رباتهای هوش مصنوعی که شبیه انسان ساخته شدهاند، یکی از هیجانانگیزترین و تاثیرگذارترین دستاوردهای دنیای فناوری و مهندسی کامپیوتر به شمار میروند. این رباتها با الگوبرداری از بدن و تواناییهای فکری انسان، در حال دگرگون کردن روش ارتباط ما با فناوری هستند. هدف اصلی از ساخت چنین رباتهایی، رسیدن به نمونهای است که بیش از هر چیز شبیه انسان به نظر برسد و بتواند به خوبی در محیطهای روزمره زندگی انسانها فعالیت کند. در این نوشته، با ۱۰ نمونه از برترین و پیشرفتهترین رباتهای انساننمای امروزی آشنا میشویم که مرزهای دانش و واقعیت را جابجا کردهاند.
**آنچه در این مطلب میخوانید**
نمایش سرفصلها
Toggle
**معرفی ۱۰ ربات هوش مصنوعی انساننما**
۱. ربات انساننمای سوفیا (Sophia)
۲. ربات انساننمای تسلا (Optimus/Tesla Bot)
۳. آمیكا (Ameca)
۴. اطلس (Atlas)
۵. هوما (Huma)
۶. یونیتری اچ۱ (Unitree H1)
۷. نائو (Nao)
ربات انساننمای ایرانی
**سوالات متداول**
ربات هوش مصنوعی انساننما چه تعریفی دارد؟
طبیعیترین ربات انساننمای دنیا کدام است؟
پیشرفتهترین ربات انساننما از نظر حرکت و تعادل کدام است؟
آیا ربات انساننمای تسلا (اپتیموس) برای فروش در بازار آماده است؟
بزرگترین مشکل در ساخت بهترین ربات انساننمای دنیا چیست؟
ربات انساننمای ایرانی سورنا چقدر پیشرفت کرده است؟
**چشمانداز آینده: تسلط ربات هوش مصنوعی انساننما**
معرفی ۱۰ ربات هوش مصنوعی انسان نما
طراحی و ساخت رباتهای هوشمند شبیه به انسان با سرعت زیادی در حال پیشرفت است. هر ربات جدیدی که ساخته میشود، گامی مهم در مسیر خلق هوش مصنوعی مجسم به شمار میرود. در ادامه، ده نمونه از پیشروترین این رباتها را میشناسیم:
۱. ربات انسان نما سوفیا (Sophia)
ربات سوفیا که یک ربات شبیه به انسان است، توسط شرکت هانسن روبوتیکس در هنگکنگ ساخته شده و اکنون به عنوان شناختهشدهترین ربات انساننمای جهان شناخته میشود. آنچه سوفیا را برجسته میکند، ظاهر بسیار طبیعی و تواناییهای چشمگیر او در نشان دادن احساسات مختلف روی چهرهاش است. هوش مصنوعی این ربات طوری برنامهریزی شده که از طریق ارتباط با انسانها چیزهای جدید یاد میگیرد و در مکالمات، پاسخهایی منطقی و گاهی همراه با شوخی و طنز ارائه میدهد. سوفیا که یکی از پیشرفتهترین رباتها در برقراری ارتباط اجتماعی است، نخستین رباتی محسوب میشود که از یک کشور — عربستان سعودی — تابعیت دریافت کرده است. تیم سازنده امیدوارند از سوفیا در حوزههایی مانند آموزش و خدمات درمانی بهرهبرداری کنند.
۲. ربات انسان نما تسلا (Optimus/Tesla Bot)
ربات انساننمای تسلا که به آن اپتیموس – Optimus هم میگویند، یکی از بزرگترین و جسورانهترین برنامههای ایلان ماسک و شرکت تسلا به شمار میرود. ایده اصلی از ساختن اپتیموس، ساخت رباتی است که روی دو پا راه میرود و میتواند کارهای تکراری، کسلکننده یا پرخطر را در کارخانهها و بعداً حتی در خانهها انجام دهد. تسلا اعتقاد دارد که فناوری هوش مصنوعی قدرتمندی که برای سیستم رانندگی خودکار خودروهایش ساخته، به راحتی قابل انتقال به رباتهای انساننماست. اپتیموس به عنوان یک ربات که قرار است به تعداد بسیار زیاد تولید شود، قصد دارد به پیشرفتهترین ربات انساننمای هوش مصنوعی تبدیل شود که در مقیاس انبوه ساخته میشود.
