هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه1 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
با هم بیشتر درباره پرنده زاغ بور بدانیم!
جانوران وحشی هر منطقه، بخش بسیار مهمی از گوناگونی زیستی آنجا هستند. نگهداری از حیوانات خاص و کمیاب، نشان میدهد که مردم یک جامعه چقدر برای محیط زیست و ثروتهای طبیعی خود ارزش قائلند. در این زمینه، بعضی از پرندهها به دلایلی مثل کمبود جا برای زندگی، تعداد کم و وابستگی به شرایط خاص آب و هوایی، از اهمیت بیشتری برای محافظت برخوردارند. پرندهای به نام زاغبور (با نام علمی Podoces pleskei) یکی از این گونههای باارزش است که فقط در ایران و چند نقطه محدود دیگر در این منطقه از جهان زندگی میکند. این پرنده کمیاب، هم به خاطر ظاهر زیبا و رفتارهای جالبش توجهبرانگیز است و هم به دلیل در خطر بودن، از نظر علمی و برای برنامههای محافظتی، بسیار مهم شمرده میشود.
زاغ بور پرندهای است که تقریباً فقط در ایران زندگی میکند و به همین دلیل آن را یک گونه مختص ایران میدانند. این پرنده بیشتر در نواحی خشک و نیمهخشک مانند دشت کویر، دشت لوت و همچنین استانهایی مانند سمنان، یزد و کرمان دیده میشود. محل زندگی آن معمولاً زمینهای شنی است که در آن گیاهانی مانند درختچههای قیچ و تاغ به صورت پراکنده روییدهاند. این مناطق بسیار گرم و خشک هستند و بارندگی در آنها بسیار کم است. به همین دلیل، زاغ بور خود را به خوبی با این شرایط سخت و کمآب وفق داده است.
زاغ بور یک پرنده با اندازه متوسط است که طول بدنش حدود ۲۵ سانتیمتر میرسد. رنگ بدنش قهوهای روشن و شبیه به رنگ خاک است و همین ویژگی باعث میشود به راحتی بین گیاهان بیابان پنهان شود. سر این پرنده نسبتاً بزرگ است، نوک آن خمیده و محکم است و پاهای بلند و قدرتمندی دارد که به او کمک میکند به سرعت روی زمین حرکت کند.
برخلاف بیشتر پرندگان که در درختان زندگی میکنند، زاغ بور بیشتر اوقاتش را روی زمین سپری میکند؛ یا در جستوجوی غذاست یا مشغول ساختن لانه. این پرنده توانایی پرواز چندانی ندارد، اما در دویدن و جستوخیزهای کوتاه بسیار ماهر است.
زاغبور از انواع مختلفی از غذاها تغذیه میکند و منوی غذایی بسیار متنوعی دارد. غذای اصلی این پرنده را حشرات، کرمهای خاکی، دانههای مختلف و میوههای ریز تشکیل میدهد و گاهی حتی سراغ پسماندهای مواد طبیعی نیز میرود. در ماههایی که پیدا کردن خوراک سخت میشود، این پرنده به خوبی میتواند خود را با شرایط سخت کویر وفق دهد و منابع غذایی جدیدی برای خود پیدا کند.
زاغبور پرندهای است که از قلمرو خود محافظت میکند و معمولاً به تنهایی یا همراه چند پرندهٔ دیگر زندگی میکند. صدای این پرنده معمولاً کوتاه، گوشخراش و بلند است و از این صداها برای حفظ محدودهٔ زندگی خود یا اعلام خطر به سایر پرندگان استفاده میکند.
زمان زاد و ولد زاغبور معمولاً از آخر اسفند شروع میشود و تا پایان خرداد ادامه پیدا میکند. این بازه ممکن است با توجه به آب و هوای هر منطقه کمی تغییر کند. این پرنده لانهاش را در لابهلای بوتهها یا داخل حفرههای طبیعی زمین میسازد. برای نرم و گرم کردن لانه، از شاخههای خشک، پرهای خود، تکههای گیاه و حتی چیزهایی که از انسانها باقی مانده، مثل تکههای نخ یا پلاستیک، استفاده میکند.
این پرنده معمولاً بین ۳ تا ۵ تخم میگذارد که رنگ آنها قهوهای روشن یا کرم است و رویشان خالهای قهوهای تیره دیده میشود. پس از حدود دو هفته، جوجهها از تخم بیرون میآیند و هر دو پرندهٔ نر و ماده با هم به آنها غذا میدهند. جوجهها تا زمانی که بتوانند به خوبی راه بروند و خودشان غذای خود را پیدا کنند، تحت مراقبت پدر و مادرشان باقی میمانند.
زاغبور یکی از پرندگانی است که در خطر نابودی قرار دارد و در فهرست قرمز اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) با وضعیت “در آستانه تهدید” طبقهبندی شده است. دلایل مختلفی باعث کم شدن تعداد این پرنده شده است، مانند:
– از بین رفتن محل زندگی طبیعی آن به خاطر گسترش کشاورزی و صنعت
– شکار بیش از حد یا تصادفی
– تغییرات آب و هوایی و کم شدن گیاهان بومی
– ورود دامهای اهلی به مناطق زندگی این پرنده
به همین دلیل، سازمان محیط زیست ایران برنامههایی برای پیدا کردن، زیر نظر گرفتن و محافظت از محلهای زندگی زاغبور شروع کرده است. کارهایی مانند آموزش دادن به مردم محلی، نصب تابلوهای هشداردهنده و محدود کردن ساختوساز در بعضی مناطق، از جمله اقداماتی است که برای نجات این پرنده انجام میشود.
زاغ بور یک پرنده بسیار باارزش است که فقط در بیابانهای ایران زندگی میکند. این پرنده نهتنها به دلیل کمیاب بودن مهم است، بلکه نماد ایستادگی و سازگاری با محیطهای سخت نیز شناخته میشود. زاغ بور به ما نشان میدهد که یک گونه جانوری چطور میتواند خود را با آبوهوای دشوار کویر وفق دهد و به زندگی ادامه دهد.
علاوه بر این، اگر در منطقهای زاغ بور دیده شود، نشان میدهد که آن محیط طبیعی تا حد زیادی سالم و پابرجاست. به همین دلیل، حفظ این پرنده فقط یک کار زیباییشناختی نیست، بلکه برای تعادل طبیعت و پژوهشهای آینده نیز حیاتی است.
نتیجه این که:
زاغ بور مانند گوهری پنهان در دل کویرهای ایران است؛ پرندهای مقاوم، کمیاب و بیهمتا که حفاظت از آن وظیفه همه ماست. اگر سازمانهای مربوط، محققان و مردم محل با هم همکاری نکنند، ممکن است روزی این پرنده فقط در عکسها و فیلمها دیده شود.
