معنی ضرب المثل ” تیشه به ریشه زدن “

**تیشه به ریشه زدن 🪓**

این ضرب‌المثل موقعی به کار می‌رود که کاری کنیم نتیجه‌ی بد آن به خودمان یا چیزی که به آن وابسته‌ایم برگردد. در واقع یعنی کاری کنیم که باعث نابودی خودمان یا اساس زندگیمان شود.

تصورش کن: یک درخت تنومند سال‌هاست که ریشه‌های محکمی در خاک دارد و سایه‌اش پناهگاه همه است. حالا اگر کسی بیاید و با تیشه شروع به زدن به ریشه‌های همان درخت کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ درخت خشک می‌شود و از بین می‌رود. کسی که تیشه می‌زند، نه تنها درخت را نابود کرده، بلکه سایه و پناهگاه خودش را هم از دست داده است.

این مثل در زندگی روزمره هم مصداق زیادی دارد. برای مثال:
– وقتی کسی با حرف‌های نابجا یا رفتار ناشایست، آبروی خود یا خانواده‌اش را از بین می‌برد.
– وقتی فردی با یک تصمیم نادرست، موقعیت شغلی یا رابطه‌ی خوبش را خراب می‌کند.
– یا وقتی کسی به دلیل حرص و طمع، دارایی خود را از دست می‌دهد.

در همه‌ی این موارد، فرد مانند کسی است که تیشه به دست گرفته و ریشه‌ی زندگی خود را قطع می‌کند. پس باید مراقب بود کارهایی که انجام می‌دهیم، به ضرر خودمان تمام نشود و باعث از بین رفتن چیزهای مهم زندگیمان نباشد.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. با آدینوشاپ همراه باشید تا با هم به درک بهتری از آن برسیم.

معنی تیشه به ریشه زدن یعنی چه؟

۱- یعنی اساس و بنیاد چیزی را کاملاً نابود کرده‌اند، طوری که هیچ اثری از آن باقی نمانده است.
معنی تیشه: تبر
ریشه: پایه و بنیاد اصلی یک چیز

۲- وقتی کسی می‌گوید: “تیشه به ریشه‌ام زدم”، یعنی خودم باعث نابودی و بدبختی خود شده‌ام.

۳- این ضرب‌المثل نشان‌دهنده ناامیدی کامل از زندگی و قطع امید از همه چیز و همه کس است؛ مثل کسی که به انتهای مسیر رسیده باشد.

۴- وقتی چیزی از ریشه نابود شود، دیگر هیچ نام و اثری از آن باقی نمی‌ماند. در واقع این اصطلاح به معنای نابودی کامل نیز به کار می‌رود.

تیشه به ریشه زدن در شعرهای فارسی:

به تیشه روی خارا می خراشید
چو بید از سنگ مجرا می تراشید.
نظامی

به تیشه کس نخراشد ز روی خارا گل
چنانکه بانگ درشت تو می خراشد دل .
سعدی (گلستان)

– تیشه به پای خود زدن؛ کنایه از نابود کردن خود و جلوگیری از پیشرفت خویش است:

در این محنت سرا یک عشق پیشه
نزد چون من به پای خویش تیشه .
جامی

پیشنهادی: ضرب‌المثل‌های بیشتری بخوانید
اختصاصی-آدینوشاپ