تحقیق در مورد زندگی حضرت ادریس (ع)

حضرت ادریس (علیه السلام) از پیامبران بزرگ خدا هستند که در زمان‌های بسیار قدیم زندگی می‌کردند. ایشان از نوادگان حضرت آدم (ع) و قبل از حضرت نوح (ع) بودند.

می‌گویند نام اصلی او “اخنوخ” بود و لقب “ادریس” به دلیل دانش بسیار زیادی که داشتند به ایشان داده شد. ایشان بسیار به عبادت خدا مشغول بودند و مردم زمان خود را به پرستش خدای یکتا دعوت می کردند. حضرت ادریس (ع) همیشه مردم را از کارهای بد و نادرست منع می‌کردند و به راستگویی و اخلاق نیکو تشویق می‌کردند.

برای اولین بار، هنر خیاطی و دوختن لباس به ایشان آموزش داده شد. قبل از آن، مردم از پوست حیوانات برای پوشش خود استفاده می‌کردند. همچنین، نوشتن با قلم و دانش ستاره‌شناسی از دیگر چیزهایی بود که به مردم آموخت.

در مورد سرانجام زندگی ایشان، در قرآن کریم آمده است:
**«وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقًا نَّبِيًّا * وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا»**
(سوره مریم، آیات ۵۶ و ۵۷)

این آیات شریف می‌فرمایند: “و در این کتاب از ادریس یاد کن، که او بسیار راستگو و پیامبری بود. و ما او را به جایگاهی بلند بالا بردیم.”

بنابراین، خداوند متعال حضرت ادریس (ع) را به جایگاه والایی در آسمان‌ها برد. ایشان نمونه‌ای کامل از بنده‌ای باایمان، دانشمند و سخت‌کوش برای همه انسان‌ها هستند.

حضرت ادریس (ع) از پیامبران بزرگ خدا و از نوادگان حضرت آدم (ع) است. در قرآن کریم، او به عنوان پیامبری درستکار، راستگو و نیکوکار یاد شده و نام او در سوره‌های مریم و انبیاء ذکر شده است. او اولین کسی بود که مردم را به فراگیری دانش، برقراری عدل، یکتاپرستی و رفتار نیک تشویق کرد و با کوشش خود، بنیان‌های زندگی متمدنانه را در میان انسان‌ها محکم ساخت. آشنایی با زندگی و معجزه‌های حضرت ادریس (ع) برای فهمیدن مسیر تاریخی پیام‌آوران الهی بسیار مهم و ارزشمند است.

زادگاه و نام حضرت ادریس (ع)

درباره زادگاه حضرت ادریس نظرات متفاوتی وجود دارد. بعضی از نوشته‌ها می‌گویند او در شهر منف در مصر قدیم متولد شده، و برخی دیگر باور دارند که زادگاه او شهر بابل در عراق کنونی بوده است.

او دوران کودکی و نوجوانی خود را میان مردم بابل سپری کرد و نزد حضرت شیث بن آدم (ع) که از نیاکان او بود، دانش و معارف الهی را فراگرفت.

در کتاب‌های مختلف، نام‌ها و لقب‌های گوناگونی برای حضرت ادریس ثبت شده است. در تورات از او با نام «اخنوخ» یا «خنوخ» یاد شده و در برخی روایات نیز او را «اوزیریس» می‌نامند. لقب «ادریس» از واژه «درس» گرفته شده و به دلیل آموزش بسیار و یاد دادن معارف الهی به او داده شده است. همچنین به خاطر علم و خرد فراوانش، او را با لقب‌هایی مانند هرمس‌الهرامسه، مثلث‌النعمه و المثلث نیز می‌شناسند.

رسالت و مأموریت حضرت ادریس

حضرت ادریس، سومین پیامبر بعد از حضرت آدم و حضرت شیث (علیهم‌السلام) بود. او فرستاده شد تا قوم قابیل را که به پرستش بت‌ها و ستمگری روی آورده بودند، به سوی خدا و ایمان هدایت کند.

پیام ایشان بر پایه‌ی عدالت، راستگویی، پرداخت زکات، دوری از ظلم و یاری رساندن به نیازمندان قرار داشت. ادریس مردم را به پیروی از راه و روش حضرت آدم و شیث (ع) دعوت می‌کرد و آنان را به نماز، روزه و نیکی کردن به همنوعان تشویق می‌نمود. او همیشه تأکید داشت که باور به خداوند، سبب رستگاری و موفقیت در زندگی این جهان و جهان پس از مرگ است.

دانش، زبان و خصوصیات حضرت ادریس (ع)

بر اساس روایتی از ابن‌عباس، حضرت ادریس (ع) یکی از آن پنج پیامبری بود که به زبان یونانی صحبت می‌کرد. در دوران زندگی او، مردم به بیش از هفتاد زبان گوناگون با یکدیگر گفتگو می‌کردند و خداوند همه این زبان‌ها را به او یاد داده بود تا بتواند راهنمای همه مردم باشد.

