معنی ضرب المثل ” عقلش پس کله شه “

این ضرب‌المثل برای توصیف کسی به کار می‌رود که رفتار یا تصمیماتش نشان می‌دهد فکر و منطق درستی ندارد. وقتی می‌گوییم “عقلش پس کله‌اش است”، منظور این است که فرد به جای آنکه از مغز و خرد خود استفاده کند، به گونه‌ای عمل می‌کند که گویی عقلش در جایی پشت سرش قرار گرفته و نمی‌تواند از آن بهره ببرد.

این عبارت معمولاً در موقعیت‌هایی گفته می‌شود که شخص کار بسیار احمقانه‌ای انجام داده یا حرف بی‌اساسی می‌زند. در واقع این ضرب‌المثل به شکلی طنزآمیز و غیررسمی اشاره دارد که فرد آنقدر بی‌دقت یا کم‌هوش است که انگار قدرت تفکر و درکش در جای درستی از بدنش قرار ندارد.

این اصطلاح بیشتر در گفتگوهای روزمره و خودمانی استفاده می‌شود و معمولاً برای بیان ناامیدی یا تعجب از رفتار نادانانه دیگری به کار می‌رود.

در این نوشته، به بررسی مفهوم یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنی ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

عقلش پس کله شه کنایه از چیست؟

1- یعنی فکر و منطقش درست عمل نمی‌کند و نمی‌تواند تصمیم درست و عاقلانه‌ای بگیرد.

2- معنای ظاهری: یعنی عقلش پشت سرش قرار دارد و برای اینکه فعال شود باید به پشت سرش ضربه بزنی! 😁
معنای کنایی: یعنی خیلی دیر متوجه موضوع می‌شود.

3- معمولاً وقتی کسی کاری را بدون فکر و بی‌مهابا انجام می‌دهد، باعث ضرر و زیان می‌شود. گاهی این ضررها به دیگران هم می‌رسد. در چنین مواقعی، وقتی بقیه نتیجهٔ کار نادرست او را می‌بینند، با ناراحتی می‌گویند: عقلش پشت کله‌اش است! یعنی در واقع فرد، خِرَد کافی ندارد.

4- معمولاً وقتی بخواهند نادانی کسی را بیان کنند، به عقل او اشاره می‌کنند. مثلاً می‌گویند: فلانی کم‌عقل است، خوش‌خیال است، عقلش جای دیگری است و… اما وقتی بخواهند از دانایی کسی تعریف کنند، می‌گویند: فلانی عقل کل است.

حدیث فرق عاقل و جاهل

امام علی علیه السلام در سخنی پرمعنی، تفاوت فرد نادان و فرد خردمند را این گونه بیان می‌کنند: «زبان عاقل پشت قلب او قرار دارد در حالى که قلب احمق پشت زبان اوست.» (حکمت 40 نهج البلاغه)

به بیان ساده، انسان خردمند اول با دل و فکر خود تأمل می‌کند، سپس حرف می‌زند؛ اما فرد کم‌خرد اول سخن می‌گوید یا تصمیم می‌گیرد و بعد به آن فکر می‌کند.