی(ع) را به عنوان جانشین پس از خود به همگان معرفی نمود.













