در این ضربالمثل، داستانی وجود دارد که مفهوم آن را روشن میکند. میگویند روزی مردی به نام علی، که در یک کاروانسرا کار میکرد، به دلیل رفتار خوب و اخلاق نیکویش مورد توجه اطرافیان قرار گرفت. مردم به او احترام میگذاشتند و او را “خواجه علی” صدا میزدند. خواجه در گذشته به معنای آقا و بزرگ بود.
بعد از مدتی، علی از آن کاروانسرا رفت و فرد دیگری به جای او آمد که نامش نیز علی بود. اما این علی جدید، برخلاف قبلی، رفتاری نامناسب داشت و مردم از او ناراضی بودند. به همین دلیل، دیگر کسی به او احترام قبلی را نشان نمیداد و او را فقط “علی” صدا میزدند.
با گذشت زمان، مردم وقتی میخواستند بگویند که ذات و شخصیت یک فرد مهم است، نه اسم و عنوانش، این داستان را تعریف میکردند و میگفتند: “چه علی خواجه، چه خواجه علی”. یعنی فرقی نمیکند نام تو چیست یا چه لقبی داری؛ آنچه اهمیت دارد رفتار و منش واقعی توست.
این مثل به ما یادآوری میکند که ارزش واقعی انسان به کردار و اخلاق اوست، نه به القاب و نامها.

در این بخش به توضیح و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. با ما همراه باشید.
معنی چه علی خواجه چه خواجه علی چیست؟
اگر منظور کسی را میفهمی، دیگر نحوه بیانش نباید برایت مهم باشد.
این مثل خیلی شبیه به این ضربالمثل دیگر است: «چه حسن کچل، چه کچل حسن»! در هر دو مشخص است که صحبت درباره چه کسی است و تغییر ترتیب کلمات، معنا را عوض نمیکند.
گاهی این جابجایی کلمات برای این است که توجه شنونده را به بخش خاصی از حرف جلب کنند. برای مثال، گاهی ممکن است تاکید بر خود اسم «علی» باشد و گاهی دیگر بر لقب «خواجه» او. در گذشته به مردانی که مردانگی از آنها سلب شده بود، لقب «خواجه» میدادند.
معمولاً از این ضربالمثلها وقتی استفاده میشود که طرف مقابل، منظور اصلی شما را میفهمد، اما به شکل بیان و کلماتی که به کار بردهاید، گیر میدهد و ایراد میگیرد. در چنین مواقعی، با گفتن این ضربالمثل به او میفهمانید که: «وقتی حرف مرا فهمیدی، به آن عمل کن، نه اینکه بهانهگیری کنی و به حاشیه بروی.»
ضربالمثلهای محبوب فارسی
اختصاصی-آدینوشاپ













