تحقیق در مورد غار علیصدر

غار علیصدر، یکی از شگفتی‌های طبیعی ایران، در استان همدان قرار دارد. این غار از معروف‌ترین غارهای آبی جهان است و بازدیدکنندگان زیادی هر ساله از آن دیدن می‌کنند.

درون این غار، دالان‌ها و تالارهای زیبایی وجود دارد که با قایق‌سواری می‌توان از میان آن‌ها گذشت. آب دریاچه‌ی داخل غار، زلال و آرام است و قایقرانی در آن تجربه‌ای به‌یادماندنی می‌سازد.

سقف و دیوارهای غار پوشیده از انواع قندیل‌ها و سنگ‌های آهکی است که در طول میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند. این شکل‌های طبیعی، جلوه‌ای تماشایی به فضای درون غار بخشیده‌اند.

برای بازدید از غار علیصدر، باید از مسیرهای مشخص شده و با راهنمایان مجرب حرکت کنید. این غار امکانات رفاهی مناسبی برای گردشگران دارد و محیطی امن برای گشت‌و‌گذار فراهم کرده است.

دیدار از این پدیده طبیعی، نه تنها یک گردش تفریحی، بلکه سفری به تاریخ زمین و عظمت خلقت است.

غار علیصدر یکی از جاذبه‌های دیدنی و طبیعی ایران است که در منطقه‌ای کوهستانی به نام ساری‌قیه، نزدیک روستای علیصدر در شهرستان کبودراهنگ استان همدان قرار گرفته است. در این نوشته، مطالبی درباره‌ی شناخت این غار، تاریخچه‌ی تشکیل آن، دلیل انتخاب نامش، ویژگی‌های خاص و دیگر اطلاعات مرتبط ارائه می‌شود.

آشنایی با غار علیصدر

غار علیصدر با ۱۲ کیلومتر طول، در ارتفاع ۲۱۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته است. این غار از نوع غارهای آبی-خشکی ایران به شمار می‌رود، به این معنی که بخش‌هایی از آن خشک و بخش‌های دیگر پر از آب است و می‌توان با قایق در آن حرکت کرد.
راهروها و دالان‌های پرپیچ‌وخم این غار به وسیله دریاچه‌ای که در وسط آن جریان دارد، به هم وصل می‌شوند.
به خاطر سخت بودن مسیر و گذرگاه‌های غار، تنها حدود ۳ کیلومتر از آن برای بازدید گردشگران آماده شده است.

تاریخچه

در غار شگفت‌انگیز علیصدر، سنگ‌هایی پیدا شده که به گفته کارشناسان، قدمت آن‌ها به ۱۳۶ تا ۱۹۰ میلیون سال پیش، یعنی دوره ژوراسیک می‌رسد. این غار در گذشته‌های دور، پناهگاه امنی برای انسان‌ها بوده است.

درباره چگونگی به وجود آمدن این غار گفته شده که گاز دی‌اکسید کربن در آب باران حل شده و ماده‌ای به نام بی‌کربنات کلسیم تشکیل داده است. این ماده به داخل لایه‌های ضخیم سنگ آهک نفوذ کرده و فضاهای خالی ایجاد کرده است. با گذشت میلیون‌ها سال، این فضاهای خالی به هم وصل شده و غار علیصدر را به وجود آورده‌اند.

مردم روستاهای اطراف از گذشته می‌دانستند که در این غار آب وجود دارد و از آن استفاده می‌کردند. بعدها، آب اضافی نهر سراب را به سمت غار هدایت کردند. در نتیجه، سطح آب در غار بالا آمد و تا نزدیکی دهانه ورودی آن رسید. از آن زمان، این غار به عنوان منبعی برای ذخیره آب در فصل‌های گرم سال مورد استفاده قرار گرفت.

استفاده از غار به عنوان مخزن آب، اگرچه دسترسی مردم به آب را راحت‌تر و مطمئن‌تر کرد، اما برای سال‌ها ورود به داخل غار را غیرممکن ساخت.

در سال ۱۳۳۶، یک زمین‌لرزه شدید در این منطقه رخ داد که باعث قطع شدن آب نهر سراب شد. شش سال طول کشید تا آب درون غار دوباره به سطح طبیعی خود برگردد و راه ورود به داخل آن باز شود.

در سال ۱۳۴۲، یک گروه کوهنوردی حرفه‌ای از دهانه‌ای به قطر تنها ۵۰ سانتی‌متر وارد غار شدند. آن‌ها با کاوش در تالارها، راهروها و دریاچه‌های داخلی، اطلاعات ارزشمندی درباره اندازه‌ها، طول، عرض و عمق غار و دریاچه‌هایش جمع‌آوری کردند.

در سال ۱۳۵۳، رئیس گروه کوهنوردی استان همدان با همکاری کوهنوردان، مردم منطقه و مسئولان محلی، توانستند دهانه غار را به اندازه ۳ متر ارتفاع و ۵ متر عرض باز کنند.

