معنی ضرب المثل ” یارب مباد آنکه گدا معتبر شود “

این ضرب المثل داستان پرمعنایی دارد و درباره کسی است که پس از رسیدن به مقام و ثروت، رفتارش با دیگران کاملاً تغییر می‌کند و مغرور و بی‌اعتنا می‌شود.

داستان از این قرار است که مرد فقیری با ایمان و درستکاری زندگی می‌کرد. او هر روز در مسجد حضور پیدا می‌کرد و با دلشکستگی از خداوند طلب روزی حلال می‌کرد. دعاهای خالصانه او به اجابت رسید و وضعیت زندگی‌اش به طور غیرمنتظره‌ای بهبود یافت. کم‌کم ثروتمند شد و کسب و کارش رونق گرفت.

اما متأسفانه، این نعمت‌ها باعث تغییر قلب او شد. همان کسی که قبلاً با مردم عادی و نیازمندان هم‌نشین می‌شد، حالا خود را بالاتر از آنها می‌دید. وقتی دوستان قدیمی به دیدارش می‌آمدند، با بی‌اعتنایی با آنها برخورد می‌کرد و حتی گاهی در را به رویشان می‌بست.

این رفتار او باعث شد تا اطرافیان این جمله معروف را به کار ببرند: “یارب مباد آنکه گدا معتبر شود”. مفهوم اصلی این سخن، دعایی است برای در امان ماندن از روزی که فردی تازه به دوران رسیده، قدرتش را فراموش کند و نسبت به همنوعان خود رفتار نامناسبی داشته باشد. این مثل هشداری است درباره خطر غرور و فراموش کردن ریشه‌ها و افرادی که در روزهای سخت در کنارمان بودند.

در این بخش، به توضیح و درک معنای این ضرب‌المثل ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

یارب مباد آنکه گدا معتبر شود یعنی چه؟

خدا نکند زمانی برسد که فردی با ظرفیت کم، به مقام و موقعیت بالایی دست پیدا کند. در چنین شرایطی، او هم به دیگران فخر می‌فروشد و خودنمایی می‌کند و هم دیگران را تحقیر خواهد کرد.

این ضرب‌المثل در واقع بخشی از این بیت از شعر حافظ است:
در تنگنای حیرتم از نِخوَت رقیب
یا رب مباد آن که گدا معتبر شود

نخوت: تکبر و غرور
تنگنا: سختی و فشار
رقیب: نگهبان و مراقب معشوق / حریف
معتبر: دارای ارزش و اعتبار
گدا: کسی که فقیر و تنگدست است البته در اینجا کم ظرفیتی و فقر فرهنگی مد نظر است.

معنی بیت

از تکبر و غرور حریف در عذابم (که چرا اینگونه مغرور شده است!) – خدا نکند کسی که شایستگی جایگاه بلند را ندارد، به مقام و موقعیتی برسد.

مفهوم بیت

کسی که ظرفیت و درکش کم است و فکر می‌کند آدم با پول و مقام، ارزشمند می‌شود، وقتی به جایگاه بالایی می‌رسد، احساس می‌کند واقعاً آدم بزرگی شده است! چنین کسی به دیگران اهمیت نمی‌دهد و آن‌ها را کوچک می‌شمارد. حتی معاشرت با کسانی که از نظر موقعیت پایین‌ترند را برای خودش توهین می‌داند!

به چنین انسانی می‌گویند گدا و فقیر؛ حتی اگر از نظر مالی بسیار ثروتمند باشد. ثروت فقط پول نیست! گاهی کسی پول زیادی دارد، اما از نظر فرهنگی بسیار فقیر است! وقتی با شما صحبت می‌کند، مدام به زندگی پرزرق و برقش اشاره می‌کند تا شاید برای خودش اعتبار و ارزش بسازد. اما این یک فکر پوچ و بیهوده است!

مردم اگر در ظاهر به یک ثروتمند بی‌فرهنگ احترام بگذارند، قطعاً در دلشان جایی برای او باز نمی‌کنند. هیچ محبتی به او ندارند و اگر هم نشان دهند، در بیشتر موارد فقط تظاهر است.

یعنی خدا نکند آدم‌های پست و کوچک به مقام‌های بالای دنیا برسند. در این صورت، تنها هدفشان رسیدن به خواسته‌های خودشان است؛ حتی اگر مجبور باشند ضعیفان را زیر پا له کنند و از روی آن‌ها راه بروند تا به مقصد برسند!

کلیک کنید: برای خواندن ضرب‌المثل‌های بیشتر
اختصاصی-آدینوشاپ