**درک معنی و مفهوم ضربالمثل “جانماز آب کشیدن”**
این ضربالمثل برای توصیف افرادی به کار میرود که ظاهر بسیار مذهبی و پارسایی دارند، اما در باطن ممکن است آن گونه که نشان میدهند، نباشند.
در گذشته و گاهی هم امروزه، برخی افراد برای نماز خواندن از جانماز استفاده میکنند. بعد از اتمام نماز، معمولاً لازم است جانماز را تکانده و تمیز کنند. عمل “جانماز آب کشیدن” میتواند به این اشاره داشته باشد که شخص با دقت و ظاهرسازی زیاد، در حال تمیز کردن و آمادهسازی وسیلهای است که نماد عبادت اوست.
بنابراین، وقتی در مورد کسی میگویند “جانماز آب میکشد”، منظور این است که او بیش از حد به ظاهر مذهبی خود اهمیت میدهد و سعی دارد با نشان دادن تظاهر به دینداری، خود را فردی بسیار مقدس و پاک جلوه دهد. این عبارت معمولاً بار منفی دارد و برای افرادی استفاده میشود که احتمالاً در عمل، آن تقوایی که ادعا میکنند را ندارند و بیشتر به فکر نمایش ایمان خود به دیگران هستند.
به زبان سادهتر، این ضربالمثل هشدار میدهد که ما نباید فقط به ظاهر افراد نگاه کنیم. ممکن است کسی در ظاهر بسیار مقید باشد، اما در خلوت و در اعمالش، چنین نباشد. این مثل بر اهمیت صداقت و پرهیز از ریا و خودنمایی در کارهای مذهبی تأکید میکند.

در این نوشته، میخواهیم معنی، پیشینه و مفهوم بنیادی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
جانماز آب کشیدن کنایه از چیست؟
به افرادی گفته میشود که با ظاهری آراسته و رفتاری مصنوعی، خود را فردی بسیار متدین و پرهیزکار نشان میدهند، اما در باطن، منافق و دروغگو هستند.
جانماز نماد عبادت و دینداری است. این افراد حتی در مورد جانماز هم حساسیت زیادی به خرج میدهند و مثلاً آن را مدام میشویند تا مبادا نمازشان اشکال داشته باشد؛ اما تمام این کارها را در جمع و در برابر چشم دیگران انجام میدهند تا مردم آنها را فردی پارسا و عارف ببینند. در واقع، آنها در ظاهر، در عبادت کردن زیادهروی میکنند تا خود را برتر از دیگران جلوه دهند.
خشکه مقدسها کسانی هستند که از دین فقط به عنوان وسیلهای برای رسیدن به خواستهها و مقاصد دنیوی خود استفاده میکنند. اما اگر آنها را در موقعیتهای حساس و واقعی بیازمایید – مانند وقتی که باید امانتدار باشند، راست بگویند یا به عهد خود وفا کنند – خیانت، دروغ و پیمانشکنی آنها آشکار خواهد شد.
کسی که واقعاً دیندار است، نه تنها ظاهری متدین دارد، بلکه درونش نیز با بیرونش یکسان است و به هیچکس – چه مسلمان و چه غیرمسلمان – خیانت نمیکند.
بیشتر بخوانید: ضرب المثل در مورد دورویی
ضرب المثل های فارسی با آب
اختصاصی-آدینوشاپ