از آن زمان، کارهای مختلفی برای آماده‌سازی غار شروع شد؛ کف‌پوشی برای پیاده‌روی، فراهم کردن قایق و روشنایی داخل غار از جمله این اقدامات بودند. سرانجام در سال ۱۳۵۵، این غار برای بازدید عموم مردم آماده شد. به تدریج، راه‌های منتهی به غار آسفالت شد، برق به روستای علیصدر و اطراف آن رسید و یک مهمانسرا برای پذیرایی از گردشگران در روستا ساخته شد.

علت نام‌گذاری غار علیصدر

در مدارک و نوشته‌های قدیمی مربوط به این منطقه، نام روستای علیصدر به صورت «علی سد» ثبت شده است. این نام به این دلیل انتخاب شد که در گذشته از این غار به عنوان یک «سد» طبیعی استفاده می‌کردند. همچنین، وجود آب بسیار سرد درون غار، دلیل دیگری بود که مردم، روستا را «علی سرد» صدا می‌زدند و این نام حتی در شناسنامه‌های ساکنان اولیه نیز دیده می‌شود.
پس از آن، وقتی که یک جاده برای دسترسی آسان‌تر به روستا و غار احداث شد، نام رسمی این مکان به «علیصدر» تغییر پیدا کرد و از آن زمان تا امروز به همین نام شناخته می‌شود.

ویژگی‌ها و حقایق غار علیصدر

آب درون دریاچه غار کاملاً زلال و شفاف است. این آب بی‌رنگ و بی‌بو است و آنقدر تمیز است که می‌توان تا عمق ۱۰ متری آن را به وضوح دید.
عمق آب در برخی نقاط به ۱۴ متر می‌رسد.
این غار به خاطر داشتن کانال‌های آبی طولانی و گسترده، یکی از طولانی‌ترین مسیرهای قایقرانی را در میان غارهای آبی جهان دارد و همین ویژگی باعث شهرت جهانی آن شده است.
آب دریاچه به دلیل داشتن املاح فراوان، برای نوشیدن مناسب نیست.
غار پایین‌تر از سطح زمین قرار دارد، اما در آن گاز سمی وجود ندارد و تنفس در آن برای بازدیدکنندگان بدون مشکل است.
علیصدر در دسته غارهای زنده جهان قرار می‌گیرد، یعنی هنوز امکان تغییر و شکل‌گیری در آن وجود دارد.
درون غار، شکل‌های گوناگونی دیده می‌شود که به طور طبیعی پدید آمده‌اند و انسان در ساخت آن‌ها نقشی نداشته است. این شکل‌ها با نورپردازی‌های زیبا، چشم‌ها را خیره می‌کنند. برای نمونه:

– میدان ستون‌ها: تخته‌سنگی بزرگ که مانند ستون از سقف تا کف غار کشیده شده است.
– آبشار سنگی: تخته‌سنگی که به شکل یک آبشار دیده می‌شود.
– پنجه اژدها: سنگ زردرنگی که شبیه پنجه اژدها از سقف غار آویزان است.
– تخت جمشید: ستون‌هایی که از کف غار بالا رفته و سرستون‌های آن‌ها شکل بنای تخت جمشید را دارد.

از دیگر شکل‌های دیدنی این غار می‌توان به این موارد اشاره کرد: نی غار، گل کلمی، برفک، سوزنی، پنجه عقاب، دروازه غار و شیر غار.
یکی از شگفتی‌های غار علیصدر، نقش طبیعی کلمه جلاله «الله» بر دیواره آن است.
در بخشی از مسیر پیاده‌روی غار که به تالار قندیل بزرگ معروف است، یک قندیل بزرگ و بسیار زیبا وجود دارد.
این غار در منطقه کوهستانی و سرد استان همدان واقع شده و بازدید از آن در فصول سرد سال کمی دشوار است.
دمای هوای درون غار در تمام طول سال تقریباً ثابت و خنک است.
غار علیصدر در سال ۱۳۸۷ در فهرست میراث طبیعی ایران به ثبت رسید.

نکاتی در مورد غار علیصدر

در اینجا پاسخ چند پرسش رایج درباره غار علیصدر را می‌خوانید تا اطلاعات کوتاه و مفیدی درباره این جاذبه طبیعی به دست آورید.

– غار علیصدر چگونه کشف شد؟
برای آگاهی از چگونگی پیدا شدن این غار، بخش تاریخچه آن را ببینید.

– انتهای غار کجاست؟
با وجود جستجوهای بسیار، هنوز کسی انتهای غار را پیدا نکرده و بخش‌های ناشناخته زیادی در آن وجود دارد.

– آب درون غار از کجا می‌آید؟
آب این غار از چشمه‌های زیرزمینی و همچنین آب حاصل از بارش برف و باران تأمین می‌شود که به تدریج از سقف و دیواره‌های غار چکه کرده و به داخل آن می‌ریزد.

– آیا در غار موجود زنده وجود دارد؟
در این غار هیچ گونه حیوان یا گیاهی زندگی نمی‌کند.

– چه خطراتی غار را تهدید می‌کند؟
مشکل اصلی که این غار آبی با آن روبرو است، کم شدن غیرعادی آب درون آن است که به دلیل کم‌آبی و خشکسالی در سال‌های گذشته اتفاق افتاده است.

درباره غار حرا