معنی ضرب المثل ” چراغ از بهر تاریکی نگه دار “

این ضرب المثل زیبا به ما یادآوری می‌کند که هر چیزی در زندگی برای هدف خاصی خلق شده است. درست مانند چراغ که کاربرد اصلی آن روشن کردن فضای تاریک است، همه چیز در این دنیا جایگاه و کاربردی مشخص دارد.

این جمله به ما می‌فهماند که باید از هر وسیله یا نعمتی در جایگاه درست خودش استفاده کنیم. همان‌طور که از چراغ انتظار داریم در شب و تاریکی به کمکمان بیاید، نباید از چیزهای دیگر توقع انجام کاری را داشته باشیم که برای آن ساخته نشده‌اند.

این مثل به شکل ظریفی به ما می‌گوید که برای هر مشکلی باید به دنبال راه حل مناسب آن باشیم. وقتی در تاریکی هستیم، نیاز به نور داریم و چراغ می‌تواند این نیاز را برطرف کند. در زندگی هم باید برای هر کاری، ابزار و روش درست آن را به کار بگیریم.

در یک کلام، این ضرب المثل حکمت عمیقی را در خود جای داده: هر چیزی را باید در جای خودش به کار برد و از آن درست استفاده کرد.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی و مفهوم واقعی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را با هم بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی چراغ از بهر تاریکی نگه دار

وقتی زندگی بر وفق مرادت است و در آرامش به سر می‌بری، طوری رفتار کن که اگر روزی مشکلات و سختی‌ها از راه رسیدند، در تنگنا و درماندگی قرار نگیری.
هرگز به موقعیت خوب کنونی‌ات مغرور نشو؛ زیرا شادی و غم همیشگی نیستند.

این مفهوم در شعر سعدی نیز به زیبایی بیان شده و با ضرب‌المثل “پل‌های پشت سر را خراب نکن” هم‌معنی است. همان‌طور که در پندهای سعدی می‌خوانیم:

چو به بودی طبیب از خود میازار    که بیماری توان بودن دگر بار
چو باران رفت بارانی میفکن        چو میوه سیر خوردی شاخ مشکن
منه بر روشنایی دل به یک بار       چراغ از بهر تاریکی نگه‌دار

یعنی: وقتی حالت خوب است، سلامتت را به خطر نینداز، چون ممکن است دوباره بیمار شوی و به درمان نیاز پیدا کنی.
وقتی باران تمام شد، کلاه بارانی‌ات را دور نینداز.
معنای بیت آخر این است: به روشنایی و روزهای خوبت دل‌مشغول نکن، زیرا شرایط زندگی همیشه در تغییر است. همیشه به یاد روزهای سخت و تاریک هم باش. اگر در اوج راحتی، مغرور شوی و رابطه‌هایت را قطع کنی، در روز نیازت کسی به فریادت نمی‌رسد. بنابراین همیشه میانه‌روی را در رفتارت حفظ کن.