او فردی بسیار دانا، با دقت و اهل فکر و تأمل بود و دانش‌های زیادی را به انسان‌ها آموخت. از کارهای مهم و ویژگی‌های برجسته او می‌توان به این موارد اشاره کرد:

* او نخستین فردی بود که روش نوشتن با قلم را یاد گرفت و آن را به دیگران نیز آموزش داد.
* در دانش ستاره‌شناسی، ریاضی و روش‌های اندازه‌گیری زمان مهارت و تخصص داشت.
* اولین کسی بود که هنر دوختن لباس را آغاز کرد و به جای پوشش‌های ساخته شده از برگ، از لباس‌های پارچه‌ای استفاده کرد.
* هنگام دوختن لباس، همیشه به یاد خدا بود و این کار را نوعی عبادت می‌دانست.
* مردم را به زندگی ساده، دوری از علاقه شدید به مال و مقام دنیا و انجام کارهای نیک تشویق می‌کرد.

به خاطر همین ویژگی‌های برجسته بود که به او لقب «ادریس» داده شد که به معنای “بسیار درس‌خوانده و آموزگار” است.

فرزندان حضرت ادریس (ع)

در کتاب‌های اسلامی به نام چند فرزند برای او اشاره شده است؛ مانند متوشلح، ناخورا و حرقاسیل. طبق روایات، نسل حضرت نوح (ع) از راه متوشلح به حضرت ادریس متصل می‌شود و به همین علت، ادریس را از نیاکان پیامبرانی می‌دانند که پس از او آمدند.

فعالیت‌های اجتماعی و علمی

وقتی مردم بابل از دستورهای خدا سر باز زدند، حضرت ادریس به همراه عده‌ای از یارانش آنجا را ترک کرد و به سمت رود نیل و سرزمین مصر حرکت کرد. او در آنجا علاوه بر آموزش دین خدا، به مردم چگونگی طراحی نقشه، ساخت شهر، اداره جامعه و برقراری عدالت را نیز آموخت.

می‌توان او را یکی از اولین کسانی دانست که پایه‌های تمدن و قوانین اجتماعی را در تاریخ بشریت بنا نهاد. همچنین در روایات آمده که حضرت ادریس اولین فردی بود که در نبرد با دشمنان دین از سلاح استفاده کرد و یکی از نوادگان قابیل را اسیر گرفت.

معجزات حضرت ادریس (ع)

حضرت ادریس در زمینه‌های مختلف دانش و مهارت، نخستین آموزگار بشر بود. او اولین کسی بود که توانست با قلم بنویسد و این هنر را به دیگران یاد داد. همچنین، با الهام از سوی خداوند، روش دوخت لباس را ابداع کرد و مردم را به پوشیدن لباس تشویق نمود.

او به دانش ستاره‌شناسی و ریاضیات آگاه بود و از حرکت منظم ستارگان و سیارات برای محاسبه زمان و تنظیم تقویم استفاده می‌کرد. در برخی روایات آمده که ایشان با فرشتگان گفت‌وگو می‌کرد و از اسرار آفرینش از آنان می‌پرسید.

اما بزرگ‌ترین معجزه او، عروج به آسمان بود. همان‌طور که در آیه ۵۷ سوره مریم آمده است:
«وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا»
یعنی: “و ما او را به جایگاهی بلند بالا بردیم.”
بر اساس این روایات، خداوند او را به آسمان چهارم یا پنجم برد و در آنجا جاودانه نگه داشت.

قبر و محل دفن حضرت ادریس (ع)

در مورد محل دفن حضرت ادریس (ع) نظرات مختلفی مطرح است. بیشتر کارشناسان قرآن باور دارند که ایشان زنده به آسمان رفتند و هم‌اکنون در میان فرشتگان ساکن هستند؛ به همین دلیل، آرامگاهی در روی زمین برایشان وجود ندارد. با این حال، برخی از تاریخ‌نگاران و مفسران حدس می‌زنند که قبر ایشان ممکن است در مصر یا در منطقه بابل واقع شده باشد.

در نوشته‌های کهن آمده که در شهر حلّه عراق یا نزدیک مسجد سهله در کوفه، مکانی به نام «مقام ادریس نبی» وجود دارد که مردم آن را محل عبادت یا زندگی ایشان می‌دانند. اما بر اساس بیشتر روایت‌های معتبر اسلامی، حضرت ادریس پس از عروج، در آسمان چهارم ساکن شده و زندگی روحانی خود را در آنجا ادامه می‌دهند.

سرانجام حضرت ادریس (ع)

بر اساس روایت‌ها، حضرت ادریس سیصد سال زندگی کرد. او همیشه به عبادت و سپاسگزاری از خدا مشغول بود تا اینکه فرشته‌ای به دستور خداوند، او را به آسمان‌ها برد. در آسمان چهارم، عزرائیل ـ فرشتهٔ مرگ ـ جان او را گرفت و خداوند او را در همان جایگاه بلند ماندگار کرد.

پیامبر اسلام (ص) نیز در شب معراج، در آسمان چهارم با حضرت ادریس ملاقات کرد و به او سلام داد. جبرئیل گفت:
«این است حضرت ادریس که خداوند او را به مقام والایی رسانده است.»

حضرت ادریس (ع) نشان‌دهندهٔ علم، ایمان و کوشش در راه خداست. او با گسترش دانش، برقراری عدالت و زندگی پرهیزگارانه، مسیر زندگی انسان‌ها را دگرگون کرد و پایه‌های تمدن بشری را استوار ساخت. زندگی او ما را به ارزش‌هایی مانند کار، عبادت، شکرگزاری و دانش‌آموزی فرامی‌خواند. او پیامبری بود که دانش و ایمان را با هم پیوند داد و خداوند به پاس ایمان و راستی‌اش، او را به جایگاهی بلند در آسمان رساند تا برای همیشه الگویی برای جویندگان دانش و حقیقت باشد.