معنی ضرب المثل ” شیر که پیر میشه بازیچه شغال میشه “

این ضرب‌المثل در مورد کسی به کار می‌رود که روزی قدرتمند و با نفوذ بوده، اما با گذشت زمان و از دست دادن قدرتش، افراد ضعیف‌تر و فرصت‌طلب، به او جسارت پیدا می‌کنند و حتی ممکن است به او بی‌احترامی کنند.

در گذشته، وقتی شیری در جنگل پیر می‌شد، دیگر آن قدرت و سرعت سابق را نداشت. در چنین شرایطی، حتی شغال‌ها که حیوانات ترسو و ضعیفی هستند، جرات پیدا می‌کردند و از فاصله‌ای ایمن، به او پارس می‌کردند یا او را مسخره می‌کردند. در حالی که در روزهای اوجش، هیچ شغالی جرات نزدیک شدن به او را نداشت.

این مثل به ما یادآوری می‌کند که:
– قدرت همیشگی نیست.
– وقتی قدرتمند هستیم، باید با دیگران با احترام رفتار کنیم.
– نباید به ضعف دیگران بخندیم، زیرا شرایط برای همه ممکن است تغییر کند.

در زندگی هم همینطور است؛ ممکن است فردی در محل کار، خانواده یا جامعه صاحب مقام و قدرت باشد، اما با از دست دادن آن موقعیت، متوجه شود که برخی اطرافیان، دیگر آن احترام سابق را نگه نمی‌دارند.

در این بخش به توضیح و درک معنی این ضرب‌المثل ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

ضرب المثل شیر که پیر میشه بازیچه شغال میشه

این جمله قصار به زبانی ساده حقیقت دردناکی را نشان می‌دهد: وقتی یک شخص یا چیز که روزی قدرتمند و باشکوه بوده، بر اثر پیری، بیماری یا علت دیگری ناتوان می‌شود، ممکن است کسانی که پیش از این جرات نزدیک شدن به او را هم نداشتند، حالا از او سوءاستفاده کنند یا او را مسخره نمایند.

مفهوم ضرب المثل

در این مثل، “شیر” نشانه نیرومندی، دلاوری و چیرگی است. شیری که در اوج توانایی خود است، فرمانروای بی‌چون و چرای جنگل محسوب می‌شود و همه جانوران از او حساب می‌برند. اما زمانی که همین شیر، پیر و ناتوان می‌گردد، دیگر آن توان و چالاکی گذشته را ندارد. در این هنگام، حتی “شغال‌ها” که موجوداتی ترسو و فرصت‌طلب به شمار می‌آیند، ممکن است به او یورش برده و موجب آزارش شوند.

این ضرب‌المثل به ما هشدار می‌دهد که قدرت و مقام، پایدار و همیشگی نیستند. شاید فردی امروز در بالاترین جایگاه باشد، اما به دلایل گوناگون، روزی همان فرد تضعیف شده و از توان بیفتد. در چنین وضعیتی، حتی کسانی که در گذشته از او هراس داشتند و برایش احترام قائل بودند، ممکن است رفتار خود را تغییر دهند و به وی بی‌احترامی کنند.

مثال‌ها

💠 یک ورزشکار معروف: تصور کنید یک قهرمان ورزشی محبوب که در بهترین دوران حرفه‌ای خود، برنده بسیاری از رقابت‌ها شده و همه او را می‌ستودند. اما وقتی سنش بالا می‌رود یا دچار آسیب می‌شود و دیگر نمی‌تواند مثل گذشته بدرخشد، ممکن است با انتقاد و تمسخر دیگران روبرو شود. همان افرادی که قبلاً برایش دست تکان می‌دادند، حالا به خاطر بازی ضعیف‌ترش، او را سرزنش می‌کنند و گاهی حتی به او بی‌احترامی می‌کنند.

💠 یک شرکت معتبر: یک شرکت بزرگ و موفق را مجسم کنید که برای سال‌ها در حوزه خود پیشرو بوده و از رقبا جلوتر بوده است. اما وقتی به خاطر تغییر شرایط بازار یا اشتباهات مدیریتی، با مشکلات مالی روبرو می‌شود و بخشی از بازار را از دست می‌دهد، ممکن است رقبایش از این وضعیت سوءاستفاده کنند و به او ضربه بزنند.

💠 یک شخص دارا: فردی پولدار و با نفوذ را در نظر بگیرید که با سرمایه‌گذاری‌های درست، مال و اموال زیادی جمع کرده است. اما وقتی به دلیل رکود اقتصادی یا انتخاب‌های نادرست، دارایی خود را از دست می‌دهد، ممکن است کسانی که قبلاً دور و برش بودند و از محبت‌هایش بهره می‌بردند، حالا او را رها کنند و حتی با او رفتار نامناسبی داشته باشند. افرادی که قبلاً برای استفاده از ثروتش به او نزدیک می‌شدند، شاید الآن پشتشان را به او کرده و احترام سابق را حفظ نکنند.

نتیجه‌گیری

ضرب‌المثل “شیر که پیر میشه بازیچه شغال میشه” به ما یادآوری می‌کند که قدرت و جایگاه انسان همیشگی نیست و نباید به آن مغرور شد. این جمله همچنین به ما می‌گوید وقتی کسانی در زندگی ضعیف یا ناتوان می‌شوند، باید با آن‌ها با مهربانی و درک رفتار کنیم و از موقعیتشان سوءاستفاده نکنیم.

این ضرب‌المثل هشدار مهمی هم برای افراد قدرتمند است: از قدرتتان درست استفاده کنید و برای روزهای آینده برنامه داشته باشید، چون ممکن است روزی همان قدرت را از دست بدهید و شرایط زندگی‌تان دشوار شود.

ضرب‌المثل با شیر 🦁
اختصاصی-آدینوشاپ