تحقیق در مورد سیاره عطارد ( تیر ) + ویژگی های آن

سیاره عطارد، نزدیک‌ترین همسایه ما به خورشید است. این سیاره بسیار کوچک است و پس از سیاره پلوتو، دومین سیاره کوچک در خانواده خورشید به شمار می‌رود.

به دلیل نزدیکی زیاد به خورشید، دمای سطح آن در روز به شدت بالا می‌رود و در شب به شکل قابل توجهی سرد می‌شود. این تغییر دمای شدید، باعث می‌شود که زندگی کردن در آن غیرممکن باشد.

عطارد سطحی سخت و سنگی دارد که پوشیده از گودال‌های فراوان است، درست مانند کره ماه ما. جو قابل توجهی ندارد، به این معنی که هیچ هوایی برای تنفس یا محافظت در برابر تابش خورشید در آنجا وجود ندارد.

یک سال در عطارد (مدت زمان گردش به دور خورشید) تنها ۸۸ روز زمینی طول می‌کشد. اما جالب اینجاست که یک روز کامل در عطارد (از یک طلوع خورشید تا طلوع بعدی) بسیار طولانی‌تر از یک روز روی زمین است.

سیاره عطارد

سیاره عطارد که با نام تیر نیز شناخته می‌شود، نزدیک‌ترین همسایه به خورشید در منظومه شمسی ماست. به همین دلیل، دمای سطح رو به خورشید آن بسیار بالا و سوزان است. اما در مقابل، بخشی از این سیاره که از خورشید دور است، سرمای شدیدی دارد. در ادامه بیشتر با ویژگی‌های این سیاره آشنا خواهیم شد.

عطارد نه تنها نزدیک‌ترین سیاره به خورشید، بلکه کوچک‌ترین سیاره در منظومه شمسی نیز هست. این سیاره هیچ قمر طبیعی ندارد.

تلفظ عطارد

نام صحیح این سیاره در زبان عربی «عُطارِد» است، اما در میان فارسی‌زبانان، تلفظ «عَطارُد» رواج بیشتری دارد.

حرکت وضعی عطارد ( چرخش به دور خود )

سیاره عطارد یک ویژگی بسیار جالب و منحصر به فرد در منظومه شمسی دارد. این سیاره به گونه‌ای به دور خورشید می‌گردد که حرکت چرخش آن به دور خودش، با حرکتش به دور خورشید هماهنگ شده است. به این صورت که در ازای هر دو بار چرخیدن به دور خورشید، دقیقاً سه بار به دور خود می‌چرخد. اگر بخواهیم یک روز کامل در عطارد را با معیار زمینی حساب کنیم، این روز بسیار طولانی است و حدود ۱۱۶ روز زمینی، یا همان ۲۷۸۴ ساعت، طول می‌کشد.

عطارد با وجود کوچک بودن، یک میدان مغناطیسی نسبتاً قوی دارد. قدرت این میدان مغناطیسی تقریباً یک صدم میدان مغناطیسی زمین است. از نظر بزرگی و وزن نیز، عطارد نهمین جسم بزرگ و سنگین در منظومه شمسی به شمار می‌آید.

حرکت انتقالی عطارد ( چرخش به دور خورشید )

عطارد سریع‌ترین سیاره در منظومه شمسی است. این سیاره با سرعت نزدیک به ۴۸ کیلومتر در ثانیه حرکت می‌کند و تنها هر ۸۸ روز یک بار به دور خورشید می‌گردد. به همین دلیل، مشاهده آن در آسمان کار آسانی نیست و به نظر می‌رسد که همیشه در حال فرار است. شاید به همین خاطر است که در گذشته، ایرانیان نام آن را “تیر” گذاشتند و یونانیان نیز آن را “مرکوری” یا “پیک خدایان” می‌نامیدند.

ویژگی ها و مشخصات عطارد

سیاره عطارد نزدیک‌ترین سیاره به خورشید در منظومه شمسی است. فاصله آن از خورشید حدود ۵۸ میلیون کیلومتر است. این سیاره حتی در نزدیک‌ترین حالت به زمین نیز حدود ۸۰ میلیون کیلومتر با ما فاصله دارد.

دمای عطارد

به دلیل فاصله کم این سیاره تا خورشید، اگر در قسمتی از آن باشید که رو به خورشید است (یعنی بخش روز)، با دمای بسیار بالای ۴۶۵ درجه سانتیگراد، به سرعت از بین خواهید رفت. از طرفی، به خاطر چرخش آهسته سیاره، اگر در بخش شب آن قرار بگیرید، آنقدر هوا سرد می‌شود که در دمای ۱۴۸- درجه زیر صفر، به آسانی بر اثر یخ‌زدگی جان خود را از دست خواهید داد.

