بیایید بیشتر با غضروف و کارهای مهمی که در بدن ما انجام میدهد آشنا شویم!
غضروف، بافتی نرم و انعطافپذیر است که در قسمتهای مختلف بدن ما وجود دارد. این بافت نقش بسیار مهمی در بدن ایفا میکند.
**وظایف اصلی غضروف:**
* **حفاظت از استخوانها:** غضروف مانند یک بالشتک نرم بین استخوانهای مفاصل قرار میگیرد و از ساییده شدن آنها به هم جلوگیری میکند.
* **حمایت از ساختار بدن:** غضروف در ساختار بینی و گوش ما وجود دارد و به آنها شکل و استحکام میدهد.
* **تسهیل حرکت:** وجود غضروف در مفاصل، حرکت را برای ما نرم و آسان میکند.
مراقبت از غضروفها با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی صحیح، به سلامت کلی بدن ما کمک زیادی میکند.

همه کارهایی که انجام میدهید، از راه رفتن و نشستن گرفته تا چرخاندن مچ دست یا برداشتن یک وسیله، به کمک مفصلها ممکن میشوند. مفصلها همان قسمتهایی هستند که دو یا چند استخوان را به هم وصل میکنند.
حالا برای اینکه این استخوانهای به هم متصل، روی هم ساییده نشوند، لایهای نرم به نام غضروف روی سر آنها را پوشانده است. وظیفه اصلی غضروف این است که اصطکاک بین استخوانها را کم کند و حرکت مفصل را آسانتر نماید. اگر دوست دارید بیشتر با غضروف و کارهای مهم آن آشنا شوید و از سرگذشت آن باخبر گردید، در ادامه این نوشته همراه ما باشید.
غضروف چیست؟ و ساختار آن چگونه است؟
غضروف یک بافت زنده، سفت و در عین حال انعطافپذیر در بدن است. سلولهای سازنده غضروف، کندروسیت نام دارند که از هم فاصله زیادی دارند. فضای بین این سلولها را مادهای پر کرده که حاوی پروتئین و قند است و به آن ماده بین سلولی میگویند. درون این ماده نیز رشتههای بسیار نازکی به نام فیبریل وجود دارد. علت فاصله زیاد بین سلولها در غضروف این است که این بافت بتواند حالت فشرده و سخت به خود نگیرد و در نتیجه، با انعطاف خود، حرکت بدن را آسانتر کند.
رگهای خونی در بدن وظیفه دارند اکسیژن و مواد مغذی را به بافتهای مختلف برسانند. اما غضروفها فاقد رگ خونی هستند. به همین دلیل، مواد غذایی و اکسیژن مورد نیاز خود را مستقیماً از ماده بین سلولی اطراف خود دریافت میکنند.
انواع غضروف و ویژگیهای آنها
بدن ما از بافت های گوناگونی ساخته شده که یکی از آنها غضروف است. غضروفها در بخشهای مختلفی از بدن قرار گرفتهاند و هر کدام وظیفه خاص خود را انجام میدهند. در ادامه با انواع غضروف و کارهایی که در بدن انجام میدهند آشنا میشویم.
غضروف شفاف یا هیالن
در غضروف شیشهای، بخش بین سلولها حالتی یکنواخت و شفاف دارد. رشتههای موجود در این نوع غضروف با میکروسکوپ معمولی قابل مشاهده نیستند؛ مانند غضروف موجود در حنجره. وقتی این نوع غضروف روی سطح مفاصل را میپوشاند، به آن غضروف مفصلی میگویند؛ مثل غضروف مفصل مچ دست یا مچ پا.
غضروف رشتهای یا فیبروکارتیلاژ
این نوع غضروف به خاطر مقدار زیاد کلاژن در ساختارش، سفتترین و محکمترین نوع غضروف در بدن به شمار میرود. رشتههای تشکیلدهنده آن که فیبریل نام دارند، سفیدرنگ و نسبت به انواع دیگر غضروف ضخیمتر هستند. از این نوع بافت سفت، بهعنوان مثال در دیسکهای بین مهرههای ستون فقرات استفاده شده است.
غضروف الاستیک یا ارتجاعی
این غضروف به خاطر تعداد زیاد رشتههای کشسان درونش، از همه نوع غضروف نرمتر و انعطافپذیرتر است. رشتههای موجود در آن به رنگ زرد دیده میشوند. غضروف لاله گوش نمونهای از این نوع غضروف است.
راههای محافظت از غضروفها
غضروفها بافتهای مهمی در بدن هستند، اما چون رگ و عصب ندارند، به سختی میتوانند خود را ترمیم کنند. همچنین با گذشت سن، نازکتر میشوند. به همین دلایل، مراقبت از غضروفها بسیار ضروری است.
عواملی مانند پیچخوردگی شدید، ورزش سنگین، وزن زیاد، استرس و زمینه ارثی میتوانند به غضروف آسیب بزنند. غضروف نه سفت مثل استخوان است و نه نرم مثل عضله، اما خیلی زود آسیب میبیند و بهبود آن بسیار کند و دشوار است.
با تغذیه درست میتوان از غضروفها محافظت کرد. البته غذاها به طور مستقیم غضروف تولید نمیکنند، اما به ترمیم آن کمک کرده یا از آسیب بیشتر جلوگیری میکنند.
مواد زیر برای حفظ سلامت غضروف مفید هستند:
– **امگا ۳**: التهاب غضروف را کاهش میدهد. در ماهیهایی مثل تن و ساردین، میگو، آجیل و دانههای روغنی یافت میشود.
– **ادویهها**: زردچوبه و زنجبیل خاصیت ضدالتهابی دارند.
– **لبنیات**: به کاهش التهاب و پیشگیری از آرتروز کمک میکنند. آرتروز بیماریای است که در آن غضروف دچار التهاب میشود.
– **کلاژن**: این پروتئین به استحکام غضروف، تاندون و استخوان کمک میکند. ژله و ژلاتین منابع خوبی برای کلاژنسازی هستند.
– **ویتامینها**: ویتامینهایی مثل C، D، K، A و همچنین مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم برای ترمیم غضروف و تقویت مفاصل لازم هستند. سبزیجاتی مانند اسفناج، جعفری، بروکلی، کاهو، پیاز و فلفل مفیدند.
– **سایر مواد غذایی**: پای مرغ، آب قلم، حبوبات و گوشت قرمز را در برنامه خود بگنجانید.
– **میوهها**: مرکباتی مثل پرتقال و لیمو، و میوههایی مانند آناناس، توتفرنگی، هلو، کیوی و تمشک بسیار مفید هستند.
– **آب**: نوشیدن آب کافی به حفظ رطوبت مفاصل و غضروفها کمک میکند.
در نهایت، با رعایت یک رژیم غذایی سالم و مصرف مواد غذایی مفید برای غضروف، میتوانید سرعت تخریب غضروفها و دیگر بافتهای بدن را کاهش دهید.
درباره علائم پوکی استخوان













