این ضربالمثل برای زمانی به کار میرود که کسی با فریب و نیرنگ، کالای بیارزش یا مشکلداری را به دیگری بفروشد، بدون اینکه خریدار از حقیقت امر باخبر باشد.
در گذشته، هیزم یکی از منابع اصلی برای گرم کردن خانه و پختوپز بود. مردم معمولاً هیزم خشک میخریدند، زیرا به راحتی آتش میگرفت و گرمای خوبی تولید میکرد. اما هیزم تر، نه تنها به سختی آتش میگرفت، بلکه دود زیادی هم تولید میکرد و در نهایت ارزش چندانی نداشت.
بنابراین، وقتی یک فروشنده بیوجدان، هیزم خیس و تر را به جای هیزم خشک به یک خریدار کمتجربه میفروخت، در واقع او را فریب میداد و چیزی بیمصرف را به بهای گزافی به او میفروخت.
امروزه از این ضربالمثل در موقعیتهای مختلفی استفاده میشود. هرگاه کسی با حقه بازی و سخنان فریبنده، کالای بیکیفیت، سهام بیارزش یا حتی یک ایده نامناسب را به دیگری تحمیل کند، میگویند: “به او هیزم تر فروختهاند.” این مثل به زیبایی مفهوم فریب و کلاهبرداری در یک معامله ناعادلانه را نشان میدهد.

در این نوشته، میخواهیم معنی و مفهوم واقعی این ضربالمثل کهن ایرانی را با هم بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی هیزم تر به کسی فروختن یعنی چه؟
یک فرد حیلهگر و فریبکار را با این ویژگیها میشناسند:
۱. وقتی کسی با حیله و تقلب، کالای نامرغوب را به جای کالای خوب به دیگری میفروشد.
۲. به انسانی که مکار و دروغگوست این صفت را نسبت میدهند.
۳. وقتی کسی به دیگری بدی میکند، در حالی که آن شخص اصلاً انتظار چنین رفتاری را از او ندارد. این کار، به معنی سوءاستفاده از اعتماد دیگران است.
بیشتر بخوانید: ضرب المثل درباره آدم دروغگو
ریشه و مفهوم ضرب المثل
در قدیم که مردم برای پختوپز از اجاقهای هیزمی استفاده میکردند، همیشه دقت میکردند که هیزمی که میخرند، خیس یا نمدار نباشد. دلیلش این بود که وقتی چوبِ تر میسوخت، هم آشپزخانه را پر از دود میکرد و هم بوی ناخوشایندی به غذا میداد.
اگرچه هیزم تر، هم ارزانتر بود و هم زودتر به دست مردم میرسید — چون فروشندهها میتوانستند بلافاصله پس از بریدن درخت، چوبها را بفروشند — اما برای اینکه هیزم باکیفیت و خشک به دست مشتری برسد، باید مدتی آن را در جایی مناسب نگه میداشتند تا رطوبتش بهتدریج از بین برود.
این کار برای فروشندهها چندان به صرفه نبود، چون خشک شدن هیزم زمان زیادی میبرد. به همین خاطر، بعضی از آنها راه فریب و کلاهگذاری را پیش میگرفتند و هیزمِ تر را به نام هیزم خشک به مردم میفروختند. البته آنها از شکایت و ناراحتی خریداران، وقتی خانهشان از دود سیاه میشد، در امان نبودند!
اختصاصی-آدینوشاپ