۳. آمیكا (Ameca)
آمیكا، ساخته یک شرکت انگلیسی به نام Engineured Arts، به خاطر حرکات نرم و واقعی چهرهاش بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این ربات بیشتر روی حرکات طبیعی بدن و صورت تمرکز دارد و در نشان دادن احساسات و برقراری ارتباط غیرکلامی، عملکرد بسیار قدرتمندی از خود نشان میدهد. آمیكا در درجه اول یک ابزار پژوهشی برای بررسی نحوه تعامل انسان و ربات و طراحی رابط کاربری است، نه یک ربات برای انجام کارهای روزمره. با این حال، ظاهر و حرکات آن در شبیهسازی انسان، بیهمتا و خیرهکننده است.
۴. اطلس (Atlas)
ربات اطلس که توسط شرکت بوستون داینامیکس در آمریکا ساخته شده، نماد قدرت و تحرک در دنیای رباتهای انساننماست. شهرت اطلس نه به خاطر شباهت ظاهری آن به انسان، بلکه به دلیل تواناییهای جسمی شگفتانگیزش مانند دویدن، جستوخیز کردن، بلند کردن وسایل سنگین و حتی انجام حرکات آکروباتیک و رقص است. این ربات، مهارت خارقالعادهای در حفظ تعادل و کنترل خود در فضاهای دشوار و پیچیده دارد و یکی از پیشرفتهترین نمونهها در میان رباتهای انساننمای مجهز به هوش مصنوعی، در زمینهٔ هدایت و کنترل حرکت محسوب میشود.
۵. هوما (Huma)
هوما یک ربات است که شرکت سانچواری ایآی در کانادا آن را ساخته است. هدف این شرکت، ساخت رباتهای همهکاره است که بتوانند در هر نوع محیط کاری، کارهای مختلف را به خوبی انجام دهند. هوما بیشتر روی بهتر کردن مهارتهای حرکتی و توانایی درک و کار با چیزهای گوناگون در محیط اطرافش تمرکز کرده است.
۶. یونیتری آیدا (Unitree H1)
ربات یونیتری آیدا (H1) توسط یک شرکت چینی به نام یونیتری رباتیکس ساخته شده است. این ربات شبیه به انسان، با قیمت مناسب طراحی شده تا بتوان آن را به راحتی در بازار عرضه کرد. آیدا روی تند و قدرتمند حرکت کردن تمرکز دارد و تواناییهای آن برای کار در انبارها، بخش حملونقل و محیطهای صنعتی در حال بررسی است.
۷. نائو (Nao)
نائو یک ربات کوچک و دوستداشتنی است که توسط شرکت فرانسوی آلدهباران رباتیکس (که حالا بخشی از سافتبانک رباتیکس است) ساخته شده. این ربات بیشتر برای کارهای آموزشی و پژوهشی به کار میرود. نائو یک پلتفرم آزاد دارد که پژوهشگران و دانشجویان میتوانند برای آن برنامههای تازه طراحی کنند، به ویژه در زمینه ارتباط اجتماعی با کودکان و سالمندان.
هیومن آیدا
هیومن آیدا یک ربات هنرمند است که توسط متخصصان هوش مصنوعی و رباتیک در بریتانیا ساخته شده. آیدا با کمک یک بازوی رباتیک میتواند نقاشی کند و با بهرهگیری از دوربینها و الگوریتمهای هوش مصنوعی، تابلوهای چهره و آثار هنری خلق کند. این ربات نمونهای از حضور هوش مصنوعی انساننما در عرصه هنر و خلاقیت است.

ربات انسان نما ایرانی
تا به امروز، پژوهشها و طرحهای علمی زیادی در زمینه رباتیک در ایران انجام شده است. با این حال، تعداد رباتهایی که به مرحله تولید انبوه رسیدهاند یا در دنیا به عنوان یک ربات انساننمای هوشمند شناخته شدهاند – مانند نمونههای معروفی چون سوفیا و اپتیموس – بسیار کم است. عمده فعالیتها در این حوزه، در دانشگاهها و در قالب پروژههای دانشجویی و پژوهشی پیش رفته است.
