این ضربالمثل برای توصیف فردی به کار میرود که برخلاف جهت منطق و روش معمول عمل میکند. در گذشته، نعلکوبی حیوانات کاری تخصصی و مهم بود. اگر کسی نعل اسب را برعکس میکوبید، نه تنها به حیوان کمک نمیکرد، بلکه باعث زحمت و آسیب به آن میشد.
بنابراین، وقتی میگوییم “فلانی نعل وارونه میزند”، منظور این است که شخص کار را به شکلی نادرست و برخلاف قاعده انجام میدهد. این فرد یا از روش درست کار بیخبر است یا عمداً مسیر اشتباهی را در پیش میگیرد. در نهایت، عمل او به جای سود رساندن، باعث ایجاد مشکل و دردسر میشود.

در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
مفهوم ضرب المثل نعل وارونه می زند
در گذشته، وقتی دزدان پس از سرقت میگریختند، قبل از فرار با اسب، نعل آن را برعکس نصب میکردند. هدفشان این بود که تعقیبکنندگان به جای مسیر اصلی فرار، ردپای وارونه را دنبال کنند و در نتیجه به جهت اشتباه بروند.
این روش بهویژه در میدانهای نبرد نیز کاربرد داشت. سپاهیان با این ترفند سعی میکردند دشمن را گمراه کنند تا نتواند مسیر درست حرکت آنها را تشخیص دهد و به جای پیشروی، به سمت عقب حرکت کند.
معنی ضرب المثل
این ضربالمثل به این معنی است که کسی را با حیله و فریب از مسیر درست منحرف کنند.
منظور از این عبارت، افرادی است که دائماً در حال طراحی نقشههایی هستند تا توجه دیگران را از اشتباهات خودشان دور کنند.
این گفته معمولاً درباره افراد منافق، گناهکار و دشمنان به کار میرود؛ زیرا کسی که خود کار اشتباهی انجام نداده، نیازی ندارد دیگران را گمراه کند.
این ضربالمثل نوعی جنگ نرم را به تصویر میکشد. در ظاهر، همه چیز مرتب به نظر میرسد و افراد طبق ردپاهای آشکار (مثل رد نعل اسب) به راه میافتند، غافل از اینکه این مسیر، درست نیست. چون نعل اسب وارونه بسته شده، آنها در نهایت مجبور میشوند به نقطه شروع بازگردند. در همین حین که آنها سرگرم این مسیر اشتباه هستند، فرد فریبکار یا دشمن به هدفش رسیده و فرار کرده است.
نعل وارونه در شعر
تا نشان سم اسبت گم کنند
ترکمانانعل را وارونه زن
قاآنی
نعل وارونه ست جام می ز ساقی خواستن
ورنه خوناب جگر پیمانه ٔ مارا بس است.
صائب.
پیشنهادی: ضرب المثل کسی را گول زدن و فریب دادن
اختصاصی-آدینوشاپ













