پاسخ تمرینهای درس دوازدهم علوم کلاس چهارم
درس دوازدهم علوم پایهٔ چهارم – تنوع گیاهان

**عنوان درس: دنیای شگفتانگیز گیاهان**
**مبحث: یادگیری مرحلهبهمرحله**
**پایه: چهارم دبستان**
گیاهان موجودات زندهای هستند که در شکلها، اندازهها و رنگهای بسیار متنوعی در طبیعت دیده میشوند. هر گیاه دارای بخشهای مختلفی مانند ریشه، ساقه، برگ، گل و میوه است که هر کدام وظیفهای خاص بر عهده دارند.
برخی از گیاهان گل میدهند و برخی دیگر بدون گل هستند. همچنین بعضی از آنها در آب رشد میکنند و بعضی در خشکی. گیاهان نه تنها غذای انسانها و جانوران را تأمین میکنند، بلکه هوای پاکیزه نیز تولید میکنند و نقش مهمی در زندگی ما ایفا میکنند.
با مشاهده دقیق گیاهان اطرافمان میتوانیم با ویژگیهای جالب آنها آشنا شویم و اهمیت وجودشان را بهتر درک کنیم.
درس دهم ۱۲ علوم پایه چهارم – گوناگونی گیاهان
درس دوازدهم علوم کلاس چهارم: تنوع گیاهان
فعالیت صفحه ۱۰۵
فکر کنید صفحه ۱۰۷
گفتوگو صفحه ۱۰۸
فعالیت صفحه ۱۰۹
گفتوگو صفحه ۱۰۹
جمعآوری اطلاعات صفحه ۱۱۰
راهنمای درس علوم چهارم /
درس ۱۲: دنیای رنگارنگ گیاهان
فعالیت صفحه ۱۰۵ علوم چهارم
به گیاه کدو و سوسن با دقت نگاه کنید. سپس در گروه خود، جدول مربوطه را پر کنید.

| نام گیاه | سوسن | کدو |
| ریشه راست | ✅ | |
| ریشه افشان | ✅ | |
| برگ دراز و باریک | ✅ | |
| برگ پهن | ✅ | |
| تعداد گلبرگ ها ۳ تا یا مضرب ۳ | ✅ | |
| تعداد گلبرگ ها ۴ یا ۵ تا یا مضرب آن ها | ✅ | |
| دانه یک قسمتی | ✅ | |
| دانه دو قسمتی | ✅ |
**جواب فعالیتهای درس ۱۲ علوم چهارم**
**فعالیت اول: سنگها از چه موادی ساخته شدهاند؟**
برای این فعالیت، چند سنگ مختلف جمعآوری کن. آنها را با دقت نگاه کن. ممکن است بعضی از سنگها رنگهای روشن یا دانههای ریز و درشتی داشته باشند. این دانهها و رنگهای مختلف، نشان میدهند که سنگها از مواد گوناگونی درست شدهاند. گاهی حتی میتوانی یک ذرهی براق یا بلور ریز در بین سنگ پیدا کنی.
**فعالیت دوم: سنگها چه تفاوتهایی با هم دارند؟**
سنگهایی که آوردهای را با هم مقایسه کن. به رنگ، اندازه، شکل، زبری یا صافی سطح آنها توجه کن. بعضی سنگها ممکن است سبک و بعضی دیگر سنگین باشند. برخی را میتوانی به راحتی خراش بدهی و برخی دیگر بسیار سخت هستند. این مشاهدات به تو کمک میکند تا بفهمی هر سنگ ویژگیهای منحصر به فرد خودش را دارد.
**فعالیت سوم: سنگها در کجاها یافت میشوند؟**
به اطراف خودت در طبیعت دقت کن. سنگها را میتوانی در کوهها، کنار رودخانهها، در بیابانها و حتی بعضی وقتها در خاک باغچه یا پارک پیدا کنی. مکانهای مختلف، سنگهای متفاوتی دارند. مثلاً سنگهای کنار رودخانه معمولاً صاف و گرد هستند، چون آب مدام به آنها برخورد کرده است.
**فعالیت چهارم: از سنگها چه استفادههایی میشود؟**
سنگها کاربردهای زیادی در زندگی ما دارند. از آنها برای ساختن خانه، پل، دیوار و monuments (یادبودها) استفاده میشود. سیمان و بتنی که در ساختمانسازی به کار میرود نیز از سنگ ساخته میشود. حتی در بعضی از وسایل تزئینی و زیورآلات نیز از سنگهای زیبا استفاده میکنند.
فکر کنید صفحه ۱۰۷علوم چهارم
زنبور عسل چطور به بارور شدن گلها کمک میکند؟
وقتی زنبور عسل برای پیدا کردن شهد یا گرده، روی گلهای مختلف مینشیند، ذرات ریز گرده به موهای ریز بدنش میچسبند. گاهی هم زنبور خودش این گردهها را جمع میکند. وقتی او به گل دیگری میرود، این گردهها به آن گل منتقل شده و باعث میشوند گل بارور شود.
جواب فکر کنید صفحه ۱۰۷ علوم چهارم
❤ همگام درس ❤
گفتوگو صفحه ۱۰۸ علوم چهارم

تصاویر زیر، مراحل مختلف رشد میوه انار را از زمانی که گل است تا وقتی که کاملاً میشود، نشان میدهد. دربارهی ترتیب این مراحل با هم گفتوگو کنید و سپس هر مرحله را با شمارهی صحیح مشخص نمایید.
پس از آنکه درخت انار گل میدهد، دانههای درون گل شروع به رشد کرده و به تدریج به یک میوهی کوچک و سبز رنگ تبدیل میشوند که هنوز نرسیده است.
فعالیت صفحه ۱۰۹علوم چهارم
با توجه به مطالبی که تا اینجا یاد گرفتهاید، لطفاً جدول زیر را تکمیل نمایید.
| – | سوسن | کدو | کاج | خزه | سرخس |
| گل | دارد | دارد | ندارد | ندارد | ندارد |
| مخروط | ندارد | ندارد | دارد | ندارد | ندارد |
| هاگ | ندارد | ندارد | ندارد | دارد | دارد |
| دانه | دارد | دارد | دارد | ندارد |
گفتوگو صفحه ۱۰۹ علوم چهارم
کدام یک از گیاهان موجود در جدول را میتوان در یک دسته قرار داد؟ چرا؟
پاسخ:
کاج، سوسن و کدو در یک گروه هستند، زیرا هر سه با استفاده از دانه تکثیر میکنند.
خزه و سرخس نیز در گروه دیگری قرار میگیرند، چون هر دو از طریق هاگ تولید مثل میکنند.
جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۰ علوم چهارم
آیا میدانید بعضی از گیاهان به جز کاشتن دانه یا استفاده از هاگ، راههای دیگری هم برای تکثیر دارند؟
در پاسخ باید گفت: بله، گیاهان میتوانند از راههایی مثل قلمه زدن، خوابانیدن شاخه در خاک، پاجوش و روشهای مشابه نیز زیاد شوند.
به عنوان مثال، گیاه شمعدانی را میتوان با قلمه زدن تکثیر کرد.