مهمترین نمونه در این زمینه، پروژه «سورنا» است. سورنا نام مجموعهای از رباتهای انساننماست که توسط پژوهشگران دانشگاه تهران طراحی و ساخته میشود. این ربات در مدلهای مختلفی مانند سورنای ۴، میتواند حرکات پیچیده انجام دهد، راه برود، از پله بالا رود و حتی با صدا با محیط ارتباط برقرار کند. هدف اصلی از ساخت سورنا، افزایش دانش فنی در حوزه رباتیک، مطالعه روی حرکت رباتهای دوپا و در نهایت استفاده از آن در موقعیتهایی مانند امداد و نجات یا محیطهای صنعتی است. هرچند سورنا هنوز بیشتر یک نمونه آزمایشی و پژوهشی محسوب میشود تا یک محصول تجاری مانند ربات تسلا، اما بدون شک مهمترین نماد تلاش ایران در مسیر ساخت رباتهای انساننماست.
| نام ربات | شرکت سازنده | کشور سازنده | تمرکز اصلی |
| سوفیا (Sophia) | Hanson Robotics | هنگ کنگ | تعامل اجتماعی، چهره طبیعی |
| تسلا اپتیموس (Tesla Optimus) | Tesla | آمریکا | کار صنعتی، تجاریسازی انبوه |
| آمیكا (Ameca) | Engineered Arts | بریتانیا | نمایش احساسات چهره، حرکات طبیعی |
| اطلس (Atlas) | Boston Dynamics | آمریکا | پویایی حرکتی، پارکور، نجات |
| هوما (Huma) | Sanctuary AI | کانادا | کارهای عمومی، دستکاری اشیاء |
| یونیتری آیدا (Unitree H1) | Unitree Robotics | چین | راه رفتن سریع، تجاریسازی اقتصادی |
| نائو (Nao) | SoftBank Robotics | فرانسه | آموزش، پژوهش، تعامل اجتماعی |
| هیومن آیدا (Humanoid Ai-Da) | Ai-Da Robotics | بریتانیا | هنر، نقاشی، خلاقیت |
| سورنا (Surena) | دانشگاه تهران | ایران | پژوهش، حرکات دوپا، آموزش |

سوالات متداول
تعریف ربات هوش مصنوعی انسان نما چیست؟
رباتهای انساننمای هوشمند، ماشینهایی هستند که شکل ظاهری آنها مانند انسانها طراحی شده است؛ یعنی دارای سر، بدن، دو دست و دو پا هستند. گاهی حتی تواناییهای فکری و درکی آنها نیز تا حدی به انسان شبیه است. این رباتها با استفاده از هوش مصنوعی، محیط اطراف خود را درک میکنند، مطالب جدید یاد میگیرند، تصمیم میگیرند و با انسانها یا محیط تعامل برقرار میکنند. هدف اصلی از ساخت آنها این است که بتوانند به راحتی در فضاهای زندگی و کاری انسانها — مثل منازل، بیمارستانها و کارخانهها — حضور داشته باشند و کارهای مختلف را به خوبی انجام دهند.
طبیعی ترین ربات انسان نما دنیا کدام است؟
امروزه، طبیعیترین رباتهای انساننمایی که ظاهر چهره و احساسات را نشان میدهند، سوفیا و آمیكا هستند. هرچند آمیكا در نمایش حالات چهره بیرقابت است، اما سوفیا به خاطر پوسته سیلیکونیاش، در رسانهها به عنوان شبیهترین ربات به انسان شناخته میشود.
پیشرفته ترین ربات انسان نما هوش مصنوعی در زمینه حرکتی کدام است؟
ربات اطلس که توسط شرکت بوستون داینامیکس ساخته شده، به عنوان یکی از پیشرفتهترین رباتهای شبیه به انسان در دنیا شناخته میشود. این ربات در زمینه حرکت و کنترل فیزیکی بدن، عملکرد خارقالعادهای دارد.