یک بار چرخش این سیاره به دور خودش، تقریباً دو ماه طول می‌کشد. به همین دلیل، گرمای روز و سرمای شب در آن برای مدت طولانی باقی می‌ماند و همین موضوع باعث فرسوده شدن سطح سیاره عطارد می‌شود.

روی سطح عطارد، حفره‌های کوچک و بزرگی دیده می‌شود که نشان از برخورد سنگ‌های آسمانی در اندازه‌های مختلف دارد. بعضی از این گودال‌ها آنقدر بزرگ هستند که قطرشان به ده‌ها کیلومتر می‌رسد. برخی از این دهانه‌ها هم محل فوران مواد مذاب بوده‌اند که امروزه با سنگ‌های سرد شده پر شده‌اند و شکلی شبیه کوه‌های آتشفشانی پیدا کرده‌اند.

رنگ سطح عطارد بیشتر خاکستری است و به خاطر وجود همین حفره‌ها و دشت‌ها، خیلی شبیه به کره ماه به نظر می‌رسد. در گذشته، دانشمندان فکر می‌کردند که فعالیت‌های این سیاره هم مانند ماه است، اما امروزه می‌دانیم که عطارد با ماه تفاوت‌های زیادی دارد. عطارد کوه‌ها و آتشفشان‌های بزرگ و مهمی ندارد و از نظر فعالیت‌های درونی، سیاره‌ای غیرفعال و مرده محسوب می‌شود.

عطارد یکی از سیاره‌های سنگی است. این سیاره نیز مانند زهره و ماه، در آسمان به شکل‌های مختلفی دیده می‌شود؛ از هلال باریک تا دایره کامل. وقتی که به صورت قرص کامل است، در طرف دیگر خورشید قرار دارد و دیده نمی‌شود. اما در حالت هلال و نیمه، در موقعیت‌های خاصی در آسمان شرق یا غرب، قابل مشاهده است.

جاذبه در عطارد ضعیف است و هوای بسیار کمی دارد که حدود ۹۸ درصد آن از گاز هلیوم و بقیه از هیدروژن، اکسیژن و سدیم تشکیل شده است. بادهای خورشیدی با شدت زیادی به این سیاره می‌وزند و این نشان می‌دهد که عطارد تقریباً هیچ هوای قابل توجهی ندارد.

عطارد نیز مانند سیاره زهره، بین زمین و خورشید قرار گرفته و به خاطر همین موقعیت، پدیده‌هایی در آسمان ایجاد می‌کند که به آن‌ها “جلوه‌های شرقی و غربی” می‌گویند.

گودال های عطارد

سطح سیاره عطارد از گودال‌های زیادی پوشیده شده که حدود سه و نیم میلیارد سال پیش، در اثر برخورد شهاب‌سنگ‌های فراوان به وجود آمده‌اند. اندازه این گودال‌ها بسیار متنوع است؛ از چند متر شروع می‌شود و تا ۱۰۰۰ کیلومتر (معادل ۶۰۰ مایل) هم می‌رسد.

به گودال‌های بسیار بزرگ، حوزه می‌گویند. هر گودال ویژگی‌های خاص خود را دارد؛ از جمله قله‌ها و حلقه‌های کوهستانی، دیواره‌های پلکانی و همچنین رگه‌های روشنی از مواد پرتابی که در اثر ضربه شهاب‌سنگ به بیرون ریخته شده‌اند. شکل و جزئیات هر گودال به عواملی مانند اندازه شهاب‌سنگ، سرعت برخورد و زاویه‌ای که با سطح برخورد کرده، بستگی دارد.

چین خوردگی ها

سیاره عطارد به تدریج در حال کوچک شدن است. دلیل این پدیده، سرد شدن هسته آهن آن است که باعث می‌شود سطح سنگی سیاره چروکیده شود. جالب اینجاست که هسته عطارد کاملاً سرد نشده و پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که هنوز بخشی از آن به حالت مذاب و داغ است.

روی سطح عطارد، گودال‌های زیادی دیده می‌شود. این گودال‌ها بر اثر برخورد سنگ‌های آسمانی و ستاره‌های دنباله‌دار به وجود آمده‌اند. چنین برخوردهایی با اجسام فضایی، برای تمام سیاره‌ها و قمرهای منظومه شمسی رخ می‌دهد.

بیشتر بخوانید: همه چیز درباره سیاره زهره
منبع: ویکی پدیا