معنی ضرب المثل ” دو پادشاه در اقلیمی نگنجند “

این ضرب‌المثل زیبا می‌گوید که وقتی ده نفر آدم فقیر و ساده باشند، به راحتی می‌توانند در زیر یک پتو یا گلیم کوچک کنار هم بخوابند و با هم کنار بیایند. آن‌ها به خاطر نداشتن ثروت و مقام، غرور و تکبری ندارند و می‌دانند که برای زنده ماندن باید با هم متحد باشند و سازگاری کنند.

اما در مقابل، حتی دو پادشاه هم نمی‌توانند در یک سرزمین پهناور با هم زندگی کنند. چرا؟ چون هر کدام قدرت و ثروت زیادی دارند و فکر می‌کنند بالاتر از دیگری هستند. این ثروت و قدرت، آن‌ها را طماع و خودخواه می‌کند و باعث می‌شود نتوانند حقوق یکدیگر را قبول کنند. در نتیجه، همیشه بین آن‌ها رقابت و درگیری به وجود می‌آید.

پس مفهوم اصلی این مثل این است که فقر و سادگی گاهی باعث صبر و همدلی می‌شود، اما ثروت و قدرت زیاد می‌تواند باعث بروز خودخواهی و درگیری گردد.

در این بخش، به توضیح و مفهوم یکی از ضرب‌المثل‌های معروف ایرانی که از کتاب گلستان سعدی گرفته شده است، می‌پردازیم. امیدواریم این توضیحات برایتان مفید و روشن‌گر باشد.

دو پادشاه در اقلیمی نگنجند

۱- این سخن حکیمانه از سعدی شیرازی نشان می‌دهد که ده نفر که قناعت پیشه کرده‌اند، با وجود کمبودهای مادی، به دلیل روحیه بخشش و رضایتی که دارند، می‌توانند در صلح و دوستی در کنار هم زندگی کنند. اما دو پادشاه، به خاطر تمایل بی‌پایانشان به قدرت و مقام، حتی در سرزمینی پهناور نیز نمی‌توانند با هم کنار بیایند و همواره در تلاش برای غلبه بر یکدیگر و افزایش دارایی‌های خود هستند.

۲- “دو پادشاه در اقلیمی نگنجند”، به خواسته بی‌پایان فرمانروایان برای قدرت اشاره می‌کند. پادشاهان معمولاً می‌خواهند قلمرو خود را گسترش دهند و بر نفوذشان بیفزایند و وجود رقیبی در کنار خود را تحمل نمی‌کنند. این موضوع باعث ایجاد رقابت، ناسازگاری و در پایان، درگیری و جنگ می‌شود.

نمونه‌ها

♦ در تاریخ: کتاب تاریخ پر است از جنگ‌ها و کشمکش‌هایی که بین پادشاهان و فرمانروایان رخ داده است. هر کدام از آنان ادعا داشتند که باید بر یک منطقه حکومت کنند. به عنوان نمونه، می‌توان به نبردهای طولانی بین امپراتوری ایران و روم باستان، یا جنگ‌های صلیبی میان مسلمانان و مسیحیان اشاره کرد که نمونه‌های روشنی از این گونه درگیری‌ها هستند.

♦ در زندگی روزمره: این ضرب‌المثل در زندگی عادی ما هم دیده می‌شود. برای نمونه، در یک شرکت یا محیط کاری، ممکن است دو مدیر یا دو همکار با توانایی‌ها و آرزوهای مشابه در کنار هم کار کنند و هر یک بخواهد جایگاه بالاتری به دست آورد. این وضعیت گاهی باعث رقابت و حتی اختلاف بین آنها می‌شود.

کاربرد ضرب‌ المثل

می‌توانیم این ضرب‌المثل را برای موقعیت‌هایی به کار ببریم که دو فرد یا دو گروه، هر دو قدرتمند و با نفوذ هستند و در کنار هم قرار می‌گیرند، اما رقابت و اختلاف بینشان وجود دارد. همچنین از این ضرب‌المثل می‌توان برای پند و اندرز استفاده کرد تا دیگران را از پیامدهای زیاده‌خواهی و حرص برای قدرت آگاه کنیم.

طمع و قناعت چیست؟
اختصاصی-آدینوشاپ