اطلس با بهرهگیری از سیستم هیدرولیک بسیار دقیق و برنامههای کامپیوتری پیشرفته، میتواند کارهای شگفتانگیزی مانند حرکات آکروباتیک، پریدن از ارتفاع و حفظ تعادل حتی روی زمینهای ناهموار را به راحتی انجام دهد.
آیا ربات انسان نما تسلا (اپتیموس) آماده عرضه به بازار است؟
ربات انساننمای تسلا با نام اپتیموس هنوز در مراحل ابتدایی ساخت و آزمایش است. ایلان ماسک امیدوار است در آینده این ربات به صورت انبوه تولید شود و قیمت مناسبی داشته باشد، اما هنوز زمان دقیقی برای عرضه آن به بازار مشخص نشده و راه زیادی تا تبدیل شدن به یک محصول کامل و آماده فروش باقی مانده است.
بزرگترین چالش در ساخت بهترین ربات انسان نما دنیا چیست؟
بزرگترین مشکل این است که بتوانیم حرکات روان و طبیعی رباتها را با هوش و درک بالا و همچنین مهارت در کار با اشیاء مختلف ترکیب کنیم. هدف نهایی، ساخت رباتی است که همه این تواناییها را به شکل مقرون بهصرفه و مطمئن در خود داشته باشد و این هنوز اصلیترین هدف دانشمندان در این زمینه است.
ربات انسان نما ایرانی سورنا تا چه سطحی توسعه یافته است؟
ربات سورنا، یک ربات انساننمای ساخت ایران است که در دانشگاه تهران طراحی و ساخته میشود. جدیدترین مدلهای این ربات، مثل سورنای ۴، میتوانند روی دو پا راه بروند، تعادل خود را حفظ کنند، با صدا با انسانها ارتباط برقرار کنند و محیط اطراف خود را تشخیص دهند. هدف از ساخت این ربات، تقویت دانش و فناوری رباتیک در داخل کشور، پیشرفت نرمافزارهای فرماندهی ربات و به کارگیری آن در زمینههای پژوهشی و صنعتی است.

چشمانداز آینده: تسلط ربات هوش مصنوعی انسان نما
پیشرفتهای جدید در ساخت رباتهای هوشمند که شبیه انسان هستند، نشان میدهد به زودی شاهد حضور فیزیکی ماشینها در زندگی روزمره خود خواهیم بود. شرکتهای بزرگی مثل تسلا، بوستون داینامیکس و هانسن روبوتیکس در حال ساختن این رباتها هستند که میتوانند آینده کار و زندگی ما را کاملاً تغییر دهند.
تسلا هدف بزرگی دارد: تولید انبوه رباتی به نام اپتیموس که بتواند کارهای سخت و تکراری را انجام دهد. این نشان میدهد صنعت رباتیک به سمت ساخت رباتهای همهکاره پیش میرود. این رباتها که از بدن انسان الگوبرداری شدهاند، نه تنها میتوانند از ابزارها استفاده کنند، بلکه با ارتباط برقرار کردن با مردم، نیازهای انسانها را بهتر درک میکنند.
رباتهایی مثل سوفیا ثابت کردهاند که یک ربات انساننما چقدر میتواند در برقراری ارتباط عاطفی با انسانها موفق باشد. از طرفی، رباتهایی مثل اطلس نشان دادهاند که چطور یک ربات پیشرفته میتواند در محیطهای فیزیکی پیچیده، قدرتمند و چابک عمل کند. هدف نهایی دانشمندان این است که هوش و ظاهر رباتی مثل سوفیا را با توانایی حرکتی رباتی مثل اطلس ترکیب کنند تا بهترین ربات انساننمای دنیا ساخته شود.
برای رسیدن به این هدف، باید چالشهای بزرگی حل شود: ساخت باتریهای بهتر، طراحی موتورهای قوی و کارآمد، و توسعه هوش مصنوعی که به رباتها اجازه دهد از تجربیات خود یاد بگیرند و در موقعیتهای غیرمنتظره به تنهایی تصمیم بگیرند. این رباتها دیگر فقط ماشینهای برنامهریزی شده نیستند، بلکه موجوداتی مستقل خواهند بود که در دنیای ما زندگی میکنند.











